امروز میز اقتصاد درباره معامله غیر نفتی سرزمین در شش ماه ابتدایی امسال با وجود بازاری مدیر کل دفتر ترویج معامله سازمان توسعه معامله ، حمید بیات مدیرکل آمار و پردازش گمرگ ، عابدی رییس کمیسیون توسعه صادرات اتاق بازرگانی گفت و گو و بررسی شد.
سوال: ما صادراتمان از لحاظ ارزشی رشد پیدا کرده اما از لحاظ وزنی کاهش داشته است این اتفاق مثبتی است یا خیر؟
بازاری: ما در شش ماهه امسال تقریبا ۲۴ میلیارد تومان ارز آوری از صادرات غیرنفتی داشتیم. رشد ارزشی که سپس از کرونا شرایط خوب تر شده و تقاضا ها در بازار های جهانی هم ادامه دارد. ما نوسانی را در قسمت صادرات صنعتی داریم.
سوال:شما می توانید به شکل دقیق تر بفرمایید؟
بیات : در شش ماه نخست سال ما در کالا های پتروشیمی حدود چهل و دو درصد را به خودش اختصاص داده است. میعانات گازی ما با کاهش ۷۸ درصدی در وزن مواجه شده است. عمده افزایش ارزشی ما گفت و گو افزایش قیمت های جهانی است که ناشی از افزایش قیمت انرژی و کاهش رشد اقتصادی چین است.
سوال:دلیل کاهش ۷۸ درصدی گاز چه بوده است ؟
بیات:ما تغییرات که داشتیم نسبت به سال قبل متاسفانه افغانستان را به نام پنج سرزمین شرکای تجاری خود از دست دادیم به سبب مشکلات سیاسی این سرزمین و از رتبه پنجم به رتبه هفتم کاهش پیدا کردیم. به سبب نا امنی ها عراق هم صادرات ایران ۳۰ درصد به این سرزمین کاهش داشته است. ما شاهد رشد ۱۰۰ درصدی واردات از هند بودیم. صادرات ما متناسب با واردات رشد نداشته است.
سوال :برای ما ارزش مهم تر است یا وزن صادرات ؟
بازاری: قطعا ارزش کالا ها مهم تر است. چراکه ممکن است وزن کالا ها زیادتر اما قیمت آنها پایین تر باشد. ما همیشه ارزش صادرات را هدف گذاری میکنیم. نوسانات در حوزه بین الملل دلیل شد وزن صادرات ما کاهش پیدا کند. ما امیدواریم این کاهش که داشتیم در ماه آینده و نیمه دوم سال جبران شود.
سوال:بیشترین کاهش برای کدام کالا ها بوده است ؟
بیات: بیشترین کاهش را ما در معاینات گازی داشتیم حدود ۷.۷ درصد. ما در گاز طبیعی یا وجود کاهش ۷۱ درصدی از لحاظ وزنی ۴۱ درصد کاهش ارزشی داشتیم.
سوال: آیا برنامه ای هست که معامله ما با سرزمین ها افزایش پیدا کند؟
بیات:ما عمده تمرکزمان روی سرزمین های همجوار است. عراق و افغانستان از جمله سرزمین های مهم هدف های صادراتی ما هستند. اما تحولات که دست ما نیست مانندمشکلات سیاسی و تغییر قوانین سرزمین ها،به طور مثال افغانستان به سبب مشکلاتی که در اون به وجود آمده روی صادرات ایران به این سرزمین تاثیر منفی گذاشته است.
عراق هم گفت و گو تحولات سیاسی اون دلیل شد که محدودیت هایی داشته باشد و صادرات ما به این سرزمین ها کاهش پیدا کند.
سوال: تحلیل و ارزیابی شما از آمار اعلام شده از صادرات خارجی ما چیست ؟
عابدی :ما باید رشد اقتصادی خود را افزایش دهیم تا بتوانیم صادرات را افزایش دهیم. ما باید وضعیت کسب و کار خود را خوب تر کنیم. اوراسیا برای ما راه گشا است. ما باید به بازارهای بینالمللی دسترسی پیدا کنیم. اتاق بازرگانی نمایندگی شرکت های کوچک و متوسط را دارد. نیمی از صادرات ما را محصولات پتروشیمی و پایه نفتی دارند. ما نتوانستیم از ۵۰ درصد زیادتر عبور کنیم. بسیاری از صنایع ما بین ۲۰ تا ۳۰ درصد هستند. خوشبختانه گمرک امسال همکاری خوبی با ما دارد. در گفت و گو نقدینگی ما بانک مرکزی را داریم. عمده ی مشکل ما نقدینگی است.
ما می توانیم اگر موانع لجستیک خود را رفع کنیم می توانیم افزایش صادرات را داشته باشیم. ما سالانه ۵تا ۶ میلیارد تومان ظرفیت صادرات داشته باشیم. در نیمه دوم کشت قراردادی می تواند به ما کمک کند. ما طی چندین سال با نوساناتی روبرو بودیم. ما سال قبل کالا های نفتی خود را خوب تر فروختیم. ما توان زیر ۵۰ درصد خود را الآن استفاده می کنیم. بانک مرکزی و وزارت نیرو باید درون شوند و ظرفیت سازی کنند. باید ما تلاش بیشتری کنیم.
سوال :الآن برنامه شما چه هست ؟
بازاری: هدف گذاری امسال ۵۵ میلیارد دلار است. ما باید ارتقا کیفیت داشته باشیم و تولید فراوان کنیم. قیمت نهایی کالا ها باید کاهش پیدا کند. در حوزه اوراسیا کارها خوبی شکل گرفته است. در آذر ماه قرار است توافق نامه ای نهایی شود. ما ظرفیت های خالی در قسمت تولید فراوان داریم. ما نباید ظرفیت های داخلی خود را به ارز خارجی گره بزنیم. برخی از پیشنهادات ما در دست بررسی است. ما در حوزه بازگشت ارز و سیاست های ارز که از سال قبل شروع شد با تمام تلاشی که صادرکنندگان کردند ما هنوز به اون شرایط متعادل و هدف گذاری نرسیده ایم. قسمت عظیم صادرات سرزمین شاید با رفع مشکلات اتفاق بیافتد.
گفت و گو ما اون است که کالایی با قیمت تمام شده رفته و ارزی که بر میگردد قیمت کمتری دارد. امسال بیست و ششمین سالگرد روز مردمی صادرات هم هست ما معمولا جلساتی را برای قبل از این روز تدارک میبینیم مصوبات اون هم روز مردمی صادرات اعلام میکنیم.
سوال : این مصوبات شامل چه قسمت های می شود:
مصوبات مهیا نیست چون هنوز کامل مصوب نشده است. ما باید مشکلات حوزه صادرات را در حوزه های مختلف حل کنیم،مشکلات فراوان است و اگر رفع شود ما چند برابر میتوانیم صادرات داشته باشیم،اگر چالش ها رفع شود ما نزد بینی می کنیم تقریبا امسال ۶۰میلیارد دلار است. تقاضا وجود دارد فقط مشکل همین است.
سوال :گمرک به چه شکل برای رسیدن به این عدد کمک می کند؟
بیات: گمرک مهم ترین اولویت تولید صادرات اساس است. کار های ما استمرار دارد و اگر در یک مقطعی در آمد ها اولویت بود الآن تسهیل صادرات اولویت است. به شکل مشخص ۱۵ درصد سرعت ارائه خدمات ما افزایش داشته است.
