بیشترین فرونشست مربوط به کدام مناطق ایران است؟

یک کارشناس حوزه آب و مکان زیست گفت: فرونشست برگشت‌پذیر نیست و حداقل به 50 هزار تا 70 هزار سال تاریخ نیاز دارد تا دنیا بتواند خودش را مرمت کند.

محمد درویش در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی ایلنا، درباره تداوم فرونشست در سرزمین اظهار داشت: طبق آخرین گزارشی که سازمان زمین‌شناسی منتشر کرده به جز استان گیلان 33 استان دیگر سرزمین متاسفانه با چیز تازه فرونشست روبرو هستند و این علامت‌دهنده این است که استان‌های برخوردار از منابع آبی هم متاسفانه درگیر چیز تازه افت، فرونشست زمین و روند تغذیه منفی آبخوان‌ها شده‌اند، حتی در استان گیلان با معضلی به نام افت کیفی منابع آب روبرو هستیم، به دلیل اینکه نتوانستیم آب‌های سطحی و زیرزمینی را از بلای ورود شیرابه‌ها، فاضلاب و پساب ایمن نگه داریم، بنابراین وضعیت فراوان بغرنج و دشوار است.

ایرانیان طی 4 دهه به اندازه 5 دریاچه ارومیه آب زیادتر از معمول برداشت کرده‌اند

وی تصریح کرد: هنگامی در چهارمحال و بختیاری، خوزستان و گیلان که از منابع آب سطحی و بارندگی مطلوب برخوردارند بسیاری از مردم حتی با چالش تامین آب شرب روبرو هستند، تکلیف بقیه استان‌ها مشخص است، در گزارشی هم که وزیر نیرو به رئیس‌جمهور ارائه کرد صراحتا اعلام شد ایرانیان از سال 1357 تا 1399، 130 میلیارد متر مکعب زیادتر از اون چیزی که درون سفره‌های آب زیرزمینی شده برداشت کرده‌اند و این یعنی 5 دریاچه به بزرگی دریاچه ارومیه. آمارهایی که اخیرا وزارت نیرو منتشر کرد تا سال 1401 این رقم به 160 میلیارد متر مکعب تراز منفی افزایش پیدا کرده است.

فرونشست در ایران 140 برابر شرایط بحرانی، بحرانی‌تر است

این کارشناس حوزه آب و مکان زیست تاکید کرد: ما دو بار در قرن بیست و یکم رکورد فرونشست زمین را در سطح کره زمین جابجا کردیم، یک بار در سال 2005 در جنوب غربی تهران که این رقم به 36 سانتی‌متر در سال و یک بار هم در سال 2010 در منطقه‌ای در استان فارس بین جهرم تا فسا که میزان اون به 54 سانتی‌متر در سال رسیده است. این رقم 140 برابر شرایط بحرانی است که تعریف شده و ما متاسفانه بزرگترین فروچاله ثبت شده در خاورمیانه و آسیای جنوب غربی را در مهدی‌آباد ایج به نام خودمان ثبت کردیم.

70 هزار سال دیگر شرایط زمین‌های وابسته فرونشست عادی می‌شود

وی با بیان اینکه از چیز تازه فرونشست زمین به نام پرخطر‌ترین عارضه در فرایند بیابان‌زایی یاد می‌شود، گفت: فرونشست برگشت‌پذیر نیست و حداقل به 50 هزار تا 70 هزار سال تاریخ نیاز دارد تا دنیا بتواند خودش را مرمت کند، علیرغم شعارهایی که دولت‌ها می‌دهند، هنوز افقی مبنی بر تغییر چیدمان توسعه در راهبرد و استراتژی‌ها نمی‌بینیم که بخواهیم امیدوار باشیم که 10 سال آینده وضعیت خوب تر می‌شود، تنها نقطه امیدبخش اعلام دولت مبنی بر اینکه 10هزار مگاوات برق از راه انرژی تجدیدپذیر تامین می‌شود که وابستگی به نیروگاه‌های حرارتی و تولید انرژی را کاهش دهد و این می‌تواند دلیل کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و تعدیل خطر دنیا‌گرمایی و همچنین کاهش فشار به منابع آب زیرزمینی شود. اگر این اتفاق بیفتد و سرزمین به سو تعریف اقتصادی برود که آب‌اساس نباشد؛ می‌توانیم امیدوار باشیم که با چیز تازه مهاجرت اقلیمی روبرو نباشیم ولی اگر تاریخ را از دست بدهیم واقعا بعید است شگفتی‌ای اتفاق بیفتد.

درویش بیان داشت: بیشترین فرونشست مربوط به استان فارس است در فاصله دشت فسا و جهرم که تا 54 سانتی‌متر ثبت شده است، از نظر گستردگی دشت‌ها هم دشت برخورار و  دولت‌آباد در استان اصفهان بیشترین وسعت فرونشست و شکاف را تجربه کرده‌اند، در تهران نیز در جنوب‌غربی و در دشت شهریار تا 36 سانتی‌متر  در جنوب شرقی در ورامین، معین‌آباد و ابردژ تا 25 سانتی‌متر زمین فرو رفته است.

به گفته وی؛ راهکار اصلی این است که اقتصادی در سرزمین تعریف شود که آب‌اساس نباشد و فشار وارده بر منابع آب و خاک کاهش پیدا کند، دنیا ایران نیاز دارد که حداقل 10 سال تنفس داشته باشد و برای اینکار باید روی پروژه تعادل‌بخشی سفره‌های آب زیرزمینی زیادتر کار کنیم، اما در عین حال مسئله این است که دشتی که وابسته فرونشست می‌شود کارش تمام است، 50 تا 70 هزار سال تاریخ می‌برد تا مجدد احیا شود، اما خبر خوب هم این است که هنوز بیشتر مناطق سرزمین درگیر فرونشست نشده پس ما می‌توانیم از انتقال فرونشست به دیگر مناطق پیشگیری کنیم.