تحلیل نوسانات قیمتی طلا، نقره و سکه و چشم انداز آینده

صفحه اقتصاد– در دوره شش ماه اخیر، قیمت اونس طلا از محدوده 2052 دلار تا 1696 دلار کاهش پیدا کرده و هم الآن قیمت طلا در محدوده بالای 1700 دلار قرار دارد. از نظر تحلیلگران بازارهای مالی محدوده قیمتی 1680 دلار، یک محدوده حمایتی مهم بوده و در شکل پایین رفتن قیمت طلا از این محدوده، کاهش بیش تری در قیمت جهانی طلا اتفاق می افتد.

در بازار داخلی، قیمت ارز، طلا و سکه، با توجه به تحولات مربوط به توافق اتمی برجام، وابسته کاهش و افزایش می شود. در گفتگوی اختصاصی «صفحه اقتصاد» با محمد کشتی آرای (کارشناس رسمی طلا و سکه)، تحولات قیمتی بازارهای جهانی و داخلی طلا و سکه، مورد کند و کاو قرار گرفته است.

*****

 *در حال آماده در بازار داخلی، تحولات مختلفی در حوزه طلا و سکه در جریان است. البته در بازار جهانی، نوسانات قیمتی شدیدی وجود ندارد و فقط در ماه های قبل، نوسانات زیادی در قیمت طلا اتفاق افتاد.

به هر حال سپس از افزایش های مکرر قیمت طلا در ماه های قبل، قیمت هر اونس طلا در هفته های اخیر تا حد 1698 دلار هم پایین رفت. جنابعالی این کاهش های ادامه دار قیمت اونس طلا را چگونه تحلیل می کنید؟

 -طلای جهانی در آستانه جنگ اوکراین، فراوان زیاد با افزایش دنبال بود و با شروع جنگ روسیه و اوکراین، قیمت طلا به بالای 2 هزار دلار رفت. در تاریخ جنگ، فراوان از معادلات سیاسی به هم می ریزد و در شروع این جنگ نیز، معادلات سیاسی به هم ریخت. در ادامه جنگ اوکراین و با توجه به فرسایشی شدن این جنگ، روند افزایشی قیمت جهانی طلا متوقف شد.

معمولاً در هر جنگی، ممکن است اتفاقات خاصی رقم بخورد و چیزهای غیر عادی نزد بیاید. جنگ روسیه و اوکراین، در ابتدا این نوع اتفاقات را رقم زد ولی با توجه به فرسایشی شدن جنگ، شرایط تغییر کرد. به هر حالت، امروزه اتفاقات جنگ اوکراین و روسیه، درصدر اخبار قرار ندارد. این وضع به این سبب به وجود آمده که شدت جنگ کاهش پیدا کرده و به نوعی می توانیم بگوییم جنگ در همان سطح چند ماه قبل، متوقف شده و شدت ندارد.

به طور طبیعی، یکی از عواملی که دلیل بالا رفتن قیمت طلا می شود همین فعل و انفعالات سیاسی دنیا هست که دلیل می شود قیمت طلا افزایش پیدا کند. با کاهش تنش ها، قیمت جهانی طلا نیز کاهش پیدا می کند.

نکته بعدی، در مورد رایج شدن رمز ارزها در دنیا بوده و این اتفاقی است که در چند سال اخیر، چهره داده است. تا کنون فراوان از شرکت ها و افراد، قسمتی از اندوخته خودشان را صرف خرید طلا می کردند، اما با رایج شدن رمز ارزها، بسیاری از اندوخته ها به سو بازار رمز ارزها رفته و تقاضا برای خرید طلا در دنیا کاهش پیدا کرده است.

بنابراین، خرید رمز ارزهای مختلف توسط اندوخته گذاران، یک عامل دیگر در کاهش قیمت طلا بوده است. این وضع دلیل شده که قیمت اونس طلا سیر نزولی پیدا کند و به کانال 1800 دلار بیاید و در حال آماده هم در محدوده 1700 دلار است.

تقریباً 3 هفته ای هست که قیمت جهانی طلا، سیر نزولی پیدا کرده و فعلاً قیمت اونس طلا 1720 دلار است. در روزهای اخیر، قیمت طلا نوساناتی در حد نیم درصد یا چند دلاری داشته است. بنابراین، فعلاً به نظر نمی رسد قیمت جهانی طلا با توجه به ثبات سیاسی که در دنیا وجود دارد، تغییری داشته باشد مگر این که اتفاق خاصی نزد بیاید که بتواند قیمت جهانی را با تغییر دنبال کند.

*در روزهای اخیر، ارتش اوکراین حملات شدیدی را علیه روسیه انجام داده و حدود 2 هزار کیلومتر مربع از مناطق اشغال شده توسط روسیه را آزاد کرد. روسیه هم به طور رسمی اعلام کرده که از برخی از مناطق اوکراین عقب نشینی کرده است.

آیا این اتفاقات روزهای اخیر جنگ روسیه و اوکراین، چندان جدی نیست و تاثیری بر قیمت طلا برای افزایشی شدن اون نخواهد داشت؟

-به نظر من، این اتفاقات اخیر، تاثیر چندانی بر قیمت طلا ندارد. برای چی که جنگ همیشه دو حالت دارد و یک حالت اون، این است که یک سو جنگ حمله کرده و به سرعت جلو برود. یک حالت دیگر این است که یک سو عقب نشینی قابل توجهی داشته باشد ولی این جنگ، فعلاً حالت فرسایشی پیدا کرده است.

اگر تحولات جنگ روسیه و اوکراین را دید کنیم، می بینیم که ممکن است در یک منطقه، اوکراین پیش رفتن کند و در یک منطقه دیگر، روسیه پیش رفتن کند. در حالی که جنگ، فقط یک منطقه جنگ ندارد و مناطق مختلف جنگی دارد، یعنی مناطق مختلف، درگیر جنگ می شوند. آنچه که مسلم است، این است که جنگ روسیه و اوکراین، فعلاً در جا می زند.

*سپس از مسافرت رئیس مجلس نمایندگان آمریکا به تایوان، تنش زیادی ساختن شد و نگرانی های زیادی در مورد وقوع جنگ فراگیر در سطح بین المللی ساختن شد. آیا اون اتفاق، مقطعی بود و دیگر هیچ تاثیری بر قیمت طلا و افزایش قیمت طلا نخواهد داشت؟

-هر اتفاقی که می خواست بیفتد، افتاد و آنچه مسلم بود مسافرت مقامات آمریکایی به تایوان، خط و علامت کشیدن چین برای آمریکا و بگو مگوهای سیاسی معمول بود. به همین سبب، این اتفاق، تاثیری بر قیمت طلا نداشت و نخواهد داشت.

بنابراین، این نوع اتفاقات، اتفاقات ساده بوده و البته هر روز این اتفاقات چهره می دهد. به طور کلی، امکان دارد یک سرزمین، سرزمین دیگر را تهدید کند و برای کشوری دیگر خط و علامت بکشد، اما تا زمانی که اتفاق ویژه و چشمگیری چهره ندهد، این نوع موارد، تاثیری بر قیمت طلا ندارد.

 *ارزش دلار فراوان زیاد بالا رفته و در همین اواخر شاخص دلار به بالای 109 واحد رسید که در دو دهه قبل، این مقدار بالا رفتن ارزش دلار بی سابقه بوده است. به هر حال، بالا رفتن ارزش یک پول، تبعات مختلفی دارد. آیا اینقدر بالا رفتن ارزش دلار، دلیل نمی شود مقامات آمریکایی حس کنند که اقتصادشان لطمه بخورد و بخواهند در این زمینه تجدید نظر نکنند که یک کاهش ارز دلار اتفاق بیفتد و این کار هم عملاً به نفع طلا تمام شود و قیمت جهانی طلا افزایش پیدا کند؟

-آنچه مسلم است، این است که آمریکا یکی از کشورهایی است که عملاً تورم را به کشورهای دیگر منتقل می کند. در حال آماده 2 اتفاق ویژه چهره داده و این 2 اتفاق دلیل بالا رفتن ارزش دلار شده اند. یک اتفاق این است که جنگ روسیه و اوکراین، چهره داده و وقوع این جنگ، دلیل تضعیف، یورو به نام واحد پولی اتحادیه اروپا شده.

دومین عامل، مرگ ملکه انگلیس است که دلیل کاهش ارزش پوند شده. بنابراین، این دو ارز عمده جهانی، با کاهش ارزش در برابر دلار مواجه شده اند. بر این پایه، فعلاً ارزش دلار بنا به این دلایل بالا رفته و این 2 ارز مهم جهانی با کاهش ارزش رو به رو شده اند.

کاهش ارزش یورو، به سبب جنگ اوکراین بوده و اقتصاد اروپا، تحت تاثیر جنگ قرار گرفته است. تحت تاثیر قرار گرفتن اقتصاد کشورهای اروپایی و مخصوصاً آلمان، در کاهش ارزش یورو نقش دارد.

در حال آماده، این اتفاقات چهره داده و به این راحتی نیست که آمریکا بخواهد به برابری پول خودش با پول کشورهای دیگر دست بزند. بنابراین، فعلاً باید چشم به راه بمانیم که اتفاقات بعدی در حوزه اقتصادی این کشورها چه خواهد بود و عکس العمل این کشورها چه خواهد شد.

*هنوز تورم ایالات متحده آمریکا در حد بالا و 8 درصد بوده و این تورم در چند دهه اخیر تاریخ این سرزمین بی سابقه است. آیا فکر می کنید که فدرال رزرو احتمالاً نرخ استفاده را دوباره با هدف کنترل نرخ تورم، افزایش بدهد یعنی دوباره ارزش دلار بالا برود و در ادامه، این وضع به جراحت طلا تمام شود؟

-نرخ استفاده آمریکا، یک وسیله متعادل کننده ارزش دلار و تبعات اون است. مطرح کردن افزایش نرخ استفاده و کاهش زمان‌ کاهش نرخ استفاده، یک نوع وسیله بوده و زمان زیادی است که این صحبت ها مطرح می شود ولی در روزهای اخیر هیچ اقدامی برای افزایش نرخ استفاده انجام نشده.

بنابراین برای مقامات اقتصادی آمریکایی، اسم نرخ استفاده و نرخ استفاده، یک وسیله شده و می خواهند با این وسیله، تعادل ارزش دلار و نرخ تورم را تحت کنترل قرار بدهند و به نوعی از نظر اقتصادی و تبلیغاتی، از اون استفاده کنند. در مجموع و در حال آماده، نرخ استفاده یک وسیله تبلیغاتی برای اقتصاد آمریکا و فدرال رزرو شده.

*قیمت جهانی نقره به طور بی سابقه ای پایین آمده و برخی از تحلیلگران ایرانی با نشانه به قیمت 18 دلاری هر اونس نقره، بر کاهش قیمت نقره تاکید می کنند. آیا در سال های قبل، این طور سابقه داشته که قیمت نقره حداقل نسبت به طلا، کاهش پیدا کرده باشد؟

-میزان درصد کاهش قیمت نقره نسبت به قیمت طلا، بیش تر بوده ولی بد نیست که به یک نکته نشانه کنم و شما هم بفهمید. در دهه های قبل، یکی از عمده مصارف نقره، در صنعت عکاسی بود، یعنی در دوره نزد از 20 سال قبل و تولید موبایل های هوشمند، بیش ترین حجم مصرف نقره در صنعت عکاسی بود.

در حالی که در سال های اخیر، فراوان زیاد مصرف نقره کاهش پیدا کرده است چون تلفن های هوشمند، جایگزین تجهیزات عکاسی شده. نکته بعدی این است که در بسیاری از صنایع و در حوزه های غیر صنعتی، نقره مصرف داشت. به طور طبیعی، نقره یک فلز قیمتی است و به سبب همین بالا بودن قیمت، دانایان را مجبور می کند که جایگزینی برای نقره پیدا کنند.

در حال آماده، فلزات دیگری، جایگزین نقره در صنعت شده اند و این وضع، مصرف نقره را پایین آورده است. در نتیجه، در بازارهای جهانی کاهش تقاضا برای خرید نقره اتفاق افتاده است. پس کاهش تقاضا برای خرید نقره، موجب کاهش نقره می شود و الان هم قیمت نقره پایین آمده است.

*قیمت طلا در شکل وقوع جنگ و نا امنی در هر دوره، افزایش پیدا می کند. با توجه به جایگزین هایی که برای نقره پیدا شده، به همان شکل که قیمت طلا امکان افزایش دارد، دیگر احتمال قیمت نقره وجود نخواهد داشت؟

-این نکته را در نظر بگیرید که فقط چند فلز در دنیا، گران بهاء هستند و این فلزات گران بهاء جایگزینی ندارند. فلزات طلا، پلاتین، پالادیوم و نقره، فلزات گران بهاء  هستند و البته چند فلز دیگر وجود دارد که ارزش کمتری دارند.

در قیمت فلزات گران بهاء، عوامل مختلفی تاثیر دارد و کاهش مصرف نقره، سبب قطعی برای افزایش پیدا نکردن اون نیست. به همین خاطر، امکان دارد در آینده، تقاضا برای نقره افزایش پیدا کند. برای مثال، ممکن است یک سرزمین تصمیم کند ذخایر فلزات گران بهاء داشته باشد و هنگامی خرید نقره به صرفه باشد، نقره می عقل و با بالا رفتن تقاضا برای نقره، قیمت اون افزایش پیدا کند.

*در روز یک شنبه 20 شهریور ماه 1401، قیمت سکه به 14 میلیون و 300 هزار تومان رسید و قیمت هر گرم طلای 18 عیار هم به یک میلیون و 513 هزار تومان رسید. الان سکه کامل تقریباً چقدر حباب دارد؟

-در بالاترین نرخی که روز یک شنبه هفته جاری داشتیم قیمت سکه 14 میلیون و 50 هزار تومان بود. آخرین قیمت نرخ دلار هم 30 هزار و 520 تومان بود. روز یک شنبه، بازارهای جهانی تعطیل بود و قیمت جهانی طلا، تغییری نداشت. آنچه که تغییر کرد، قیمت ارز و دلار بود، یعنی در روز یک شنبه شاهد افزایش قیمت ارز بودیم.

به همین سبب، یعنی به سبب افزایش قیمت ارز، هم قیمت طلا و هم قیمت سکه در بازار داخلی افزایش پیدا کرد. این در حالی بود که قیمت اونس جهانی در قیمت 1717 دلار پابرجا مانده بود. از طرفی، در روز یک شنبه، تقاضایی در بازار نداشتیم که حباب سکه بخواهد افزایش پیدا کند.

بنابراین، اگر قیمت طلا و سکه افزایش پیدا کرد به سبب افزایش قیمت ارز بود. در قیمت 14 میلیون و 50 هزار تومان، حدود یک میلیون و 250 هزار اون حباب سکه بوده است.

*در ماه های قبل، حباب سکه کامل به بالای 10 درصد رسید و مقدارحباب فعلی با اون حباب بالای 10 درصد فاصله قابل توجهی دارد.

-بله و دلیل اون هم، این است که تقاضا برای خرید سکه پیدا کرده است. یکی از عوامل بالا برنده حباب قیمتی، تقاضا است.

*قیمت سکه در روزهای اخیر تا 12 میلیون و 550 هزار تومان کاهش پیدا کرد و الان به سو بالا برگشته است…

-در روزهای اخیر، قیمت به کانال 12 میلیون نرفت. کف قیمت سکه حدود 13 میلیون تومان بود.

*در روز 29 مرداد قیمت سکه به 12 میلیون و 550 هزار تومان کاهش پیدا کرد.

-من الان اطلاعات اون روز را ندارم یعنی دفترم دم دستم نیست.

*به هر حال نسبت به همان قیمت 13 میلیون تومان که شما می گویید یک میلیون تومان افزایش قیمت چهره داده است.

-اگر هم قیمت سکه کاهش بیش تری داشته، فرضاً این کاهش برای یک روز اتفاق افتاده و ادامه دار نبوده است.

*اگر دوره زمانی عظیم تری در حد چند هفته را در نظر بگیریم مقدار افزایش قیمت بیش تر بوده است. این افزایشی که در قیمت سکه اتفاق افتاده، عمدتاً ناشی از نرخ دلار بوده و تقاضا هم وجود نداشته است؟

-بله. حدود یک ماه نزد که گفت و گو توافق مطرح شد قیمت دلار به کانال 28 هزار تومان رفت و در یک روز قیمت دلار تا اون محدوده کاهش پیدا کرد. به طور طبیعی، اون مقدار کاهش قیمت ارز، تاثیر خودش را بر قیمت طلا و سکه به طور محدود می گذارد.

*برخی تحلیلگران می گفتند نرخ دلار 28 هزار تومانی کف قیمت بوده و تاکید می کردند کاهش بیش تر اتفاق نمی افتد. آیا در بازار این استنباط وجود داشت که به کف قیمتی رسیده ایم و افزایش قیمت اتفاق می افتد؟

-این گفت و گو، گفت و گو تخصصی و شغل ای بوده ولی هنگامی چیزی در جامعه شایعه می شود، ما به شایعات جامعه کاری نداریم. شایعات جامعه این بود که فکر می کرد اگر توافق انجام شود قیمت دلار به فلان رقم می رسد یا قیمت سکه فلان عدد می شود. این برداشت ها، برداشت عوام است و هیچوقت یک آدم اقتصادی فکر نمی کند که اگر توافق شود، قیمت دلار نصف می شود یا قیمت سکه نصف می شود.

یک ادم اقتصادی می نشیند و محاسبه می کند، یعنی مسائل اقتصادی، گفت و گو های ریاضیات و آمار و گفت و گو های ویژه خودش را دارد. بنابراین با توجه به این که کسانی که غیر اقتصادی بودند فکرهایی کردند و شایعاتی صحیح کردند، آنها بر پایه تفکرات خودشان عمل کردند ولی هیچ آدم اقتصادی فکر نمی کند قیمت ها یک دفعه بالا و پایین می شود.

*با توجه به این که توافق برجام سریعاً به نتیجه نرسید یک مقدار تردید به وجود آمد و این داستان بر بالا رفتن نرخ دلار و بعداً قیمت سکه و طلا تاثیر گذاشت. آیا این داستان را قبول دارید؟

-آنچه مسلم بوده و اتفاق افتاده این است که سایه مذاکرات، روی قیمت ارز وجود دارد. هر وقت گفت و گو به نتیجه رسیدن مذاکرات مطرح است، یک مقدار قیمت ارز کاهش پیدا می کند و هنگامی یک کم دیر کرد اتفاق می افتد و جنبه منفی نیرومند می شود قیمت ارز افزایش پیدا می کند. این افزایش و کاهش برای جو روانی بازار بوده و موج سواری روانی یک عده برای قیمت ارز است.

*خیال خودتان در مورد قیمت ها چگونه هست و آیا بر حسب اطلاعاتی که وجود دارد قیمت ها افزایش پیدا می کنند یا کاهش؟

-بر حسب شرایط و اگر همین شرایط موجود ادامه پیدا می کند، قیمت تغییر نمی کند.

*در وضعیت فعلی، تکلیف اجرای مجدد توافق برجام مشخص نیست و در نتیجه یک مقدار قیمت دلار و سکه و طلا افزایش پیدا کرده است.

-همه این موارد، بازی بوده و در چند روز ممکن است افزایش قیمت اتفاق بیفتد ولی در شرایط فعلی، قیمت ها در همین سطح فعلی باقی می ماند.