براساس اعلام رضا الفتنسب، عضو هیئتمدیره اتحادیه کسبوکارهای غیر واقعی به باشگاه خبرنگاران، تعداد فروشگاههای اینترنتی در ایران تا سال قبل به حدود ۳۰۰ هزار مورد رسیده است. میتوان گفت قطع اینترنت چیزی معادل ۷۵۰ بازار سنتی در قدوقواره بازار تجریش را تعطیل کرده است.
به شرح وقت سحر به تعریف از شرق، بازار آنلاین ایران با حدود ۳۰۰ هزار فروشگاه تعطیل شده است. بازاری که اندازه اون تقریبا معادل ۷۵۰ بازار سنتی همانند بازار تجریش است و ۹ میلیون نفر ایرانی کرکره کسبوکار آنلاین خود را پایین کشیدهاند. به جز این معاملات بازارهای ارز دیجیتال در ایران با حدود ۱۲ میلیون معاملهگر تعطیل شده است. مسئله به همینجا ختم نمیشود و پزشکان هم میگویند که برای نسخهنویسی الکترونیک وابسته قطعی اینترنت هستند و بسیاری از بیماران ناچار هستند نسخ خود را از بازار آزاد تهیه کنند.
قطع طولانی اینترنت در ایران حتی روی صدور گذرنامه هم نشان گذاشته و سفارتخانههای خارجی اعلام کردهاند که دلیل کندی یا توقف صدور روادید برای ایرانیها اختلالات وسیع اینترنت است. حسین سلاحورزی، نایبرئیس اتاق بازرگانی ایران از خسارت سنگین قطعی اینترنت به اقتصاد سرزمین خبر داده است و میزان خسارت قطعی اینترنت بر اقتصاد را ساعتی ۱.۵ میلیون دلار اعلام کرده است. اونهم در شرایطی که اینترنت در ایران حدود سه هفته است که مختل شده و دسترسی به اینترنت بینالملل بدون استفاده از فیلترشکنهای متعدد و با شتاب فراوان پایین عملا ممکن نیست.
کسبوکارهای آنلاین در منگنه
اقتصاد ایران که در سالهای اخیر زیر فشار تحریمهای خارجی، شرایط سختی را پشتسر گذاشته و این روزها تقریبا امید به احیای برجام را از دست داده است، حالا با شوک قطعی اینترنت مواجه شده است. با قطعشدن اینترنت در ایران عملا بازار آنلاینی به بزرگی ۳۰۰ هزار فروشگاه تعطیل شده است.
براساس اعلام رضا الفتنسب، عضو هیئتمدیره اتحادیه کسبوکارهای غیر واقعی به باشگاه خبرنگاران، تعداد فروشگاههای اینترنتی در ایران تا سال قبل به حدود ۳۰۰ هزار مورد رسیده است. بازار سنتی تجریش که یکی از بازارهای عظیم ایران است حدود ۴۰۰ باب مغازه دارد و با احتساب وجود ۳۰۰ هزار فروشگاه اینترنتی در ایران میتوان گفت قطع اینترنت چیزی معادل ۷۵۰ بازار سنتی در قدوقواره بازار تجریش را تعطیل کرده است. البته کسبوکارهای آنلاین به فروشگاهها کوتاه نمیشوند و علی پاکباختهگانزنجانی، مدیر خانه بلاکچین ایران به خبرگزاری موج اعلام کرده است که ادامه محدودیتهای اینترنتی علاوه بر ساختن اختلال در ارتباطات غیر واقعی، جراحت چشمگیری به کسبوکارهای نوپا، صرافیهای ارز دیجیتال و استارتاپهای مختلف اینترنتی درون میکند. او توضیح داده است که طبق آخرین آمارها حدود ١٢ میلیون ایرانی بهشکل مستقیم و غیرمستقیم در بازار رمزارزها در ایران فعال هستند و به نحوی از این بازار، کسب حقوق میکنند که با اختلال اینترنت تقریبا معاملات رمزارزها توسط کاربران ایرانی متوقف شده است.
مدیر خانه بلاکچین ایران همچنین تأکید کرده است: اینترنت، بستر اصلی بیتکوین و هر ارز دیجیتال دیگری است. این اینترنت است که بیتکوین را به ارز دیجیتال تبدیل و امکان استخراج و معامله اون را آماده کرده است؛ بنابراین قطعی اون نیز ممکن است ضررهای جبرانناپذیری برای کاربران در پی داشته باشد. زیان قطعشدن اینترنت بر کسبوکارها و بازار ایران تنها به این موارد کوتاه نمیشود و حالا پزشکان شرح میدهند که حتی برای نسخهنویسی الکترونیک با مشکل مواجه شدهاند.
یاسر نژادی، مسئول اتاق فکر سلامت بینالملل سازمان نظام پزشکی تهران عظیم، به وبسایت خبری اقتصادی گفته است که «در داستان نسخه الکترونیک با شرایط فعلی اینترنت در بیمارستانهای آموزشی دولتی که زیرساخت بهتری دارند، مشکل زیادی وجود ندارد اما در بیمارستانهای خصوصی و کلینیکها به سبب تعداد بالای مریض و سرعت فراوان پایین اینترنت نسخه الکترونیک اجرا نمیشود».
او به اکو ایران توضیح داده است: «بسیاری از پزشکان نیز به سبب مشکلات زیرساختها، اختلالات اینترنت و اجرانشدن امضای الکترونیک، نسخه الکترونیک را اجرا نمیکردند که وابسته مشکلات کمتری بودند. در شرایط فعلی اکثر مطبها با کد مردمی بیماران کوشش میکنند، حال اینکه چقدر از اینها را بیمه قبول میکند یا خیر مشخص نیست».
دامنه مشکلات قطعی اینترنت حتی به صدور گذرنامه هم رسیده است و درحالیکه یک تشکل صنفی گردشگری به ایسنا خبر داده بود که صدور ویزای شنگن برای ایرانیها متوقف شده است، سفارتخانه برخی کشورهای اروپایی این داستان را تکذیب کردند و سفارت فرانسه در تهران روز سهشنبه ۱۹ مهر در پایگاه اینترنتی خود درباره شرحهای منتشرشده از محدودیت صدور ویزای شینگن برای ایرانیها در سفارتخانههای کشورهای اروپایی در تهران نوشت که مشکلات نزدآمده کاملا خارج از اختیار ماست و به دلیل فیلترینگ اینترنت که مقامات ایرانی تصمیم به انجام اون گرفتهاند، سفارت فرانسه موقتا و فعلا قادر به بررسی حجم زیادی از پروندهها نیست و گرفتن وقت ویزا از شرکت کارگزار ما، درحالآماده پیچیده است. نزدتر بریتانیا هم اعلام کرد با توجه به قطعشدن مداوم اینترنت در ایران، مرکز درخواست ویزای این سرزمین در تهران تا اطلاع ثانوی بسته خواهد بود.
ساعتی ۱.۵ میلیون دلار؛ خسارت قطعی اینترنت
مجموع این اتفاقات ریز و درشت خسارت سنگینی به اقتصاد ایران درون کرده است. حسین سلاحورزی، نایبرئیس اتاق بازرگانی ایران، در جلسه شورای گفتوگوی دولت و قسمت خصوصی اعلام کرده است که براساس سهمی که حوزه آیتی در جیدیپی سرزمین دارد، هر ساعت قطعی اینترنت ۱.۵ میلیون دلار جراحت اقتصادی میزند. نایبرئیس اتاق بازرگانی ایران افزود: به سبب فیلترینگ پهناور نیز شاهد افزایش ۳۰ درصدی استفاده از ویپیان هستیم، کسبوکارهای عظیم هم به سبب قطعی اینترنت وابسته صدمه شدهاند و به گفته تجار نمیشود سوهای خارجی را مجبور به استفاده از پیامرسانهای داخلی کرد.
سلاحورزی ادامه داد: همچنین معیشت حدود ۹ میلیون نفر از فراوانی سرزمین که خدماتشان را بهشکل آنلاین عرضه میکردند، وابسته خطر شده است. وی گفت: قطعی مکرر اینترنت دلیل افزایش مهاجرت نخبگان و استارتاپها و کاهش اندوختهگذاری میشود.
وزیر اقتصاد: خسارت میدهیم
هرچند وزیر اقتصاد در این نشست وعده داده است که خسارت واردشده به کسبوکارها بر دلیل قطعی اینترنت پرداخت میشود اما مشخص نیست این وضعیت تا چه زمانی ادامه دارد و آیا دولت وابسته کسری بودجه واقعا قادر به فراهم این خسارت سنگین به اقتصاد سرزمین هست یا نه؟
در همین زمینه احسان خاندوزی، وزیر امور اقتصادی و ثروت، در جلسه شورای گفتوگوی دولت و قسمت خصوصی اعلام کرده است که «دولت بسته حمایتی را برای جبران لطمات قطعی اینترنت در هفتههای قبل به فعالان اقتصادی مهیا کرده و بهزودی ابلاغ خواهد شد».
او نشانه به رویدادها اخیر تأکید کرد: «لطمات واردشده به قسمتهای اقتصادی باید به رسمیت شناخته شوند، زیرا امنیت کسبوکار و اندوختهگذاری، شاخصهای مختلف اقتصادی و معیشت مردم شامل فعالان قسمت حقیقی اقتصاد، تجار و اصناف را تحت نشان قرار میدهد».
خاندوزی افزود: «دولت خواهان بازگشت راحتی وضعیت اقتصادی است تا لطمات واردشده به قسمتهای مختلف جبران شود، به همین سبب بستههای حمایتی از فعالان اقتصادی تهیه شده که در شکل تأیید از سوی مراجع ذیمصلحت اجرا خواهد شد». خاندوزی تأکید کرد: «امنیت کسبوکار و اندوختهگذاری مورد تفاهم دولت و قسمت خصوصی است و بر همین پایه به دنبال بازگشت راحتی و امنیت به این قسمت هستیم».
دولت: تاریخ وصلشدن اینترنت مشخص نیست!
این مسائل در شرایطی است که کاربران ایرانی شرح میدهند که سرعت اینترنت آنها در دو روز قبل کمتر هم شده است و دسترسی به اینترنت بینالملل با فیلترشکنهای متعدد و با شتاب فراوان پایین ممکن است. آنها میگویند با این سرعت پایین اینترنت حتی بارگذاری عکس و ویدئو وابسته اختلال شدید است و دولت هم میگوید که از تاریخ رفع اختلال اینترنت اطلاعی ندارد!
در همین زمینه علی بهادریجهرمی، سخنگوی دولت، در نشست خبری خود درباره اینکه وضعیت اینترنت چه زمانی به ثبات و روال گذشته بازخواهد گشت؟ گفته است که «طبیعتا تشخیصدهنده مسائل امنیتی، مسئولان دبیرخانه شورای امنیت مردمی هستند و با رصد ثانیهبهثانیه شرایط در این زمینه تصمیمگیری میکنند». بهجز این عیسی زارعنژاد، وزیر ارتباطات و علمی اطلاعات، چندی نزد از کاربران و صاحبان کسبوکارهای اینترنتی درخواست کرده که به شبکههای اجتماعی داخلی مهاجرت کنند و اونگونه که به نظر میرسد احتمال دارد فیلترینگ شبکههای اجتماعی خارجی دیگر برداشته نشود.