اهدای سوخت رایگان ایران به لبنان واقعیت دارد؟ 

طبق اعلام سفیر کشورمان در لبنان که گفته بود در شکل پذیرش لبنان، مهیا‌ی ارسال سوخت به این سرزمین هستیم. آیا ایران می‌تواند رایگان به کشورهای دیگر بنزین صادر کند؟
به شرح صفحه اقتصاد، داستان ارسال سوخت رایگان ایران به لبنان در هفته‌های اخیر رنگ و بوی جدی به خود گرفت. این اتفاق از شهریور سال قبل شروع شد. در اون مقطع رسانه‌های مختلف از حرکت تانکرهای حامل سوخت ایران به سو لبنان خبر دادند. برخی نیز شایعاتی مبنی بر صادرات رایگان سوخت را مطرح کردند.
حال با اظهارات برخی مقامات ایرانی و لبنانی این شایعات شباهت بییشتری به واقعیت پیدا کرده‌اند اگرچه حمید حسینی، رئیس اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفت، گاز و پتروشمی ایران به معامله‌نیوز می‌گوید: ادعای صادرات بنزین رایگان به لبنان را نباید جدی گرفت و به نظر می‌رسد این معامله زیادتر در جهت دور زدن تحریم‌ها شکل می‌گیرد. این گفته حسینی در حالی است که خزانه لبنان از سال ۲۰۱۹ خالی است!
ششم شهریور ماه مجتبی امانی، سفیر جمهوری اسلام ایران در لبنان، گفت: ایران به حمایت همه‌جانبه از مردم لبنان تمایل دارد. برای ارسال سوخت بدون قید و شرط به محض پذیرش و اعزام هیات رسمی از سوی دولت لبنان به تهران برای هماهنگی مستقیم جهت اجرای این طرح مهیا‌ایم. بسیاری از تحلیلگران این اظهارات را در واکنش به سخنان سید حسن نصرا…، دبیرکل حزب‌ا… لبنان، می‌دانند که چهارم مرداد به المیادین گفته بود: اگر دولت لبنان بپذیرد، مهیا است نفت ایران را رایگان به لبنان بیاورد.
رویترز در این زمینه به تعریف از یک منبع لبنانی نوشت: امانی به نخست وزیر موقت لبنان (نجیب میقاتی) منظور کرد که ایران به شکل مجانی به لبنان سوخت صادر کند.
این خبرگزاری از زیان یک رتبه مسئول ایرانی هم تعریف کرد: هیات لبنانی به تهران می‌آید تا درباره مسائل مختلف گفتگو کنند. نزد از این نیز ایران آمادگی خود را برای کمک به لبنان در زمینه حل مشکل سوخت دفعات اعلام کرده است.

رفع سد آمریکا

نزد از این، ایران و لبنان در این راه مبادله سوخت و بنزین با ممانعت آمریکا مواجه بودند. حال میقاتی از موافقت آمریکا مشروط بر نبود ارتباط سیاسی خبر داده است. شانزدهم شهریور روزنامه الاخبار در همین زمینه نوشت: چراغ سبز آمریکا موجب شد تا نخست‌وزیر از ولید فیاض، وزیر نیرو، بخواهد که یک هیات فنی از این وزارتخانه و شرکت برق لبنان به تهران بدون وجود وزیر در رأس اون، اعزام کند.

ولید فیاض نیز با استقبال از این داستان به شبکه المیادین اعلام کرد: در نتیجه این هبه، هیچ تحریم یا مجازاتی برای لبنان در کار نخواهد بود،  زیرا رایگان است. البته او نهایی‌شدن این داستان را مشروط بر پذیرش کابینه و میقاتی فهمید.

شرط لبنان برای دریافت بنزین ایران

در همین زمینه الأخبار موضع میقاتی را بدون گونه ترسیم کرد: «باید ضمانت‌هایی مبنی بر اینکه این کمک، هزینه‌ای برای لبنان از جمله در قسمت فعالیت‌ مبادله نفت و سوخت ایران مترتب نکند گرفته شود. واجب است لبنان به دنبال دریافت کمک بزرگی باشد که بتواند برای مدتی طولانی، امکان تولید پنج ساعت برق مورد نیاز روزانه را آماده کند.».

محمد مخبر، معاون اول رئیس جمهوری، پس از تماس تلفنی با نخست وزیر موقت و رئیس پارلمان لبنان، بر حمایت ایران از تمام پروژه‌های ثبات‌قسمت لبنان تأکید کرد.

پس از معرفی تیم فنی لبنانی، الأخبار این را هم افزود که این هیأت لبنانی تلاش خواهد کرد تا استفاده از مقدار ۷۵ هزار بدن سوخت در ماه را طرح کند. این میزان سوخت به لبنان اجازه می‌دهد پنج ساعت به شکل روزانه برق تولید کند.

صادرات رایگان سوخت در عین واردات

چنین روندی واکنش‌های مختلفی را در پی داشت. به‌مخصوص برخی تحلیلگران با نزد کشیدن ناترازی ۹ میلیون لیتری بنزین در روز، صادرات سوخت را چه رایگان و چه با دریافت وجه بدون توجیه می‌دانند. از سوی دیگر، قطعی برق صنایع و شبکه خانگی به‌مخصوص در دوره تابستان، صادرات رایگان سوخت را به کشورهای دیگر با نقد مواجه می‌سازد.

همزمان‌شدن انتشار شرح‌های اخیر با کاهش سهمیه آزاد کارت‌های سوخت نیز به محل گفت و گو تبدیل شد. در این بین اخباری مبنی بر واردات بنزین از روسیه به گوش می‌رسد. حال مشخص نیست چگونه ایران می‌تواند کالایی را که به اون نیاز وارداتی دارد رایگان صادر کند؟

صادرات بنزین به لبنان توجیه‌پذیر است؟

حمید حسینی، رئیس اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفت، گاز و پتروشمی ایران در گفتگو با معامله‌نیوز گفت: ایران در حال آماده صادرکننده بنزین شرکت نفت نیست. محصولی جایگزین به نام هیدروکربور راه صادرات بنزین را طی می‌کند. روند به این شکل است که هیدروکربورها توسط  مینی‌ریفاینرها (پالایشگاه‌ها با ظرفیت محدودی) تولید می‌شوند.

او ادامه داد: میعانات گازی را از شرکت نفت تحویل می‌گیرند و به دو برش تقسیم می‌کنند. یکی از برش‌ها مانند به بنزین و دیگری گازوئیل است. بنابراین به نظر می‌رسد نوع بنزین وعده داده شده برای صادرات هیدروکربور باشد.

حسینی توضیح داد: پتروشیمی‌های بوعلی، شازند و نوری از تولیدکنندگان محصولی مانند به آنچه گفته شد هستند. مقدار صادرات این محصول در پتروشیمی بوعلی ۱۵۰۰ بدن بود و دیگر مینی ریفاینرها که میعانات گازی مصرف می‌کنند حدود ۴۰ هزار بشکه تولید می‌کنند. از مقدار تولیدشده حدود ۱۲ هزار تا ۱۵ هزار بشکه (کمتر از ۲۰۰۰ بدن) تبدیل به بنزین می‌شود و در شکل مناسب بودن بستر صادر می‌شوند.

این تحلیلگر حوزه انرژی افزود: کشورهای عراق، افغانستان و امارات مقصد صادرات بنزین ایران هستند. بازار لبنان و سوریه نیز بستر فراوان مناسبی برای صادرات بنزین و گاز مایع ایران به حساب می‌آیند. اما مشکلی که وجود دارد دسترسی به بازارهای این سرزمین است. برای چی که انتقال از راه مرزهای زمینی توجیه اقتصادی ندارد، بنابراین باید از راه دریا اقدام کرد که از اون راه نیز موانعی وجود دارد.

وی افزود: صادرات از راه آبی مستلزم  عبور از کانال سوئز در نزدیکی آب‌های ساحلی است که برای کشتی‌ها مشکل است. تنها راه زمینی برای انتقال بنزین به لبنان که توجیه اقتصادی دارد بازگشایی راه عراق به ایران است.

ادعایی در جهت دورزدن تحریم‌ها

حسینی درباره اجرای طرح مذکور بیان کرد: با توجه به شرایط موجود انجام مبادله بین دو سرزمین بعید به نظر می‌رسد. مگر آنکه از راه فروش نفت ناپخته به سوریه و پالایش در آنجا فرآورده‌های نفتی را به لبنان صادر کنیم. همچنین ادعای صادرات بنزین رایگان به لبنان را نباید جدی گرفت و به نظر می‌رسد این معامله زیادتر در جهت دور زدن تحریم‌ها شکل می‌گیرد. با این توجیه که لبنان چون بنزین رایگان از ایران می‌گیرد پس نباید مشمول تحریم‌های آمریکا شود.

او تصریح کرد: هر کشوری که با ایران معامله کند مشمول تحریم‌های آمریکا می‌شود. بنابراین نشر چنین اخباری تبلیغاتی است و زیادتر در راستای دور زدن تحریم انجام می‌شود.

بر پایه این شرح، لبنان دهه‌هاست که با قطعی برق دست‌وپنجه لطیف می‌کند. ولی شروع بحران اقتصادی این سرزمین از سال ۲۰۱۹ خزانه دولت را خالی کرد. از پاییز سال قبل نیز لبنانی‌ها با بحران شدید سوخت دست و پنجه لطیف می‌کنند. حال مشخص نیست که با خالی‌بودن خزانه چطور قرار است پولی بین دو سو رد و بدل شود.

به هر ردیف اگر این توافق بین ایران و لبنان به نتیجه برسد، این اولین باری خواهد بود که ایران مستقیما به دولت لبنان سوخت ارسال می‌کند؛ تهران نزد از این سوخت ارسالی را از راه واسطه‌ها به لبنان می‌رساند.

منبع: معامله نیوز