تاریخ خداحافظی با دوران کارت به کارت فرا رسیده است
قدم نخست قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان که در سال ۱۳۹۸ تصویب شد، سال قبل برداشته و ماده (۱۱) این قانون اجرا شد.
طبق ماده ۱۱ قانون مذکور، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف بود با همکاری سازمان ظرف وقت یک سال پس از ابلاغ این قانون، نسبت به ساماندهی دستگاههای کارتخوان بانکی و یا درگاههای پرداخت الکترونیکی اقدام کرده و با ساختن تناظر بین آنها با مجوز کوشش و شماره اقتصادی بنگاههای اقتصادی به هر یک از پایانه های فروش، شناسه یکتا اختصاص دهد.
پس از تخصیص شناسه مذکور، کلیه تراکنشهای های انجام شده از راه حسابهای بانکی متصل به دستگاههای کارتخوان بانکی و نیز درگاههای پرداخت الکترونیکی به نام تراکنشهای های بانکی مرتبط با کوشش شغلی مالک حساب بانکی محسوب شده و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است در چهارچوب قانون و مقررات مربوطه، اطلاعات این تراکنشهای های بانکی شامل مانده اول دوره، وجوه واریزی، وجوه برداشت شده و مانده آخر دوره هر حساب بانکی را به منظور تکمیل پایگاه اطلاعات هویتی، عملکردی و ثروت مودیان داستان ماده (۱۶۹ مکرر) قانون مالیات های مستقیم مصوب سوم اسفند سال ۱۳۶۶با اصلاحات و الحاقات بعدی به شکل برخط در اختیار سازمان قرار دهد.
در راستای اجرای این ماده، حدود ۱۸ میلیون و ۸۰۰ هزار دستگاه کارتخوان ساماندهی شد که از این تعداد، حدود ۹ میلیون و ۴۰۰ هزار دستگاه به دلیل عدم اتصال به پروندههای مالیاتی غیرفعال و مابقی نیز به پروندههای مالیاتی مربوطه متصل شد.
درواقع حسابهای متصل به این دستگاههای کارتخوان، به نام حساب تجاری محسوب شده و وجوه واریزی به این حسابها به نام وجوه درآمدی کسب و کار مؤدی در نظر گرفته شد. با این اتفاق، بسیاری از مودیانی که به شکل مستقیم با مشتری سر و کار دارند، واریز نقدی یا کارت به کارت را به جای استفاده از کارتخوان منظور میکنند. فرایندی که برخی اون را ناعدالتی مالیاتی میدانند، زیرا درحالی که مالیات برخی اقشار از جمله کارمندان ماهانه از حقوق اونها کسر میشود، اصناف دیگری که از حقوق بالایی هم برخوردار هستند از این راه از پرداخت مالیات سرباز میزنند.
بنابراین، تفکیک حسابهای تجاری و شخصی، کار برخی از مشاغل که میخواهند مالیات کارتخوان را با کارت به کارت کردن، دور بزنند، مقاوم میکند، زیرا با این تفکیک اگر فردی بخواهد از راه کارت یا حساب بانکی خود از کارتخوان استفاده نکند، نظارت بانکی بر اون حسابها زیادتر میشود.
در این راستا، طبق مصوبه شورای پول و اعتبار، اگر حسابی بیش از ۱۰۰ تراکنش در ماه داشته باشد و ۳۵ میلیون تومان در تراکنشها جابهجا شود، تراکنش تجاری تلقی میشود.
البته، بانک مرکزی توضیح داده که داشتن ۱۰۰ تراکنش واریزی در ماه فقط ملاک تجاری تلقی شدن یک حساب نیست بلکه باید بهطور همزمان در یکماه بیش از ۱۰۰ تراکنش و ۳۵ میلیون تومان جابهجا شود که صرفا تعداد واریزی به حساب ملاک است نه هر تراکنش.
چه تراکنشهایی مشمول مالیات تراکنش تجاری نمیشود؟
راحت از این، رئیس کل بانک مرکزی گفته که ممکن است فردی هزار تراکنش واریز به حساب داشته باشد، اما حساب وی تجاری محسوب نشود، چراکه امکان دارد فردی روزانه صدها تراکنش خرید داشته باشد که این قبیل موارد به هیچ وجه مشمول مالیات نیست.
صالحآبادی در ادامه بیان کرده است که فردی در بورس معامله میکند به هیچ وجه مشمول مالیات حساب تجاری نیست، چراکه فعالان بورس نیم درصد مالیات را از حساب وی کسر میکند و یا مثلا فردی اقدام به فروش خانه مسکونی میکند و پنج میلیارد تومان به حساب وی واریز میشود به هیچ وجه این فرد مشمول نیست.
بنابراین، طبق گفته رئیس کل بانک مرکزی از آنجا که قسمت عمده تفکیک حسابهای تجاری و شخصی در تاریخ اتصال دستگاههای کارتخوان به پرونده مالیاتی شکل گرفته است، از هر ۱۰۰۰ نفر حداکثر دو یا سه نفر را مشمول مالیات حساب تجاری میشوند.
علاوه بر این، با توجه به اینکه فعالیتی تجاری است که فرد با کاسبی کسب سود کند یا متحمل زیان میشود و معامله انجام میدهد بنابراین، کوششهایی نظیر خیریهها یا صندوقهای خانوادگی مشمول حسابهای تجاری نخواهد بود.
چگونگی شناسایی حساب تجاری
طبق این شرح، مسئولان بانک مرکزی میگویند که مبنای تفکیک حسابهای تجاری و غیر تجاری بر پایه کد مردمی افراد است، به گونهای که اگر فردی چندین حساب داشته باشد مبنا برای ۱۰۰ تراکنش و واریز ۳۵ میلیون تومان تمامی حسابهای فرد خواهد بود.
بررسیها نیز علامت میدهد که سازمان امور مالیاتی برای شناسایی حسابهای مشکوک به تجاری از معیارهای متنوعی چون تعداد و حجم تراکنش در کنار دادهکاوی استفاده میکند که بر این پایه یکسری تراکنشها از جمله یارانه، واریزی از یک حساب به حساب دیگر وابسته به فرد، تسهیلات بانکی و حقوق جز تراکنشهای مشکوک به تجاری محسوب نمیشود.
بنابراین، زمانی که حسابی را سازمان امور مالیاتی بهعنوان حساب تجاری شناسایی میکند، دو حالت نزد میآید؛ یکی اینکه مالک حساب تجاری پرونده مالیاتی دارد که در این حالت، حساب تجاری شناسایی شده به پرونده مالیاتی وی متصل میشود.
در صورتی که مالک حساب تجاری شناسایی شده، پرونده مالیاتی نداشته باشد، به اون فرد برای تشکیل پرونده از سوی اداره مالیاتی اطلاعرسانی میشود و او بهعنوان مودی جدید در سازمان امور مالیاتی شناسایی خواهد شد.
نحوه اخذ مالیات از حسابهای تجاری
در نهایت، از تراکنشهای حسابی که بهعنوان حساب تجاری شناسایی شده است، مالیات گرفته میشود. در این بین، اگر مشخص شود که اون فرد نزد از این مالیات اون تراکنشها را پرداخت کرده باشد، هیچ مالیات اضافهای برای این تراکنش گرفته نمیشود. البته، در صورتی که مالیات تراکنش موردنظر پرداخت نشده باشد، نرخ مالیات مربوطه متناسب با کوشش تجاری اون فرد محاسبه و اخذ میشود.
البته توجه به این نکته ضروری است که به گفته داوود منظور، رییس سازمان امور مالیاتی، اگر واریز به حسابی هر ماه ۹۹ مرتبه باشد، قطعا بررسی شده و ضابطه تغییر میکند.
به گفته وی، سازمان امور مالیاتی در هر دوره بررسی کرده و جمع شکل حساب الکترونیکی با جمع واریز به حساب تجاری را سنجیدن میکنیم و اگر واریز به حساب تجاری زیادتر باشد فرد مبلغ ۱۰ درصد از فروش جریمه میشود.
بنابراین به نظر میرسد این قانون میتواند با توجه به شرایط متغیر باشد و اگر حسابی مشکوک به تجاری بود قبل از آنکه به نام تجاری شناخته شود، با مالک حساب جلسهای برگزار شده و شرایط سنجیده میشود.
گردآوری: گروه خبر سیمرغ
seemorgh.com/news
منبع: isna.ir
