[ad_1]
برای مصرف‌کننده عادی یک راه زیادتر برای شناسایی عسل وجود ندارد؛ اون هم استفاده از حواس است. رنگ و غلظت عسل نمی‌تواند عاملی تعیین‌کننده برای شناسایی کیفیت این محصول باشد چراکه غلظت و رنگ عسل بسته به شرایط اقلیمی تولید اون متفاوت است اما عسل طبیعی، بوی خوش و مزه گل‌ها را دارد.
به شرح وقت سحر به نقلاز ایسنا، عسل از جمله ارزشمندترین مواد غذایی و لبریز از سودمندترین مواد حیاتی اعم از مواد آلی، معدنی، قندهای طبیعی، انواع ویتامین است که برای تولید اون، زنبورعسل شهد بهترین گل‌ها را مکیده و پس از افزودن انواع آنزیم‌ها و انجام چند کنش شیمیایی، شهد را تبدیل به مایعی خوشبو، شادمانی آور، نیروزا و شفابخش به‌نام عسل می‌کند.
علیرغم اینکه عسل در طب سنتی درجه مخصوص‌ای دارد در سرزمین ما نه تنها از جنبه درمانی به این محصول بی‌توجهی شده بلکه در سبد غدایی خانواده‌ها نیز مورد بی‌مهری قرار گرفته که مصرف‌کنندگان یکی از دلایل عدم مصرف این محصول را تقلبی بودن و نبود عسل با کیفیت در بازار مصرف عنوان می‌کنند.
در این میان مصرف‌کنندگان علامت‌هایی برای شناسایی عسل طبیعی از عسل تقلبی مطرح می‌کنند؛ گروهی از مردم براین باورند که عسل زمانی بلورین، کدر و ته‌نشین شود، تقلبی است و عسل تندرست و طبیعی همیشه صاف و شفاف می‌ماند اما این اعتقاد اشتباه است.
مصرف‌کننده ایرانی، عسل خوب، خالص و طبیعی را عسلی می‌داند که رنگش کهربایی تاریک همانند عقیق و سفت باشد و اصطلاحا «کش» آمده و اگر یک روز در یخچال گذاشته شود، بلورین نشود و چنانچه قاشقی از اون برداشته شود، قطراتی که سرازیر می‌شود به شکل باریکه‌ای پی در پی باشد و قطع نشود.
کسانی هم شگردهای مخصوص‌ای را برای شناسایی عسل توصیه می‌کنند که پایه و پایه اون مشخص نیست همانند کبریت گرفتن کنار عسل، ریختن چند قطره روی روزنامه و… که هیچ کدام از این موارد از نظر عسل‌شناسان و علم تغذیه پذیرفته نیست.
باید فهمید شناسایی عسل طبیعی و مصنوعی به شکل دقیق و علمی به کمک انگشت، قاشق یا مزه کردن و … ناممکن بوده و این مهم تنها از وظیفه آزمایشگاه و دستگاهی به نام «رفراکتومتر» برمی‌آید.
ملاک انتخاب عسل خوب چیست؟
برای مصرف‌کننده عادی یک راه زیادتر برای شناسایی عسل وجود ندارد؛ اون هم استفاده از حواس است. یعنی با چشم، شکل ظاهری عسل را ارزیابی، با بینی بو و با زبان مزه کرده و اگر مجموعه این عوامل مناسب بود و عسل بوی خوش و مزه گل‌ها را داشت، عسل طبیعی است و ارزش دارد که بهای اون را در حد معقول پرداخت.
شکرک‌زدن علامت نامرغوب بودن عسل نیست
آنچه در اصطلاح «رسوب کردن و شکرک زدن» می‌گویند و برای وجود کلمه سپاس در ذهن، تقلبی بودن عسل را تداعی می‌کند، چیزی جز چیز تازه «بلورین شدن» یا «کریستالیزاسیون» نیست.
عسل به دلیل درصد بالای مواد قندی که دارد در واقع یک ماده جامد است که زیر شرایط فراوان ظریف‌ای به شکل مایع درمی‌آید. این ماده اشباع‌شده قندی باید در واقع جامد باشد اما به‌طور اتفاقی مایع است، لذا به محض اینکه شرایط مهیا شود، این دگرگونی فیزیکی یعنی بلورین شدن پدید می‌آید.
اما این داستان به اندازه‌ای تاثیر منفی در ذهن مصرف‌کنندگان ساختن کرده که از یکسو مشکل بزرگی برای تولیدکنندگان در جریان عرضه به بازار به وجود می‌آورد و از سوی دیگر برای مصرف‌کنندگان از نظر طبیعی بودن عسل مایع، شک و شبه ساختن می‌کند.
باید توجه داشت شکرک‌زدن و خاصیت تبلور عسل علامت نامرغوب بودن اون نیست اما برخی افراد به اشتباه عسل بلوری‌شده را مصنوعی یا تقلبی می‌دانند.
چگونگی تشخیص عسل طبیعی بلوری شده از شبه عسل تقلبی شکرک‌زده
برای شناسایی عسل طبیعی بلوری شده از شبه عسل تقلبی شکرک زده باید فهمید تنها عسل طبیعی می‌تواند کم‌کم و به مطالعه تاریخ کدر و ته‌نشین شود و رسوب کند و شکرک اون همانند شکرک طبیعی شیره خرما لطیف بوده و وقت خوردن ممکن است اندکی زبری داشته باشد اما هیچ‌گونه صدایی زیر دندان حس نمی‌شود اما شکرک شبه عسل تقلبی (سپاس آب شده و …) همانند نبات سفت بوده و به سختی با قاشق جدا شده و وقت خوردن همانند دانه‌های آب نبات، سپاس و مربای شکرک‌زده زیر دندان صدا داده و همچون شکلات به دندان‌ها می‌چسبد.
مهم‌ترین نکته این که این‌گونه شبه عسل‌ها بدون کدر شدن و ته‌نشین شدن فراوان سریع و در زمانی کوتاه شکرک می‌زدند.
دلیل شکرک نزدن عسل‌های موجود در بازار چیست؟
برای پیشگیری از تبلور عسل معمولا کارخانه‌های بسته‌بندی‌کننده، عملیاتی از قبیل حرارت دادن، افزودن کمی جوهر لیمو در هر بدن و غیره روی عسل انجام می‌دهند که در همه این موارد برای درون شدن ناخالصی در مجموعه قندهای موجود، چیز تازه‌ی بلورین شدن به دیر کرد می‌افتد.
در مورد کارگاه‌های ناشناخته که در اون حرارت دادن عسل به شکل مستقیم یا بدون کنترل شکل می‌گیرد، نه تنها مواد موجود در عسل وابسته صدمه می‌شود بلکه سپس از دمای مشخصی ماده‌ای به‌نام «هیدروکسی متیل فورفوال» پدید می‌آید که اگر نسبت اون در عسل فراوان شود، مصرف اون پرخطر است.
گونه‌های مختلف عسل
– عسل طبیعی؛ از ماده شیرینی که زنبورعسل تنها از شهد گل‌ها و گیاهان جمع‌آوری کرده و پس از دگرگونی‌های واجب، در سلول‌های مومی‌شان در کندو ذخیره کرده باشد، تولید می‌شود.
– عسل تغذیه‌ای؛ از ماده‌ی شیرینی که زنبور عسل علاوه بر استفاده از شهد گل‌ها و گیاهان از شربت، سپاس و … که در اختیار آنها می‌گذارند، استفاده کرده باشد. این‌گونه عسل قطعا کیفیت و خواص عسل طبیعی را ندارد اما متاسفانه در فروشگاه‌های مواد غذایی به فراوانی عرضه شده و به دلیل قیمت مناسب با بخت عمومی مواجه می‌شود.
– عسل تقلبی؛ مایعی است شیرین مانند عسل که از گلوکز تجاری، سپاس، اسید ستریک، اسانس و … که پس از پخته‌شدن به دست می‌آید. در تهیه و تولید این شبه عسل، زنبور هیچ دخالتی ندارد و در آزمایشگاه به آسانی قابل شناسایی است. این‌گونه شبه عسل‌ها نه تنها فاقد هرگونه خاصیت درمانی – غذایی است بلکه برای سلامتی انسان زیان‌آور است.
متاسفانه شبه عسل‌ها به شکل پهناور تولید و به بازار عرضه شده و به دلیل قیمت کم ارزش (هر کیلو سه تا ۵۰۰۰ تومان) با استقبال مصرف‌کنندگان روباه‌رو می‌شود.
با توجه به هزینه‌های تولید عسل طبیعی (هزینه مهاجرت، محافظت، توسعه و تجهیز زنبورستان‌ها، دستمزد زنبورداران زبر دست، بسته‌بندی و …) قیمت عسل طبیعی باید منطقی باشد.
– عسل تک‌گل؛ به عسلی می‌گویند که زنبور عسل، شهد را از روی یک نوع گل جمع‌آوری کرده باشد همانند عسل آویشن، اقاقیا، سدر (کنار)، گون، مرکبات و … این گونه عسل کاربرد درمانی داشته و معمولا قیمت بالاتری نسبت به عسل‌های دیگر دارد.
عسل صد درصد تک گل کم یاب است و در زیادتر عسل‌های تک گل مقدار اندکی از شهد گل‌های پخش در هر منطقه وجود دارد.
– عسل چهل‌گیاه؛ عسلی که زنبور عسل، شهد را از روی گل‌های گوناگون جمع‌آوری کرده باشد یا چند عسل تک گل را طبق فرمول ویژه (که از نظر خواص، رنگ، بوی خوش و سعم مطابق ذائقه زیادتر مصرف‌کنندگان باشد) با یکدیگر قاتی کنند. این‌گونه از عسل طبیعی نیز کاربرد درمانی دارد.
-عسل موم‌دار؛ چون لبریز از گرده‌ی گل، بر موم و موم طبیعی بوده و حرارت ندیده است از نظر خاصیت، مزه و بوی خوش کیفیت بالایی دارد. به دلیل استفاده از دارو برای بهبود و معالجه بیماری‌های زنبورعسل و رسوب درصدی از اون در موم شان، خوب تر است از مصرف پی در پی‌ی این گونه‌ی عسل (حداکثر ۱۰ درصد میزان مصرف) خودداری شود.
متاسفانه افراد سودجو با دستگاه‌های موم‌ساز و پارافین (ماده‌ی اولیه که در تهیه شمع به کار می‌رود) شبه موم تقلبی ساخته و با قرار دادن کمی از این موم‌های پارافینی در شبه عسل تقلبی، موجب گمراهی مصرف‌کنندگان را آماده می‌آورند.
– عسل بهاره؛ به عسلی می‌گویند که در اواخر دوره بهار به دست آمده باشد، همانند عسل مرکبات، اقاقیا و درختان میوه‌ای همانند زردآلو، گلابی، بادام و …
– عسل پاییزه؛ عسلی که از آغاز تابستان تا میانه پاییز به وسیله زنبور تولید شده و زیادتر از شهد گیاهان صحرایی است.
توصیه‌هایی به مصرف‌کنندگان عسل
مصرف‌کنندگان باید به این نکته توجه داشته باشند که اگر می‌خواهند عسل را دنبال با محلول‌های گرمی همانند آب جوش، شیر، فرنی و جوشانده‌های گیاهان دارویی مصرف کنند حتما پس از ولرم‌شدن، عسل را به آنها بیفزایند تا خاصیت درمانی عسل محفوظ بماند.
بوی خوش و مزه عسل همانند رنگ اون متناسب با گیاهی است که زنبور عسل از اون شهد آماده آورده است.
در مناطق مختلف عسل با غلظت‌های گوناگون به دست می‌آید و این تفاوت نمی‌تواند عاملی تعیین‌کننده برای شناسایی کیفیت عسل باشد؛ مثلا عسل‌هایی که در مناطق مرطوب به دست می‌آید، بیش‌تر دارای غلظت کم است. در مقابل عسل‌هایی که از مناطق کوهستانی به دست می‌آید دارای غلظت بالایی است.
رنگ عسل نیز بستگی به نوع شهدی دارد که زنبور عسل از اون شهد جمع‌آوری کرده و از رنگ زرد فراوان روشن تا قرمز تاریک و حتی سیاه متغیر است. همچنین منطقه جغرافیایی و شرایط آب و هوایی در تعیین رنگ عسل موثر بوده، بنابراین رنگ عسل همانند غلظت اون نمی‌تواند عاملی تعیین‌کننده برای شناسایی کیفیت عسل باشد.
[ad_2]
