برچسب: ناصرالدین

رونمایی از نقاشی‌ های ناصرالدین شاه در کاخ گلستان

سیزده دلیل‌ انتخابی از طراحی‌ها و نقاشی‌های ناصرالدین شاه در حوضخانه میراث جهانی گلستان به شکل غیر واقعی به نمایش گذاشته شده است. برخی از این آثار برای نخستین‌بار نمایش داده می‌شود.

زیادتر طراحی‌ها سیاه‌قلم بوده که در بین اون‌ها، تابلوهای رنگ روغن و آبرنگ هم مشاهده می‌شود. پرتره درباریان، زنان حرمسرا، شکارها و دنیا، از جمله مشق و طرح‌های به‌جامانده از ناصرالدین شاه است. ویژگی این تصاویر، سوای هنر و توانایی شاه قاجار، کنار‌نگاری و دست‌خطی است که در کنار هر دلیل‌ به جا گذاشته و کوتاه وضعیتی را از شرایط اون طراحی، تاریخ و موقعیت جغرافیای اون ثبت کرده است. مثلا در کنار نقاشی یکی از خادمان دربار، به دست‌خط ناصرالدین شاه نوشته شده که در ۵ دقیقه مشق شده که گویای سرعت عمل او در طراحی بوده است.

پرتره یکی از خادمان دربار ناصرالدین شاه

در مجموعه به نمایش گذاشته‌شده، دو تابلو رنگ روغن در سال‌های پایانی زندگی ناصرالدین شاه کشیده شده که یکی از اون‌ها ناتمام مانده و دست‌نوشته‌ای روی دلیل‌ به این شرح مشاهده می‌شود: «این پرده را در سنه ۱۳۱۳ هجری قمری شاه شهید به دست مبارک ساخته و ناتمام مانده است.» در همان سال، ناصرالدین شاه ترور شد.»

حسین‌پور، ناظر بر امور موزه‌های کاخ گلستان و کارشناس موزه در شرحی از این نمایشگاه غیر واقعی گفت: «این نمایشگاه بخشی از آثارِ باقی‌مانده از هنرهای  ناصرالدین شاه است. شاه قاجار آثار دیگری داشته، همچون مرقعات نقاشی، اشعار و یادگاری‌هایی از سفرهای فرنگ که در مخازن این مجموعه محافظت می‌شود و پس از کرونا تمام این آثار به نمایش گذاشته خواهد شد.»

یکی از زنان حرمسرای ناصری

آفرین امامی، مدیر مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان نیز درباره این نمایشگاه که به شکل غیر واقعی شد، با بیان این‌که مجموعه‌ای نادیده از آثار نقاشی ناصرالدین شاه برای نخستین‌بار به شکل غیر واقعی به نمایش گذاشته شده است، گفت: ناصرالدین شاه که علاقه هنری خود را در هنرهای مختلف محک می‌زد، چه در تاریخ ولایتعهدی که در تبریز سکونت داشت و چه پس از اون‌که به تختگاه تهران مهاجرت کرد و در کاخ گلستان به حکومت نشست، به هنر نقاشی و طراحی نیز علاقه‌مند بود.

سیاه‌ قلم ناصرالدین شاه از استاد خود، صنیع الملک

به گفته او، ناصرالدین شاه از شاگردان میرزا حسن خان صنیع الملک غفاری بوده که با علاقه شاهانه خود و با قلم آهن و مرکب سیاه، چهره درباریان و زنان اندرونی را نقاشی کرده و با مناسبت، جمله یا شعری را در کنار اون‌ها می‌نوشته است. اسلوب نقاشی‌های ناصرالدین شاه نیز مشابه استادش برپایه دنیا‌گرایی بوده و با ذکر جزء به جزء همه مناظر طبیعی را به همان شکلی که می‌دیده، به عکس کشیده و همانند استادش دارای نگاهی مدرن و متأثر از فرهنگ اروپایی است و تلاش کرده تا با کپی‌برداری از استادش آثار را با نقاشی قدیمی ایرانی و نگارگری پیوند دهد.

نمایشگاه غیر واقعی مشق‌ های ناصری را می‌توان از صفحه رسمی اینستاگرام مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان golestanpalace@ مشاهده کرد. 

زیادتر بفهمید : زنان رنگزن پنهان در حرمسرای ناصرالدین شاه/ حلقه مفقوده هنرمندان عصر قاجار

زیادتر بفهمید : عکس: نقاشی زیبا دلیل‌ ناصرالدین شاه قاجار

زیادتر بفهمید : عکاسی در دوران ناصرالدین شاه چگونه بوده است؟

زیادتر بفهمید : ناصرالدین، شاه آرتیست قاجار! + تصاویر

گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
seemorgh.com/culture
منبع: isna.ir

سنگ مزار ناصرالدین شاه که در کاخ گلستان در محفظه شیشه‌ای محافظت می‌شود با اتفاقی قابل فکر مواجه شده است.

به شرح وقت سحر به تعریف از ایسنا؛ سنگ قبر ناصرالدین شاه که پیکره‌ای از او را به نقش کشیده است، در گوشه‌ای از کاخ گلستان، سرشناس به «خلوت کریمخانی» محافظت می‌شود.

این سنگ در محفظه‌ای شیشه‌ای قرار داده شده که درون اون نیز اسکناس‌هایی انداخته شده است؛ ‌منظره‌‌ای که البته چندان ناآشنا به نظر نمی‌آید، اما نه در کاخ گلستان و در تابوت شیشه‌ای که از یک سنگ قبر با ارزش‌های هنری و تاریخی محافظت می‌کند.

زیادتر بخوانید: چهره واقعی ناصرالدین شاه در کنار مادر و خواهرش که تابه حال ندیدید!

به گفته نگهبانان کاخ، این پول‌ها معمولا توسط بازدیدکنندگان به درون محفظه شیشه‌ای انداخته می‌شود. برای برخی راهنمایان گردشگری که این روزها در کاخ گلستان تردد دارند این منظره‌ جدید است، ‌برخی‌هایشان می‌گویند تا حالا ندیده بودند کسی درون این محفظه پولی بیندازد.

هرچند راهنمایانی هم هستند که همزمان با بازدید گردشگران متوجه شده‌اند برخی توریست‌های خارجی نیز به تاثیر از ایرانی‌ها به درون محفظه سنگ قبر، پول انداخته‌اند.

سبب جابجایی سنگ قبر ناصرالدین شاه

مقبره ناصرالدین شاه قاجار در مرقد عبدالعظیم در شهر تهران قرار دارد، ولی سنگ مزار او در جریان تخریب قبر رضاشاه پهلوی در آغاز انقلاب، جابه‌جا شده است.

مهدی حجت ـ‌ موسس سازمان میراث فرهنگی ـ یک سال نزد در برنامه تلویزیونی «دستخط» درباره این سنگ قبر، که همزمان با تخریب قبر رضاشاه از سوی راستگو خلخالی و دیگران، متوجه اون شده بودند و تصمیم تخریب اون نیز مطرح شده بود، چنین روایتی داشته است:‌

«سنگی که روی قبر ناصرالدین‌شاه بود، دو متر طول و ۸۰ سانتیمتر عرض و حدود ۶۰ سانتیمتر ارتفاع داشت، یک سنگ مرمر سبز فراوان نفیس. روی اون به قدری خط‌ ها مختلف کنده‌کاری‌شده و عکس ناصرالدین‌شاه بود، فراوان اون را مخصوص کرده است.

هنگامی این‌ها می‌خواهند قبر رضاشاه را خراب کنند به سر قبر ناصرالدین‌شاه می‌رسند تا اون را خراب کنند، سه نفر از باستان‌شناسان ما هم که الان هم وجود دارند آنجا رفته بودند که ببینند چه خبر است، دیده بودند که اون‌ها می‌گویند چکش بیاورید سنگ اون‌ها را هم خراب کنیم که مال مردم را خورده‌اند.

این باستان‌شناسان دیده بودند این سنگ نفیس است و دلیل‌ تاریخی است، یکی گفت الان اذان و سر ظهر است، نماز را اول بخوانیم و سپس نظم این کار را بدهیم. قبول کردند و حاج آقا برای نماز خواندن رفتند و فراوانی هم دنبال اون‌ها رفتند و ما زیر سنگ را خالی کردیم و سنگ را پشت وانت گذاشتیم و به کاخ گلستان بردیم.»

نمایش این سنگ پس از ۱۷ سال

از سنگ قبر ناصرالدین شاه تا دهه هفتاد خبری نبود، با گشایش کاخ گلستان به روی مردم، این سنگ پس از ۱۷ سال (طبق مستندات کاخ) ‌ به نمایش گذاشته شد.

سنگ مزار ناصرالدین شاه دارای ابعادی معادل ۲۴۹ در ۱۳۱ سانتی‌متر بوده که پیکره و چهره ناصرالدین شاه، ظاهرا در اندازه‌ای طبیعی با شمشیری در دست، حجاری شده است.

کنار این سنگ قبر نیز با ظرافت تراشیده شده و به اشعاری در مدح شاه قاجار مزین شده است. در زیر پای چپ شاه قاجار حک شده «عمل استاد عباسقلی حجار»، اما در منابع تاریخی نام علی‌اکبر حجار را به نام آرتیست سنگ‌تراش آورده‌اند.