معامله خارجی از سقوط آزاد تا صعود بی‌سابقه

نصف شدن ارزش از سال 91 تا 99 و کاهش 90 درصدی تراز تجاری سرزمین، سقوط آزاد معامله خارجی در دولت روحانی را به وضوح علامت می دهد. با این حال طی یک سال کوشش دولت سیزدهم، ارزش صادرات و معامله سرزمین روند رو به رشدی را تجربه کرده است.

به شرح صفحه اقتصاد، بر پایه آمارهای گمرک، صادرات سرزمین از حدود 98 میلیارد دلار در سال 91 به کمتر از 50 میلیارد دلار در سال 99 رسید که کاهش حدود 50 درصدی را علامت می‌دهد. این در حالی است که طی دوره ۱۰ ماهه شهریور 1400 تا آخر خرداد 1401 (دولت سیزدهم)، صادرات رشد 27 درصدی را تجربه کرده است.

دولت آیت‌خدا رئیسی در حالی اقتصاد را از دولت قبل تحویل گرفت که صادرات کالای سرزمین در سال ۱۳۹۹ نسبت به سال ۱۳۹۱ نصف شده و از 98 میلیارد دلار به ۴۹٫۸ میلیارد دلار رسیده بود. به عبارت ساده‌تر، تراز بازرگانی سرزمین در دولت قبل یک‌دهم تراز بازرگانی در سال پایانی دولت دهم بود.

اهمال دولت قبل سبب نصف شدن ارزش صادرات کالای سرزمین نسبت به آخر دولت دهم شد. بر پایه آمارهای رسمی، در آخرین سال عملکرد دولت دهم ارزش صادرات کالای سرزمین 98 میلیارد دلار بود. این در حالی بود که در اون تاریخ ایران تحت تحریم‌های پهناور قرار داشت و حسن روحانی با شعار رفع این تحریم‌ها با مذاکره به میدان انتخابات ریاست جمهوری آمد. با این حال، در آخرین سال عملکرد دولت قبل به دلیل ناتوانی و ضعف دولت در برابر تحریم‌ها، صادرات کالای سرزمین به کمتر از 50 میلیارد دلار رسید و به عبارتی نصف شد.

فاجعه نصف شدن صادرات کالای سرزمین به دلیل بی‌توجهی دولت قبل به بازارهای صادراتی سرزمین در منطقه خاورمیانه و همسایگان و از دست دادن بازار آمریکای لاتین چهره داد. دولت قبل تمام تمرکز خود را بر بهبود معامله با اروپا قرار داد که آنها هم به تمام وعده‌های خود بی‌توجهی کردند و دولت قبل را با وعده‌های توخالی   فریب دادند.

آیت‌خدا رئیسی در حالی دولت را تحویل گرفت که تراز بازرگانی سرزمین در سال ۱۳۹۹ نسبت به سال ۱۳۹۱ بالغ بر ۹۰ درصد کاهش یافته و از ۳۰٫۹ میلیارد دلار به تنها ۳٫۲ میلیارد دلار رسیده بود.

 

با توجه به این شرایط یکی از وعده‌های آیت‌خدا رئیسی، توسعه معامله با همسایگان بود که سبب افزایش صادرات غیرنفتی سرزمین در سال 1400 شد و درآمدهای ارزی را بهبود بخشید.

از ابتدای شروع به کار دولت آیت‌خدا رئیسی با کارها مثبت شکل گرفته در حوزه تعامل با کشورهای مختلف به‌مخصوص همسایگان و دیپلماسی متوازن، سرزمین شاهد رواج نسبی در حوزه معامله خارجی بوده است.

توجه به توسعه همکاری‌های تجاری با کشورهای منطقه دلیل رشد معامله خارجی ایران در دولت سیزدهم است در حالی که در دولت قبل صرفاً به توسعه با کشورهای اروپایی اولویت داده شد اون هم در شرایطی که صادرات ایران به اروپا کمتر از یک میلیارد دلار بود!

همچنین طبق آخرین آمار، از تاریخ استقرار دولت سیزدهم و از اول شهریور ماه سال 1400 تا آخر تیرماه 1401 بالغ بر 151 میلیون و 496 هزار بدن کالا به ارزش 101 میلیارد و 820 میلیون دلار بین ایران و سایر کشورهای دنیا تبادل شد که از لحاظ وزنی با رشد 4 درصدی و از لحاظ ارزش با رشد 31 درصدی نسبت به وقت مشابه دنبال بوده است.

در این وقت یازده ماهه و نسبت به وقت مشابه در دولت قبل، پنج میلیون و 752 هزار بدن کالا و 23 میلیارد و 860 میلیون دلار معامله زیادتر بین ایران و سایر کشورها رقم خورده است.

همچنین در 11 ماه کوشش دولت سیزدهم حدود 113 میلیون بدن کالا به ارزش 48 میلیارد و 198 میلیون دلار صادرات غیرنفتی انجام شده که 10 میلیارد و 111 میلیون دلار نسبت به وقت مشابه قبل معادل 27 درصد رشد داشته است.

با توجه به سیاست فراهم‌ نیازهای ضروری سرزمین و واردات کالاهای اساسی از جمله واکسن‌های کرونا، قرار داده‌های تولید، مواد اولیه و ماشین آلات و با وجود بحران‌های بین المللی 38 میلیون و 539 هزار بدن کالا به ارزش 53 میلیارد و 622 میلیون دلار، از ابتدای شهریور 1400 تا آخر تیرماه 1401 درون سرزمین شد که 13 میلیارد و 749 میلیون دلار زیادتر از وقت مشابه بوده که این میزان 18 درصد در وزن و 34 درصد در ارزش با رشد دنبال بوده است.