آنتون زیلینگر برنده نوبل فیزیک ۲۰۲۲ کیست؟

به شرح صفحه اقتصاد، آنتون زیلینگر استاد فیزیک ۷۷ ساله دانشگاه وین و یکی از سه برنده جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۲، در مورد حالت‌های کوانتومی درهم‌تنیده مطالعه کرده است. گروه پژوهشی وی، چیز تازه‌ای به نام “تِله‌پورت کوانتومی” را علامت داده است که امکان جابجایی حالت کوانتومی از یک ذره به ذره دیگر را در فاصله‌ای دور آماده می‌کند.

آنتون زیلینگر، در مصاحبه‌ای تلفنی با آدام اسمیت، مدیر رسانه‌ای آکادمی نوبل، از سال‌ها تلاش و تحقیق در این عرصه گفت:

آدام اسمیت: می‌توانم با آنتون زیلینگر صحبت کنم؟

آنتون زیلینگر: بله، خودم هستم.

آدام: درود. من آدام اسمیت از وب‌سایت جایزه نوبل هستم.

آنتون: یک ثانیه لطفا.

آنتون: (پس از لحظاتی صبر) درود.

آدام: همانطور که می‌دانید، ما سنتی داریم که طی اون مصاحبه‌های تلفنی فراوان کوتاه با برندگان جدید نوبل انجام می‌دهیم.

آنتون: بله، قطعاً، در واقع دیروز مصاحبه‌ای را که با سوانت پابو (برنده نوبل پزشکی ۲۰۲۲) انجام دادید، دیدم، او را به خوبی می‌شناسم.

آدام: خب، پس شما احتمالا می‌دانید که چه سؤالاتی ممکن است از شما بپرسم.

آنتون با خنده می‌گوید: صحیح است.

آدام: چگونه این خبر را شنیدید؟

آنتون: صحیح زمانی که… دبیرکل با من تماس گرفت، بله.

آنتون: ساعت ۱۱ بود. من در خانه نشسته بودم و روی مقاله‌هایی کار می‌کردم و با من تماس گرفته شد.

آدام: اولین واکنش یا اقدام شما پس از شنیدن این خبر چه بود؟

آنتون: زبانم طناب آمده بود! هنوز هم در بهت هستم، هنوز هم به نوعی… نمی‌دانم چه بگویم. منظورم این است که این یک تقدیر عالی است. باید بگویم که این قدردانی عظیم برای همه افرادی است که با آنها کار کردم. می‌دانید، از استادم هلموت راخ، که کار پایه‌گذاری اون را در اواخر دهه ۶۰ و آغاز دهه ۷۰ در وین شروع کرد، و این واقعاً یک کنجکاوی دلگرم کننده برای من بود. همچنین باید به ۱۵۰ یا حتی زیادتر دانشجویی نشانه کنم که تا به حال با من کار کرده‌اند. من قدردان همه هستم.

آدام: به موارد خوبی نشانه کردید، زیرا علم یک داستان فراوان اجتماعی است، و فکر می‌کنم این یکی از دلایل کلیدی است که برای اون شما دهه‌ها را صرف این کار کرده‌اید. این یک کوشش دوست‌داشتنی با همه‌ افراد فوق‌العاده‌ای است که شما با اون‌ها کار کردید.  

آنتون: کار کردن و دیدن شور در چشمان جوانان زمانی متوجه می‌شوند که روی چه چیزهای جالبی کار می‌کنیم، خوشی‌قسمت است و برای خودم فقط کنجکاوی بود. همیشه کنجکاوی بود و هنوز هم کنجکاوی هست. زندگی کوتاه است و من هنوز هم فضولی هستم که ببینم در آینده نزدیک یا در آینده تا زمانی که من زنده هستم، چه اتفاقاتی چهره می‌دهد.

آدام: درک این مفاهیم فراوان مقاوم است. منظورم این است که برای مردم عادی، مکانیک کوانتوم دنیایی مرموز است. اما این دنیایی است که آنقدر توانا بوده که در برابر هر چالشی مقاومت کرده است. کاملاً قابل توجه است، موافقید؟

آنتون:دو چیز در مورد فیزیک کوانتوم قابل توجه است. یکی این که در برابر تمام چالش‌های تجربی کاملاً مستحکم باقی مانده است و دیگری آنکه نزد‌بینی‌هایی که این نظریه برای آزمایش‌ها انجام می‌دهد، با دقت باورنکردنی و حتی به روش‌های غیرمنطقی تأیید می‌شوند. از سو دیگر، این نظریه از نظر ریاضی نیز فوق‌العاده خوشگل است. این یکی از … احتمالاً یکی از زیباترین نظریه‌هایی است که بشر تاکنون نوآوری کرده است و این دو ویژگی فراوان مهم هستند. من تلاش می‌کنم این را به عموم مردم منتقل کنم، بنابراین می‌خواهم در این مورد با افراد عادی که هیچ نزد‌زمینه‌ای ندارند صحبت کنم. من حس می‌کنم که مردم قدر اون را خواهند فهمید.

آدام: واقعاً دلپذیر است که درباره لذتی که از زیبایی یک فرمول ریاضی به دست می‌آید، می‌شنوم؛ حتی اگر اکثر ما نتوانیم اون زیبایی را ببینیم، اما اینکه تفسیر شود، فراوان ویژه است.

آنتون: بله خوشگل است، نمی‌دانم زیبایی ریاضی را چگونه تعریف کنم، اما احتمالاً با نمادهای فراوان کم، نمادهای فراوان کمی که به نوعی متقارن مرتب شده‌اند، می‌توانید موارد زیادی را توضیح دهید. از مواردی  از کوچکترین ذرات کوانتومی گرفته تا مبدأ دنیا و این زیباست این حیرت انگیز است. از نظر پایه مکانیک کوانتومی چیز پیچیده‌ای نیست.

آدام: نمی‌توانم از چیز تازه دورنوردی (تله‌پورتیشن) نپرسم، زیرا آنها در بیانیه مطبوعاتی به اون نشانه می‌کنند و فکر می‌کنم مردم از شنیدن این کلمه فراوان شور‌زده خواهند شد. من که شور‌زده هستم.

آنتون: همه ما از تله‌پورتیشن از سری فیلم‌های استارترک (StarTrek) و غیره اطلاعاتی داریم، که طی اون فردی از جایی به جای دیگر منتقل می‌شود. انتقال از راه دور در فیزیک کوانتوم تا حدودی متفاوت است. در این مورد، اطلاعات منتقل می‌شود و بازسازی این ماده جدید، یعنی اطلاعات در واقع همه‌چیز را معنا می‌کند. برای مثال بدن شما با اطلاعات و نحوه چیدمان اتم‌ها تعریف می‌شود. بنابراین مواد مهم نیستند، اطلاعات مهم هستند و با استفاده از این درهم تنیدگی کوانتومی می‌توان اطلاعات را از یک جسم به جسم دیگر بدون دانستن اطلاعات انتقال داد. این در واقع فراوان جذاب و جذاب و فوق‌العاده زیباست.

آدام: هم خوشگل به نظر می‌رسد و هم به طور بالقوه‌ای عالی سودمند در آینده.

آنتون: خب نکته اینجاست که این پایه برقراری ارتباط در کامپیوتر‌های کوانتومی در آینده است. آنها می‌توانند اطلاعات را از یک کامپیوتر کوانتومی به کامپیوتر دیگر ارسال کنند.

آدام: درهای دنیا حیرت انگیزی در حال گشوده شدن است. صحبت کردن با شما فراوان خوشی قسمت بود. ما مشتاقانه چشم به راه ملاقات شما در استکهلم در ماه دسامبر هستیم.

آنتون: بله، بله، متشکرم.