[ad_1]
بر پایه گفته ی مدیر اسبق امور بینالملل شرکت نفت، سوآپ نفت از نظر پرداخت هزینه به ما و کاهش هزینه ایران برای انتقال نفت از جنوب برای تامین پالایشگاههای شمالی سود دارد.
به شرح صفحه اقتصاد، محمدعلی خطیبی مدیر اسبق امور بینالملل شرکت مردمی نفت با نشانه به زمان ایران برای معامله نفت و فرآوردههای نفتی کشورهای همسایه گفت: سپس از فروپاشی شوروی، جمهوریهای جدید مستقل شده به دلیل عدم دسترسی به آبهای آزاد، در صادرات نفت خود وابسته مشکل شده بودند. مثلا سرزمین جمهوری آذربایجان بعدها برای حل مشکل خود، خط لوله انتقال نفت باکو-تفلیس-جیحان را ساختن کرد و همچنین قزاقستان و سایر کشورها نیز به دنبال راهکارهایی بودند.
وی افزود: در این شرایط، ایدهای مطرح شد که طبق اون، ایران نفت همسایگان شمالی را دریافت کند و در پالایشگاههای شمال سرزمین به مصرف برساند، سپس از جنوب نفت خود را در اختیار این کشورها قرار دهد یا اینکه خودش صادر کند و پولش را به آنها برگرداند.
*دو مزیت سوآپ نفت کشورهای همسایه از راه ایران
خطیبی تاکید کرد: خط لوله نکا به ری بر پایه همین ایده احداث شد و اتفاقا در برهههایی مورداستفاده قرار گرفت، بدین شکل که ما نفت همسایگان شمالی را دریافت کرده و در پالایشگاههای تهران و تبریز به مصرف میرساندیم و سپس از جنوب، نفت خودمان را به مقدار بیشتری صادر میکردیم و پولش را با این کشورها تسویه میکردیم.
مدیر اسبق امور بینالملل شرکت مردمی نفت گفت: در اینگونه طرحها باید حواسمان باشد که اگر نفت خودمان را از جنوب به سرزمین همسایه بدهیم و به اصطلاح سوآپ کنیم، این سرزمین با نفت ایران، بازار صادراتی خودمان را تصاحب نکند و رقیب ما نشود.
وی عنوان کرد: سپس از مدتی از سوآپ نفت، اجرای این ایده متوقف شد که به اعتقاد بنده دلیل اصلی این بود که ما کشورهای همسایه را در خط لوله احداث شده برای سوآپ، سهیم و ذینفع نکرده بودیم و همه اندوختهگذاری برای احداث خط لوله را خودمان انجام داده بودیم.
خطیبی اظهار داشت: سوآپ نفت از دو جهت برای ما سودآور بود، اولا یک «سوآپ فی» یا هزینه سوآپ به ما پرداخت میشد و ثانیا هزینه ایران برای انتقال نفت از جنوب برای تامین پالایشگاههای شمالی را کاهش میداد.
*طرح خط لوله نکا-جاسک در حوزه جاذبه اندوخته متوقف ماند
مدیر اسبق امور بینالملل شرکت مردمی نفت گفت: در نتیجه این امکان وجود دارد که ما نفت روسیه را از شمال با قیمت تخفیفی خریداری کنیم و در عوض، صادرات نفت خودمان را افزایش دهیم، البته این ایده زمانی اجرایی است که ما تحریم نباشیم و بتوانیم آزادانه بازاریابی کرده و نفت صادر کنیم.
وی ادامه داد: اما ایده دیگر این است که ما نفت روسیه و مابقی همسایگان شمالی را به جنوب ایران ترانزیت کنیم. زمانی طرح خط لوله نکا به جاسک مطرح بود ولی در حوزه جاذبه اندوختهگذاری برای احداث به مشکل خورد و متوقف شد. ترانزیت نفت همسایگان شمالی دیگر وابسته به تحریم بودن یا نبودن ایران نیست.
خطیبی افزود: در تاریخ تحریمهای سال 90-91 مطرح شده بود که ما خط لوله نکا به ری را به شکل برعکس مورداستفاده قرار دهیم. بدین نظم میتوانستیم نفت ایران را از راه دریای خزر و سپس کشورهای حوزه خزر صادر کنیم. اون تاریخ این امکان وجود داشت که نفت ایران با همکاری روسیه صادر شود ولی الان خود روسیه هم وابسته تحریم شده و در نتیجه این ایده چندان عملی نیست.
*زمان معامله ایران با سوخت کم ارزش روسیه
مدیر اسبق امور بینالملل شرکت مردمی نفت گفت: در تحریمهای دوره اول و دوم ما در صادرات فرآورده مشکل خاصی نداشتیم و به راحتی صادرات انجام شده و ارز نتیجه وصول میشد. این داستان به دلیل تفاوت در بازار فرآورده و بازار نفت است که امکان تحریمپذیری فرآورده را فراوان زیاد کاهش داده است.
وی گفت: با وقوع جنگ اوکراین خرید فرآورده روسیه از فوریه سال 2023 توسط اروپا ممنوع میشود و همین الان هم روند واردات از روسیه نزولی است. در نتیجه فرآوردههای روسیه روی دستش باد کرده است که ما میتوانیم با قیمت کم ارزشتر و به شکل تخفیفی از این سرزمین خریداری کنیم.
خطیبی تاکید کرد: در حال آماده روسیه برای تسهیل در صادرات نفت و فرآورده خود تخفیفهای خوبی میدهد و ما هم باید از این زمان استفاده کنیم. البته بنده تاکید میکنم که قیمت فرآورده خریداری شده از روسیه باید تخفیفی باشد تا برای ایران صرفه اقتصادی داشته باشد.
مدیر اسبق امور بینالملل شرکت مردمی نفت گفت: با خرید فرآورده روسیه میتوانیم نیاز استانهای شمالی را تامین کنیم و بدین شکل هزینه ترانزیت سوخت از جنوب به شمال کاهش مییابد. از طرفی ظرفیت مازادی ساختن میشود که ایران فرآورده خودش را با قیمت بالاتر بفروشد و همچنین شبکه تراستی برای وصول ارز نتیجه از صادرات را احیا کند.
منبع: فارس
[ad_2]