ماجرای کوی دانشگاه تهران چه بود و در چه سالی چهره داد؟

آسبه کرمی – صفحه اقتصاد – در این شرح به شرح اینکه ماجرای کوی دانشگاه تهران چه بود و در چه سالی چهره داد، پرداخته ایم.
در این شرح به بررسی حادثه 18 تیر ماه سال 1378 می پردازیم. چه کسانی در حادثه کوی دانشگاه مقصر بودند؟ چه حوادثی در این روز چهره داد.
18 تیر 78 از روزهایی در کتاب تاریخ کشورمان است که مردم با حضورشان در منظره‌ آخر دهنده این حادثه و سد درون شدن خسارات زیادتر به سرزمین شدند.

دلیل حادثه کوی دانشگاه 78

در تیر ماه 78 ناآرامی‌های کوی دانشگاه به‌دلیل توقیف روزنامه درود، این‌گونه شروع شد که بر پایه بررسی ها ساعت 21 پنجشنبه 17 تیرماه تعدادی افراد با هویت نامعلوم با در دست داشتن پلاکاردهایی با مضمون انتقاد به توقیف “درود”، مقابل سینمای کوی دانشگاه تجمع کردند و با پخش اعلامیه و تحریک دانشجویان جرقه‌های اولیه فتنه را در سرزمین روشن کردند و این عده در کمتر از یک ساعت با خروج از کوی اقدام به تجمع غیرقانونی و سردادن شعار در خارج از کوی دانشگاه کردند و با حمله به خودروها، فضای وحشت و رعب آوری را ساختن کردند.

و تلاش های نیروی انتظامی برای برگرداندن دانشجویان به خوابگاه ها، بی‌نتیجه بود و به جایی رسید که تظاهرات‌کنندگان با نیروهای انتظامی آماده در منظره‌ درگیر شدند، تحرکاتی که با کوشش‌های انجمن‌های اسلامی دفتر تحکیم وحدت و برخی چهره‌های سیاسی دنبال شد که با این حمایت‌ها، تظاهرات‌کنندگان زیادتر به عوامل انتظامی جسارت کردند.

نیمه‌شب 18 تیرماه، تشنج در خیابان‌های دور و بر کوی دانشگاه شدت گرفت. از شکستن شیشه‌های مهد کودکی مقابل کوی دانشگاه تا آتش زدن لاستیک و حمله به خودروها و حمله به ناجا و گروگان‌گرفتن سه سرباز ناجا، کارها درگیری‌های 18 تیر ماه بود و تا سحر اون روز ادامه پیدا کرد و سخنرانی‌‌های تحریک‌آمیز اعضای انجمن اسلامی دانشجویان آتش فتنه‌ها را زیادتر می کرد.

با دستور خروج ناجا از منظره‌ درگیری‌ها پس از جلسه شورای فراهم‌ استان، تعدادی از عناصر مشکوک نیز، درون منظره‌ درگیری ها شدند که این درگیری‌ها تا عصر جمعه 18 تیرماه ادامه یافت و پرتاب کوکتل به‌سو نیروی انتظامی مستقر، به آتش گرفتن دو نفر از نیروهای وظیفه انتظامی موجب شد.

این درگیری های این حادثه با وجود برخی چهره‌های سیاسی و وزرای دولت شدت گرفت. و تا روز 23 تیرماه ادامه پیدا کرد.

روز 23 تیر ماه با همایش بزر وحدت مردم همیشه در منظره‌ قهرمان ایران از ساعت 10:30 شروع شد که از حدفاصل خیابان فاطمی تا میدان ولی‌عصر(عج) و میدان انقلاب فراوان فراوانی در شعارهای خود با محکوم کردن خشونت و هرج‌ومرج بر پیروی از رهبر معظم انقلاب تأکید کردند.

در این برهه حساس و اتفاقات اخیر که در کشورمان به وجود آمده است و برخی از چهره هایی که به برکت این انقلاب به معروفیت رسیدند و مال و منالی جمع کردند با مطرح کردن حادثه کوی دانشگاه سال 78 در پی تحریک جوانان و دانشجویان هستند، آنها وطن فروشانی هستند که امنیت و راحتی مردم را به وعده های دروغین دشمنان کشورمان و انقلاب فروختند و به معاندین نظام پی در پی و تکیه کرده اند غافل از اینکه این دشمنان به ظاهر دوست به آنها هم مهربانی نخواهند کرد، ما در این شرح برای آگاهسازی دهه هشتادی ها و نودی ها که ان روزها نبودند و نمی دانند چه کسانی در حادثه کوی دانشگاه مقصر بودند،  واقعیت ها را شرح می دهیم.

کوتاه حادثه کوی دانشگاه

یکی از شخصیت‌های تأثیرگذار در حادثه کوی دانشگاه، موسوی خوئینی‌ها سرشناس به مرد خاکستری اصلاحات و مدیرمسئول روزنامه درود بود.

جریان کوی دانشگاه از روزنامه درود و انتقاد اصلاح‌طلبان به بندهای اصلاح‌شده قانون مطبوعات در سال 78 شروع شد.

حادثه کوی دانشگاه در چه سالی و روزی اتفاق افتاد؟

روزنامه درود به سرپرستی سید محمد موسوی‌خوئینی‌ها، که پدر معنوی جریان چپ سنتی، بود در پی شکایت وزارت اطلاعات به‌سبب انتشار مطالب ناقض امنیت مردمی و خلاف واقع با حکم تعلیقی که در سال ٧٢ داشت، توقیف شد. و این جدید شروع ماجرای کشداری بود که به حادثه کوی دانشگاه در ١٨ تیر سال 78 انجامید.

همچنین با ارسال اصلاحیه قانون مطبوعات به هیئت‌رئیسه مجلس، مجمع روحانیون مبارز نیز یکی از احزاب سیاسی اصلاح‌طلبان که موسوی خوئینی‌‌ها از رهبران این حزب بود، با صدور اطلاعیه‌ای که در روزنامه ایران 12 تیر 78 به چاپ رسید، اعلام کرد: «طرحی توسط تعدادی از نمایندگان مجلس در دستورکار مجلس قرار گرفته که فقط تهدیدکننده مطبوعات است و سایه استبداد را بر فضای مطبوعات سرزمین می‌گستراند. اعمال محدودیت و ممنوعیت همان‌طور که در قبل نتیجه‌ای مطلوب در پی نداشته، اکنون نیز چنین دستاوردی نخواهد داشت». بنابراین واکنش‌های اصلاح‌طلبان به دانشگاه کشیده شد و موجب ناامنی و ناآرامی در دانشگاه تهران شد.

روز 13 تیر ماه روزنامه شادمانی نیز با انتشار بیانیه شورای شهر تهران و سردبیران 10 نشریه دوم خردادی نسبت به طرح این اصلاحیه در مجلس هشدار داد.

در 15 تیر یعنی یک روز مانده به مطرح شدن اصلاحیه در پیشگاه علنی مجلس، روزنامه درود سند محرمانه‌ای منتسب به وزارت اطلاعات را منتشر کرد.

به منظره‌ آوردن مدیر مسئول روزنامه «درود» و کسی سابقه سیاسی بسیاری دارد، با هدف ساختن هزینه‌ای غیرقابل پرداخت و در نتیجه عدم تصویب اصلاحیه قانون مطبوعات شکل گرفت، اما با شکایت وزارت اطلاعات و تعدادی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی، پرونده اتهامی وی به دادگاه مخصوص روحانیت ارجاع داده شد و با احتساب حکم تعلیقی سال 1372، روزنامه درود تا تعیین تکلیف نهایی تعطیل شد.

در سال 78 بندهای اصلاح‌شده قانون مطبوعات توسط مجلس شورای اسلامی چند نکته را به رسانه ها تاکید می‌کرد تا در یک چهارچوب مشخص به کوشش رسانه‌ای بپردازند.

طبق این اصلاحیه، مطبوعات اجازه ندارند از منابع بیگانه و خارجی برای فراهم‌ مالی خود استفاده کنند. و خود نویسنده در رابطه با مطالبی که در مطبوعات منتشر می‌شود، باید پاسخگو باشد.

همچنین عواملی که سابقه و پرونده ضدانقلاب دارند و اپوزیسیون خارج از سرزمین هستند، نمی‌توانند در مطبوعات داخلی وجود پیدا کنند.

زمانی که حکم توقیف روزنامه درود، داده شد اصلاح‌طلبان غافلگیر شدند و به هشدار و تهدید پناه آوردند. روزنامه‌های زنجیره‌ای در اقدامی هماهنگ، تعطیلی روزنامه درود را مهمترین سوژه خبری خود کردند و از اون به‌عنوان «اقدامی غیرقانونی»، «مواجهه با دولت» و «مخالفت با توسعه سیاسی» عنوان کردند.

جریان توقیف روزنامه درود، توسط رهبران جریان چپ آرام به میان دانشگاه ها و دانشجویان کشیده شد و با توزیع اعلامیه اولین جرقه فتنه‌های خیابانی برپا شد که در روز 18 تیر به اوج رسید.

حادثه 18 تیر در حالی به وقوع پیوست که رسانه‌های غربی از هفته‌ها قبل آتش این حادثه را ریخته بودند. نشریه آمریکایی «میدل‌ ایست اکونومیک دایجست» در هفتم تیر نوشته بود: «زیادتر ناظران در تهران بر این اعتقادند که تابستان امسال شاهد یک آزمون حیاتی قدرت و حتی شاید دور نهایی روبرویی جدی بین جناح محافظه‌کار و اصلاح‌گرایان خواهد بود. اصلاح‌طلبان یک تابستان سیاسی داغ را در نزد روی دارند تا جناح محافظه‌کار را از میدان مبارزه خارج نمایند».

جمعی از دانشجویان و افراد متفرقه، روز هجدهم تیر ماه 78 در انتقاد به توقیف روزنامه درود شروع به انتقاد کردند، اما اعتراضات اون‌ها با سازماندهی وزارت سرزمین دولت اصلاحات و لیدری چند دانشجوی افراطی (نظیر احمد باطبی، اکبر محمدی و.. که بعدها به آمریکا فرار کردند) از حالت عادی به سرعت به فتنه و خشونت و آتش زدن اموال مردم و شورش مبدل شد.

این اتفاقات چند روزی ادامه دار بود تا اینکه در روز 23 تیر ماه با وجود مردم در منظره‌، فتنه و اغتشاشی که به دلیل روزنامه درود به مدیریت موسوی خوئینی‌ها شروع شده بود، خاتمه پیدا کرد.

در واقع وجود مردم سد خشونت عده‌ای که با تحریک و اقدام اصلاح‌طلبانی همچون موسوی خوئینی‌ها و تاج‌زاده به میدان آمده بودند، شد.

 

در تاریخ این اتفاق دولت در اختیار موسوی خوئینی‌ها و اصلاح‌طلبان بود که منجر به تندروی و خشونت‌های خیابانی شد.

و انها در ششمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی امید به پیروزی داشتند و افراط‌گرایی موسوی‌خوئینی‌ها و همفکرانش فقط در رویدادها کوی دانشگاه نماند و در اتفاقات دیگری نیز روشن شد.

برجسته‌ترین افراط‌گرایی آنان در انتخابات سال 88 بروز کرد. در این حادثه موسوی‌خوئینی‌ها نقش مهمی در تحریک میرحسین موسوی و هواداران او به شکستن چارچوب و قواعدهای فرماندار داشت. بنابر این راه تندروی که اصلاح‌طلبان رادیکال شروع کرده بودند، به بن‌بست رسید.