روشنایی خانه‌ها چگونه پایدار ماند؟

برخلاف سال ۱۴۰۰ علاوه بر اینکه تابستان امسال خاموشی‌های پهناور برق تکرار نشد، بلکه ظرفیت تولید برق سرزمین نیز افزایش یافت.
به شرح صفحه اقتصاد، نگه داری مقاومت شبکه برق سراسری در تابستان سال جاری و نیز پیشگیری از خاموشی‌های پهناور و ناگهانی به‌مخصوص در قسمت خانگی الآن برای بسیاری این سؤال را ساختن کرده که دولت سیزدهم چگونه توانست به این موفقیت دست پیدا کند و از بروز خاموشی‌های پهناور، اون هم در روزهای اوج بار مصرف برق پیشگیری کند؟

واقعیت این است که این مهم به‌واسطه یک یا دو اقدام به‌خصوص این مهم پژوهشگر نشده و مجموعه عواملی متعدد در حوزه تولید، عرضه و مصرف برق در کنار هم زمینه نگه داری مقاومت شبکه برق را در سال جاری آماده کرد که در ادامه تلاش می‌شود تا به اهم اقداماتی که زمینه‌ساز تحقق اون شد به‌اختصار نشانه شود.

ساختن ۶ هزار مگاوات ظرفیت جدید تولید برق

باتوجه‌به تجربه تلخ خاموشی‌های مکرر در تابستان سال ۱۴۰۰ وزارت نیرو از روزهای آغازین استقرار دولت جدید مصمم شد تا برای تابستان ۱۴۰۱ حداقل ۶ هزار مگاوات ظرفیت تولید جدید درون مدار کند که از این رقم ۴۲۵۰ مگاوات از راه نیروگاه‌های حرارتی، ۵۰۰ مگاوات از راه انرژی‌های تجدیدپذیر و ۱۱۰۰ مگاوات نیز از راه ارتقای نیروگاه‌های فعلی نتیجه شد؛ همچنین به دنبال پیگیری و رایزنی‌های شکل‌گرفته امسال نسبت به سال قبل ظرفیت واردات برق نیز از کشورهای ارمنستان، آذربایجان و ترکمنستان تا ۲۰۰ مگاوات نسبت به قبل افزایش یافت؛ مجموعه اقداماتی که در مجموع چیزی بیش از ۶ هزار مگاوات نسبت به سال قبل به ظرفیت تولید و عرضه برق سرزمین اضافه کرد.

انجام تعمیرات ۹۵ درصدی نیروگاه‌های سرزمین در زمستان ۱۴۰۰

یکی از دلایل مهمی که سبب شد صنعت برق در تابستان سال ۱۴۰۰ با مشکل جدی در حوزه فراهم‌ برق مواجه شود، این بود که در زمستان سال ۱۳۹۹ تعمیرات نیروگاهی به‌وقت و به‌شکل حداکثری انجام نشد و در بهترین شرایط، نیروگاه‌های حرارتی سرزمین با ۷۵ درصد ظرفیت خود مهیا استفاده‌برداری در تابستان شدند. این در حالی است که تا اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۱ تعمیرات نیروگاهی سرزمین به بیش از ۹۵ درصد رسید و به همین دلیل نیروگاه‌های حرارتی سرزمین با حداکثر توان مهیا تولید برق در تابستان امسال شدند؛ اتفاقی که در سایه پیگیری‌های مکرر شخص وزیر نیرو و سایر رتبه‌های ارشد وزارتخانه و نیز تعامل خوب و سازنده با وزارت نفت و شرکت مردمی گاز رقم خورد.

مدیریت مطلوب ذخایر آبی نیروگاه‌های برقابی

باتوجه‌به تعمیرات حداکثری نیروگاه‌های حرارتی در زمستان ۱۴۰۰ و افزایش ظرفیت تولید این نیروگاه‌ها در اردیبهشت و نیمه اول خردادماه سال جاری، امکان نگه داری ذخایر آبی پشت سدها برای به‌کارگیری نیروگاه‌های برقابی در ایام اوج بار مصرف آماده و همین امر سبب شد تا نیروگاه‌های برقابی سرزمین نیز در روزهای گرم سال و اوج مصرف با حداکثر ظرفیت درون مدار شوند و به افزایش ظرفیت تولید برق کمک شایانی کنند.

اصلاح تعرفه‌ها و وضع پاداش برای کم‌مصرف‌ها و جریمه برای پرمصرف‌ها

وزارت نیرو برای اینکه بتواند در حوزه مصرف قسمت خانگی مدیریت مطلوب‌تری را اعمال کند و از مصرف بیش از اندازه پرمصرف‌ها پیشگیری کند، مستند به قانون هدفمند کردن یارانه‌ها و اجرای حکم مندرج در طناب (ی) تبصره (۸) قانون بودجه سال ۱۴۰۰ کل سرزمین، نحوه محاسبه تعرفه برق مصرفی مشترکان را تغییر داد که بر پایه نه‌تنها مصرف برق درون الگو مشمول یارانه می‌شود، بلکه کاهش مصرف در این چارچوب مشمول پاداش حتی تا رایگان شدن قبض نیز می‌شود و از اون‌سو مصرف برق بیش از الگو از شمول یارانه خارج می‌شود؛ اقدام مهم و مؤثری که در مدیریت مطلوب مصرف برق در قسمت خانگی نقش اثرگذاری داشت.

نصب کنتورهای هوشمند برای مشترکان پرمصرف

باتوجه‌به اینکه بر پایه آمار رسمی، درصد اندکی از مشترکان خانگی (حدوداً ۴ درصد) که نزدیک ۱۵ درصد از مصرف برق این قسمت را استفاده می‌کنند، مدیران صنعت برق در یک سال قبل تلاش کردند تا با نصب کنتورهای هوشمند برای مشترکان پرمصرف میزان مصرف برق اون‌ها را به‌شکل دقیق و آنلاین رصد کنند تا در شکل افزایش نامتعارف مصرف در سریع‌ترین تاریخ ممکن، نسبت به قطع برق اون‌ها و یا هرگونه ردیف دلیل‌ دیگری اقدام شود.

مدیریت میزان مصرف برق در قسمت‌های صنعت، کشاورزی و اداری

وزارت نیرو در سال جاری و باهدف نگه داری مقاومت شبکه، برنامه نسبتاً جامع و کاملی را از وقت‌ها قبل به تأیید هیئت دولت رساند و با اطلاع‌رسانی قبلی و در قطعه تعامل با وزارتخانه‌های جهاد کشاورزی، صمت و نیز سایر دستگاه‌های دولتی درون فاز اجرایی کرد. به‌موجب این اقدام با برنامه‌هایی منعطف و متنوع تلاش شد تا میزان مصرف برق در قسمت‌های مورد نشانه به طور مطلوب مدیریت شود.

به طور مثال در قسمت کشاورزی و در قطعه تفاهم‌نامه‌های منعقد شده با کشاورزان مقرر شد تا از ساعت ۱۱ الی ۱۸ به وقت ۵ ساعت چاه‌های کشاورزی خاموش شوند. همچنین در قسمت صنعت نیز به‌گونه‌ای عمل شد که از ۶۳۰ هزار مشترک صنعتی در سرزمین، ۵۸۰ هزار مشترک بدون هیچ محدودیت و برنامه مدیریت مصرف، از انرژی کامل در اوج بار سال ۱۴۰۱ استفاده کردند و برق ۴۹ هزار و ۵۵۸ مشترک صنعتی دیگر نیز که در سال قبل به‌شکل روزانه و از ساعت ۱۱ سحر لغایت ۲۰ قطع می‌شد، امسال تنها به وقت ۱۲ ساعت در هفته طی یک روز اون هم تنها از ساعت ۱۱ تا ۲۳ قطع شد.

برای ۴۴۲ مشترک عظیم صنعتی سرزمین نیز باتوجه‌به مدیریت بازار و آستانه تولید، به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی‌ شد که هرکدام از این صنایع عظیم، در سه ماه محدودیت برقی تنها یک ماه با مدیریت مصرف درگیر شدند و نه‌تنها انرژی برقشان در دیگر ایام اوج بار به طور کامل فراهم‌ شد، بلکه در همان یک ماه نیز امکان استفاده نامحدود از برق شبانه برایشان آماده شد تا با کمترین صدمه از دوران اوج مصرف برق امسال عبور کنند.

همچنین در قسمت اداری علاوه بر تغییر ساعت کاری ادارات باهدف کاهش مصرف برق در ساعات گرم بعدازظهرها، شرکت‌های توزیع برق با قاطعیت به برخورد با ادارات پرمصرف اقدام کردند و در مجموع از این محل نیز صرفه‌جویی قابل‌توجهی در مصرف برق رقم خورد.

فرهنگ‌سازی و اطلاع‌رسانی پهناور

وزارت نیرو در یک سال قبل تلاش فراوانی کرد تا از راه ابزارهای اطلاع‌رسانی و تبلیغاتی مختلف و متنوع، اعم از فضای غیر واقعی و رسانه‌های رسمی نسبت به آگاهی‌بخشی در جامعه درباره با ارزش و مهم بودن و ارزش انرژی برق اقدام کند و ضمن تشریح شرایط مختلف این صنعت، عموم مردم را به کاهش مصرف برق دعوت کند؛ مجموعه اقداماتی که نقش پررنگی در کاهش میزان مصرف برق در قسمت خانگی داشت و در نتیجه به نگه داری مقاومت شبکه برق سراسری کمک کرد.

آنچه در این شرح مورد نشانه قرار گرفت، مروری کوتاه بر برخی کوشش‌ها و کارها وزارت نیرو، مدیران و کارکنان صنعت برق به‌منظور مدیریت مطلوب شبکه و اوج بار مصرف اون در تابستان سال جاری و تنها گوشه‌ای از ۱۰۰ برنامه به اجرا درآمده برای مدیریت تنگناهای موجود بود، اما نباید از این مسئله غافل ماند که ردیف و مدیریت بیش از ۱۷ هزار مگاوات کسری تراز تولید و مصرف فرماندار بر فضای تولید و تقاضا در صنعت برق اتفاقی نبوده و نتیجه زحمات یک‌ساله و جهادی یک صنعت بزر است که بدون تردید مردم ارزش اون را به‌خوبی درک کرده و بازمی‌شناسند.

منبع: ایرنا