جای خالی شرکت‌های ایرانی در بین ۱۰۰ غول اقتصادی خاورمیانه از دید فوربس

با معرفی نام ۱۰۰ غول اقتصادی خاورمیانه توسط نشریه فوربس در حوزه مالی و صنعتی در سال ۲۰۲۲ جای شرکت‌های ایرانی در این فهرست خالیست.
به شرح صفحه اقتصاد، نشریه اقتصادی فوربس، یکی از معتبرترین مجلات دنیا، اخیراً فهرست ۱۰۰ غول اقتصادی خاورمیانه را در سال ۲۰۲۲ منتشر کرد که در این بین نامی از شرکت‌های ایرانی به چشم نمی‌خورد. عرستان سعودی با ۳۳ شرکت و امارات متحده عربی با ۲۵ شرکت، در رده‌های اول و دوم این فهرست قرار دارند. قطر و کویت نیز به ردیف با ۱۶ و هشت شرکت عملکرد بهتری نسبت به سایر کشورهای منطقه داشته‌اند.

در بین ۱۰۰ غول اقتصادی خاورمیانه، آرامکو عربستان بهترین عملکرد را دارد. سابیک عربستان و بانک مردمی قطر نیز در رده‌های دوم و سوم این فهرست دیده می‌شوند. اما از شرکت‌های ایرانی حتی در رده صدم فهرست فوربس خبری نیست.

عملکرد این ۱۰۰ شرکت علامت می‌دهد که اون‌ها در سال ۲۰۲۱ میلادی ۲۰۱٫۷ میلیارد دلار حقوق خالص کسب کرده‌اند. یعنی رشد ۱۲۱ درصدی درآمدها نسبت به سال ۲۰۲۰٫

به نظر می‌رسد خوابیدن تب کرونا و البته روند صعودی قیمت نفت بیشترین نشان را در بهبود عملکرد این منطقه نفت‌خیز داشته است. به‌مخصوص آنکه حالا عظیم‌ترین اقتصادهای دنیا هم با رشد فزاینده تورم مواجه هستند.

جنگ‌افروزی روسیه در اوکراین نیز در این سال بیش از نزد به ناآرامی‌های اقتصاد بین‌الملل دامن زد. با این حال به مهربانی افزایش قیمت نفت و حامل‌های انرژی غول‌های مالی و صنعتی خاورمیانه عملکرد بهتری نسبت به شرکت‌ها در سایر نقاط دنیا داشتند. اما در این شرایط هم شرکت‌های ایرانی نتوانسته‌اند هم‌پای همسایگان خود نزد بروند.

در این بین شرکت‌های کنار دریا‌فارس به‌سرعت در حال اضافه‌شدن به فهرست ۱۰۰ غول اقتصادی خاورمیانه هستند. به‌مخصوص در بین ۲۴ جدید‌درون به این فهرست، نام شرکت‌های اماراتی می‌درخشد. ازجمله اون‌ها می‌توان به اداره برق و آب دبی، هولدینگ آلفا دابی، شرکت Fertiglobe، شرکت نفت و گاز ADNOC Drilling و AD Ports از ابوظبی نشانه کرد. عربستان سعودی نیز با داشتن سهم ۳۳ درصدی در این فهرست بدون رقیب مانده است.

عظیم‌ترین غول نفت و گاز دنیا، یعنی آرامکو عربستان، با ۴۰۰.۵ میلیارد دلار فروش و ارزش بازار ۲.۳ تریلیون دلار در صدر فهرست ۱۰۰ شرکت عظیم خاورمیانه قرار دارد.

به‌طور کلی شرکت‌های فعال در قسمت انرژی، صنایع و پتروشیمی در این فهرست بیش از ۶۵ درصد از کل حقوق خالص ۱۰۰ شرکت برتر فوربس را تشکیل می‌دهند. در این فهرست قسمت بانکداری و خدمات مالی با ۴۲ شرکت بیشترین نماینده را دارند.

برای چی شرکت‌های ایرانی در فهرست فوربس جایی ندارند؟

جا ماندن شرکت‌های ایرانی از فهرست غول‌های خاورمیانه شاید نکته‌ای قابل فکر باشد. در دید اول به نظر می‌رسد تحریم‌ها عاملی شده‌اند تا این شرکت‌ها زیادتر از هر تاریخ دیگری کوچک به نظر برسند. همچنین ممکن است ذهن برخی از افراد به شرایط رکودتورمی صنایع ایران یا تراز منفی شرکت‌های مالی برود.

گرچه این‌ها عواملی مؤثر در خارج ماندن شرکت‌های ایرانی از فهرست فوربس هستند، اما باید دلیل اصلی را در جای دیگری جستجو کرد. اینکه حالا اقتصاد ایران احتمالاً به دست گروه‌هایی می‌چرخد که عنوان شرکتی ویژه و دقیقی ندارند. حتی نهادهایی در این اقتصاد کوشش دارند که بیش از ۴۰۰ شرکت را در زیرمجموعه خود دارند. آیا داشتن ۴۰۰ شرکت با تفریح مالی چند هزار میلیارد تومانی برای قرار گرفتن در این فهرست کافی نیست؟

همچنین این گروه و حتی شرکت‌های رسمی داده‌های در دسترسی ندارند که در تحقیق‌های داخلی و خارجی مورد استفاده قرار گیرد. از این رو می‌توان بخشی از اتفاق را از این سپس بررسی کرد. چه بسا اگر داده‌های دقیقی وجود داشت، حداقل چند شرکت ایرانی هم در این فهرست قرار می‌گرفتند.

منبع: معامله نیوز