برای چی جنگ در اوکراین اخلال کمتری، نسبت به آنچه صبر می رفت، ساختن کرده است؟

ترجمه و تدوین: لیا امیدوار – صفحه اقتصاد – شش ماه پس از ورود تانک های روسی به اوکراین، شوک تورمی همچنان در اتاق های هیئت مدیره، وزارت های ثروت و خانوارهای مصرف کننده مواد غذایی حس می شود. اما در یک مورد قیمت ها به مقدار نزد از جنگ بازگشته است و اون، هزینه غلات است که در کنار روغن اصلی ترین رژیم های غذایی در سراسر دنیا می باشد. روسیه و اوکراین بزرگترین تولید کنندگان محصولات کشاورزی هستند که تا همین اواخر به ردیف بزرگترین و پنجمین صادر کننده گندم و دو صادر کننده عظیم روغن آفتابگردان در دنیا بودند. بنابراین چندان دور از صبر نبود که برای جنگ قیمت مواد غذایی در ماه های فوریه و مارس ( بهمن- اسفند )، به دلیل مختل شدن صادرات، افزایش پیدا کند. در واقع نگرانی اون بود که کمبود غلات ادامه یابد، ذخایر موجود از بین برود و گرسنگی پهناور را به هدیه بیاورد. الآن به نظر می رسد که از اون چشم انداز ترسناک پیشگیری شده است.

معاملات اخیر گندم در شیکاگو برای تحویل در دسامبر ( آذر ) به قیمت 7.70 دلار در هر بُشِل، یعنی همان قیمت در ماه فوریه، کاهش یافت که فراوان کمتر از 12.79 دلاری ست که سه ماه قبل به اون رسیده بود. ذرت نیز به قیمت نزد از جنگ خود بازگشته است. در همین حال، روغن پالم که در هزاران غذا از بستنی گرفته تا نودل سریع یافت می شود، نه تنها به قیمت قبل جنگ، بلکه به پایین تر از اون نیز کاهش یافته است. توافق اخیر با میانجی گری سازمان ملل متحد، که به غلات اوکراین اجازه خروج از بندر اودسا را داد، تنها می تواند یکی از دلایل این کاهش قیمت ها باشد. این توافق در اواخر ماه جولای(مرداد) و به دنبال کاهش زیادتر قیمت ها امضا شد. یکی دیگر از دلایل کاهش قیمت غلات را می توان به قدرت صادرات گندم روسیه نسبت داد. دپارتمان کشاورزی آمریکا تخمین می زند که مزارع روسیه، بدون آنکه جنگ در اون اختلالی ساختن کند، رکورد صادرات 38 میلیون بدن را در سال23-2022 خواهد داشت که حدود 2 میلیون بدن زیادتر از سال قبل است. به دلیل آب و هوای مساعد و نیز تقاضای فراوان از سوی درون کنندگان سنتی در شمال آفریقا، خاورمیانه و آسیا، برداشت محصول در روسیه در حال انجام است. به نظر بسیاری از کارشناسان نزد بینی های مربوط به قیمت غلات فراوان شور زده ارائه شده بود و تناسب چندانی بین سهام و قیمت ها وجود نداشت، به همین دلیل قیمت های اولیه به شکل هیجانی بالا رفته بود و الآن به قیمت منطقی خود بازگشته است.

اما این کاهش قیمت بلافاصله در زندگی مصرف کننده تاثیرگذار نخواهد بود. قیمت گندم و سایر غلات با قیمت دلار به سطح نزد از تهاجم روسیه به اوکراین بازگشته است اما این داستان برای سایر ارزها راستگو نیست. دلار آمریکا در سال جاری به دلیل صبر افزایش سریعتر نرخ استفاده توسط فدرال رزرو، افزایش یافت که این مسئله اقتصادِ بازارهای نوظهور را با مشکل مواجه کرد. امسال لیر ترکیه در برابر دلار 27 درصد و پوند مصر 18 درصد کاهش یافته است. این کشورها، دو سرزمین از سه درون کننده عظیم گندم در دنیا هستند.

قیمت غلات حتی نزد از جنگ نیز در سنجیدن با معیارهای تاریخی بالا بود و هیچ تضمینی وجود ندارد که مجدد افزایش پیدا نکند. خشکسالی در زیادتر نقاط دنیا بر عملکرد محصول تاثیر می گذارد. این در حالی ست که قیمت انواع کود همچنان گران است. اوره، ترکیبی که در تولید مواد مبتنی بر نیتروژن مورد استفاده قرار می گیرد، در حال آماده به 680 دلار در هر بدن رسیده است که اگرچه نسبت به 955 دلار در اواسط ماه آوریل کاهش یافته است اما هنوز فراوان زیادتر از 400 دلاری ست که یک سال قبل هزینه داشت. این علامت دهنده افزایش هزینه گاز طبیعی ست که یکی از مواد اولیه ساخت کودهاست. با توجه به اینکه قیمت سوخت در اروپا به رکورد بالایی رسیده است، ممکن است تعجب های بدتری در صبر باشد.

روزنامه نگار و مدرس دانشگاه

منبع: اکونومیست