سیاره‌ای مانند به مشتری در کهکشانی نزدیک راه‌شیری کشف شد!

اخترشناسان در سامانه‌ی ستاره‌ای نزدیک، سیاره‌ای مانند به مشتری کشف کردند. این سیاره به دور یکی از ستاره‌ی دوگانه‌‌ی سامانه‌ی خود می‌چرخد.

اخترشناسان در سامانه‌ی ستاره‌ای نزدیک، سیاره‌ای مانند به مشتری کشف کردند. این سیاره به دور یکی از ستاره‌ی دوگانه‌ای می‌چرخد که دانایان با ردیابی دقیق پالس‌های ناچیز و تقریبا نامحسوس اون، در نخستین قدم مدار یک کامل و سه بعدی یک زوج ستاره دوگانه و در وهله‌ی سپس اون توانستند مدار سیاره‌ای را که به دور یکی از آنها می چرخد مدل‌سازی کنند.

زیادتر بخوانید:‌ کشف یک اَبَر زمین زیست‌پذیر که تنها 37 سال نوری با ما فاصله دارد [+عکس]

کشف سیاره‌ای مانند به مشتری در فاصله‌ی ۲۰ سال نوری با ما!

به گفته اخترشناسان، این دستاورد می‌تواند کنار آسمان‌های جدید و ارزشمندی را درباره‌ی فرآیند شکل‌گیری سیارگان ارائه دهد. آورده‌ای که با استفاده از آرایه خط پایه فراوان عظیم – رصدخانه مردمی آمریکا VLBA  انجام شده است: آرایه خط پایه‌های فراوان عظیم سامانه‌ای متشکل از رادیوتلسکوپ‌هایی هستند که به شکل آرایه‌ای در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند.

تا ثانیه‌ی انتشار این تحقیق، بیش از 5 هزار سیارهٔ فراخورشیدی کشف شده است، امّا تنها سه سیاره با علمی اخترسنجی که برای این اکتشاف مورد استفاده قرار گرفته، کشف شده‌اند. در همین خصوص سالوادور کوریل، از دانشگاه مستقل مردمی مکزیک گفت:

 شاهکار ترسیم آنجاست‌که شاکله‌ی سه بعدی ستاره‌ی دوگانه، که شامل یک سیاره هم است، با روش‌های دیگر قابل دستیابی نیست

کوریل افزود:

از اون روی‌که بیشتر ستارگان در سامانه‌های دو یا چندگانه قرار دارند، یافتن چنین چیزی به ما، در درک چگونگی تشکیل سیارات کمک بسیاری می‌کند.

ستارگان دو قلوی مکشوف «GJ 896AB» نامیده می‌شوند که فقط در حدود 20 سال نوری از زمین فاصله دارند، که این در معیار نجومی علامت از همسایگی اون‌ها با ماست! ستارگانی از نوع کوتوله قرمز، که در کهکشان راه‌شیری رایج ترین نوع ستارگان هستند. برآوردها علامت می‌دهد که اون ستاره‌ای که قدری بزرگتر است و سیاره مشتری‌سانی به دور اون می چرخد، حدود 44 درصد از جرم خورشید ما را دارد، و اون یکی که جرم کوچکتری، حدود 17 درصد به جرم خورشید ما نزدیک است. تقریباً می‌توان گفت با فاصله نپتون تا خورشید از هم فاصله دارند و هر 229 سال یک بار به دور یکدیگر می‌چرخند.

بر خلاف صبر علاقه‌مندان اخترشناسی، تاریخ زیادی برای آماده‌آوری اطلاعات انجام شده است مثلاً، برای مطالعه GJ 896AB، دانایان داده‌های مشاهدات نوری این سامانه‌ی ستاره‌ای را که بین سال‌های 1941 و 2017 در دسترس بود، با داده‌های رصدهای VLBA مابین سال‌های 2006 و 2011 ادغام و سپس حوالی‌ سال 2020 نیز با رصد جدیدی این سنجیدن را جمع‌بندی کردند.

در نهایت، تفکیک‌پذیری رادیو‌تلسکوپ‌های قاره‌ای با اَبَر سامانه‌های فضایی آشکار که توانایی عالی‌ای برای دیدن جزئیات ریزبینانه دارند، اندازه‌گیری‌های فراوان دقیقی از موقعیت ستارگان ردگیری شده است. با تجزیه و تحلیل پهناور‌ای که دانایان به‌روی داده‌هایِ مداری ستارگان و همچنین حرکت مشترک آنها انجام داده‌اند، مجموعه علم ارزشمندی برای‌مان آماده شده است.

زیادتر بخوانید: رازها پیدایش زمین با مطالعه‌ی شهاب سنگ مریخی قدیمی‌سال آشکار شد!

چگونه توانستیم رد سیاره‌ای مانند به مشتری را بزنیم؟

با ردیابی دقیق حرکت ستاره‌ی بزرگتر، که لرزشی ناچیز را علامت می داد، ردپای این سیاره آشکار شد؛ برای چی که دلیل‌ گرانشی این سیاره‌ی مشتری‌سان دلیل لرزش روی مدار گرانشی ستاره می‌شود. اون‌هم در مکانی به نام باریسنتر که این دو ستاره و سیاره حول اون می‌چرخند که به نوعی نشانگر گرانیگاه جرم اون‌ها هم است. چنان‌که اگر به اندازه‌یِ کافی از ستاره دور افتاده باشد، حرکت مداری ستاره در نزدیکی اون نیز قابل تشخیص است.

القصه، بر پایه برآوردهای اخترشناسان، جرم این سیاره حدوداً دو برابر مشتری است و هر 284 روز یک بار به دور ستاره‌ی خود می‌چرخد؛ اگر بخواهیم قیاسی با منظومه‌ی خودمان داشته باشیم، مثلاً فاصله اون از ستاره‌اش، کمی کمتر از فاصله‌یِ زهره از خورشید خودمان است. اگر بخواهید زیادتر بفهمید تقریباً مدار سیاره‌ای اون نیز 148 مقام نسبت به مدار دو ستاره سامانه وابسته خمیدگی است. گیزلا اورتیز-لئون، از مؤسسه اخترشناسی رادیویی ماکس پلانک و دانشگاه مردمی مکزیک گفت:

 این بدان معناست که سیاره‌‌ مانند به مشتری ما در جهت مخالف ستاره‌ی دوم، به دور ستاره اصلی خود می‌چرخد.

او افزود:

برای نخستین‌بار است که چنین ساختار پویایی در سیاره‌ای مرتبط با یک سامانه‌ی دوگانه‌یِ فشرده که احتمالاً در همان دوره‌یِ قرص پیرا-‌سیاره‌ای شکل گرفته، مشاهده‌پذیر شده است.

اگر نمی‌دانید، قرص‌های پیرا-سیاره‌ای protoplanetary disk توده‌هایی از گرد و گرد و خاک و گاز هستند که بیشتر دور ستارگان کم سن می‌چرخند.

زیادتر بخوانید:

شما دربارهٔ سیاره‌ای مانند به مشتری چه فکر می کنید؟ نظرات خود را در قسمت کامنت‌ها با جونی در بین بگذارید.

منبع: Scitechdaily