آخر کار روحانی و ناطق نوری در مجمع تشخیص مصلحت ؛ اعضای جدید چه کسانی هستند؟

در حکمی که روز قبل از سوی رهبر معظم انقلاب منتشر شد، اعضای دوره جدید مجمع تشخیص مصلحت نظام مشخص شدند. از تغییرات چشمگیر فهرست اعضای جدید مجمع تشخیص مصلحت نظام می‌توان به حذف حسن روحانی، علی اکبر ناطق نوری و آیت خدا جنتی و ابقای محمود احمدی نژاد نشانه کرد.

در حکم رتبه معظم رهبری برای انتصاب اعضای دوره پنج ساله‌ ی نهم مجمع تشخیص مصلحت نظام نام‌های جدیدی ازجمله سیدکمال خرازی، علی اکبر احمدیان، محسن اراکی، محمد مخبر و عباسعلی کدخدایی به چشم می‌خورد.

نام حسن روحانی، رئیس جمهور قبلی کشورمان که به زمان ۳۱ سال عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام بود در فهرست اعضای جدید به چشم نمی‌خورد. روحانی از سال ۱۳۷۱ تا ۱۳۹۲ به نام عضو حقیقی این مجمع و با شروع ریاست جمهوری در سال ۱۳۹۲ به نام رئیس قوه مجریه عضو حقوقی مجمع تشخیص مصلحت بود.

علی اکبر ناطق نوری، رئیس گذشته مجلس شورای اسلامی که ریاست بازرسی بیت رهبری را در کارنامه خود دارد و از اعضای باسابقه مجمع تشخیص مصلحت نظام بود نیز ازجمله غایبین فهرست اعضای این دوره از مجمع تشخیص مصلحت نظام است. به‌علاوه نام محمدعلی محمدی کرمانی، دبیرکل گذشته جامعه روحانیت مبارز که زمان کوتاهی ریاست موقت این مجمع را بر وظیفه داشت نیز از این فهرست حذف شده است.

اما محمود احمدی نژاد، ششمین رئیس جمهور کشورمان در عضویت مجمع تشخیص ابقا شد. این در حالی است که نزد از این صلاحیت او به نام نامزد انتخابات ریاست جمهوری سال‌های ۱۳۹۲ و ۱۴۰۰ در شورای نگهبان رد شده بود.

راستگو آملی لاریجانی همچنان ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام را برعهده دارد و محمدباقر قالیباف، حجت‌الاسلام محسنی‌ اژه‌ای و حجت‌الاسلام سید ابراهیم رئیسی نیز که در دوره قبلی مجمع تشخیص مصلحت نظام عضو حقیقی این مجمع بودند در دوره جدید به نام رؤسای قوا و عضو حقوقی مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شده‌اند.

در این میان علی لاریجانی که مدتی پس از آخر ریاستش در مجلس دهم، درجه حقوقی خود را در مجمع هشتم ترک کرده بود در ۸ خرداد ۱۳۹۹ به نام عضو حقیقی به مجمع اضافه شد و برای دوره نهم هم حکمش تجدید شده است. همچنین پس از انتقال محسن رضایی به دولت سیزدهم به نام معاون اقتصادی و خالی شدن صندلی دبیری مجمع، محمدباقر ذوالقدر در ۲۸ شهریور ۱۴۰۰ به نام دبیر جدید مجمع هشتم منصوب شد و در مجمع نهم هم همین سو را خواهد داشت.

پنج عضو دوره هشتم مجمع تشخیص مصلحت نظام، آیت خدا هاشمی شاهرودی، ابراهیم امینی نجف آبادی، محسن مجتهد شبستری، سید محمد میرمحمدی و سید حسن فیروزآبادی نزد از آخر دوره وظیفه خود دار فانی را وداع گفتند.

با این حساب حسن روحانی، محمدعلی موحدی‌ کرمانی، علی‌ اکبر ناطق‌ نوری که در مجمع هشتم آماده بودند در مجمع نهم نیستند و با فوت کرد سیّد محمود هاشمی‌ شاهرودی، ابراهیم امینی نجف‌ آبادی، سید حسن فیروزآبادی و سید محمد میرمحمدی، و محسن مجتهد شبستری، ‌۸ نفر از اعضای ابتدایی مجمع دوره قبل در مجمع نهم وجود ندارند و ۵ نفر یعنی محسن اراکی، عباسعلی کدخدایی، محمد مخبر، علی‌اکبر احمدیان و سید آراستگی خرازی به جمع اعضای مجمع در دوره نهم اضافه شده‌اند.

فهرست کامل اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام

حضرت آیت‌خدا خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی روز قبل در حکمی اعضای دوره‌ جدید مجمع تشخیص مصلحت نظام را منصوب کردند. در حکم ایشان اعضا دوره‌ پنج ساله‌ ی نهم به این شرح آمده است:

رئیس مجمع: آیت خدا آقای حاج شیخ راستگو آملی

اشخاص حقوقی: رؤسای محترم قوای سه‌گانه، فقهای محترم شورای نگهبان (در موارد گفت و گو تشخیص مصلحت)، رئیس ستادکل نیروهای مسلّح، دبیر شورای عالی امنیت مردمی، وزیر یا رئیس دستگاهی که داستان مورد گفت و گو به اون دستگاه مربوط است، رئیس کمیسیون مرتبط با داستان گفت و گو در مجلس شورای اسلامی.

اعضای حقیقی:

حجج اسلام: آقای حاج شیخ حسن صانعی، آقای قربانعلی دری نجف‌آبادی، آقای محمود محمدی عراقی، آقای مجید انصاری، آقای غلامرضا مصباحی مقدم و آقای محسن اراکی.

حضرات: آقای غلامرضا آقازاده، آقای علی آقامحمدی، آقای علی‌اکبر احمدیان، آقای محمود احمدی‌نژاد، آقای محمدجواد ایروانی، آقای محمدرضا باهنر، آقای احمد توکلی، آقای سعید جلیلی، آقای غلامعلی حداد عادل، آقای سید آراستگی خرازی، آقای داود علم جعفری، آقای پرویز داودی، آقای محمدباقر ذوالقدر، آقای محسن رضایی، آقای سیدمحمد صدر، آقای محمدحسین صفار هرندی، آقای محمدرضا عارف، آقای محمد فروزنده، آقای عباسعلی کدخدایی، آقای علی لاریجانی، آقای حسین محمدی، آقای محمد مخبر، آقای حسین مظفر، آقای سید مصطفی میرسلیم، آقای سید مرتضی نبوی، آقای علی اکبر ولایتی، آقای راستگو واعظ‌زاده و آقای احمد وحیدی.

سوابق اعضای جدید مجمع تشخیص مصلحت نظام

آیت خدا محسن اراکی: نماینده مردم استان مرکزی در پنجمین دوره مجلس خبرگان رهبری است. ریاست دادگاه‌های انقلاب اسلامی آبادان، خرمشهر و خوزستان، وظیفه نمایندگی ولی فقیه در نیروهای سپاه بدر و دبیرکلی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی از جمله مسؤلیت‌ها و سوابق اجرایی آیت‌خدا اراکی است. او سابقه نمایندگی مردم خوزستان در دوره دوم مجلس خبرگان رهبری را در کارنامه خود دارد.

علی اکبر احمدیان: او از سال ۸۶ ریاست مرکز راهبردی سپاه پاسداران را برعهده دارد. از ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۹ فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران بود و از سال ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۶ ریاست ستاد مشترک سپاه پاسداران را برعهده داشت.

آراستگی خرازی: مهم‌ترین وظیفه‌ها و سوابق او نمایندگی ایران در سازمان ملل، ۸ سال تصدی وزارت امور خارجه در دولت‌های هفتم و هشتم و رئیس شورای راهبردی روابط خارجی است.

عباسعلی کدخدایی: از اعضای حقوقدان شورای نگهبان شناخته می‌شود که نزد از این سخنگویی این شورا را برعهده داشت. کدخداییِ حقوقدان ۳۰ خرداد ۹۵ با حکم آیت خدا جنتی به سو مشاور و رئیس حوزه ریاست مجلس خبرگان رهبری منصوب شد. او هم حالا علاوه بر عضویت در شورای نگهبان، رئیس پژوهشکده این شورا است.

محمد مخبر: رئیس ستاد اجرایی فرمان امام (ره) بود که از سال ۱۳۸۶ در این ستاد کوشش داشت و در مرداد ۱۴۰۰ به نام معاون اول رئیس جمهور انتخاب شد. او همچنین معاونت بازرگانی و حمل و تعریف بنیاد مستضعفان، رئیس هیئت مدیره بانک سینا، معاونت استانداری خوزستان، معاون اجرایی و مدیر عامل شرکت مخابرات خوزستان و مدیر عامل شرکت مخابرات دزفول را در کوشش‌های خود ثبت کرده است.

مجمع تشخیص مصلحت نظام چیست و چه وظایفی دارد؟

مجمع تشخیص مصلحت نظام از نهادهای اصلی جمهوری اسلامی ایران است که مهم‌ترین وظیفه اون، حل اختلاف میان مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان است. تعداد اعضای اون ۴۴ نفر پابرجا (۳۵ عضو حقیقی و ۱۳ عضو حقوقی) و یک نفر مهمان متناسب با داستان جلسه است که اعضای پابرجا این نهاد، هر پنج سال یک‌بار با حکم رهبر معظم اتقلای انتخاب می‌شوند.

طبق قانون اساسی، اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام نقش مهمی در بازنگری قانون اساسی ایفا می کنند. به این شکل که رتبه معظم رهبری پس از مشاوره با مجمع تشخیص مصلحت نظام، موارد بازنگری در قانون اساسی را تعیین می‌کند.

ریاست اولین دوره مجمع تشخیص مصلحت نظام در دوران رهبری امام خمینی (ره) بر وظیفه رهبر معظم انقلاب، حضرت آیت خدا علی خامنه ای بود و پس از اون از سال ۱۳۶۸ اکبر هاشمی رفسنجانی تا تاریخ فوت کرد در سال ۱۳۹۵ این سِمت را بر وظیفه داشت. محمدعلی موحد کرمانی و سید محمود هاشمی شاهرودی نیز نزد از راستگو لاریجانی بر کرسی ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام نشستند.