نام استودیو جیبلی از کجا آمده و چه معنایی دارد؟

استودیو جیبلی به دلیل آثار درخشانش نامی معروف در دنیای انیمیشن است، اما خود نام این استودیو هم منشأ و معنای جالبی دارد.

زمانی صحبت از انیمه و فیلم های بلند انیمیشنی می شود، تقریباً بعید است که نامی از استودیو جیبلی به بین نیاید. این استودیو از تاریخ شروع به کارش در دهه ی ۸۰ میلادی و به مخصوص از تاریخ راه یافتنش به فرهنگ عامه ی غرب در دهه ی ۹۰ میلادی با فیلم افسانه ای «پرنسس مونونوکه» از درجه مخصوص ای برخوردار بوده است. تاکنون توضیح درخوری درباره ی نام این غول انیمیشن سازی ارائه نشده است؛ وبسایت استودیو جیبلی دلیل انتخاب این نام را معنای نمادینش عنوان کرده، اما هایائو میازاکی، کارگردان برجسته و از بنیانگذاران این استودیو، در جایی گفته این اسم را به طور تصادفی انتخاب کرده بود و معنای خاصی ندارد.

پس از مدتی تلاش برای یافتن پخش کننده ای که فیلم های اون ها را برای مخاطبان غربی به نمایش درآورد، استودیو جیبلی سرانجام قراردادی بست که اجازه می داد فیلم هایش بدون هیچ تفاوتی با نسخه ی اصلی نمایش داده شوند، امری که میازاکی به اون فراوان مصر بود. در سال ۱۹۹۷ زمانی فیلم «پرنسس مونونوکه»  به نمایش حقوق، او به باقی دنیا پابرجا کرد که کار خود را بلد است و صنعت انیمه و انیمیشن را برای همیشه دگرگون کرد.

با این حال، ممکن است معنایی برای نام این استودیو وجود داشته باشد. «جیبلی» در اصل کلمه ای عربی و تقریباً به معنای «باد داغ شدید» است. هواداران استودیو جیبلی این نظریه را درباره ی منشأ نام اون مطرح کرده اند که این استودیو تصمیم داشته یک باد داغ و جدیدی باشد که از بین صنعت انیمه تکان خوردن گرفته و آینده ی این ژانر را تغییر دهد. با توجه به مسیری که استودیو جیبلی از تاریخ شروع به کارش تاکنون طی کرده بود، توضیح درخور و مناسبی به نظر می رسد. هواداران استودیو جیبلی یک نظریه ی دیگر هم در اینباره دارند که به شخص میازاکی و علاقه اش به هواپیماها در دوران کودکی مربوط می شود و فیلم هایی همانند «پورکو روسو» و قصـه زیبایش را تأییدیه بر اون می دانند. این نظریه می گوید میازاکی نام استودیو جیبلی را از یک هواپیمای جاسوسی ایتالیایی وابسته به دوران جنگ جهانی دوم به نام Caproni Ca.309 Ghibli انتخاب کرده بود، به این دلیل که از آهنگ این اسم خوشش آمد. نام این هواپیما هم از همان باد داغ مدیترانه ای گرفته شده بود.

برای چی هر دو توضیح برای نام استودیو جیبلی منطقی است؟

هر دو توضیح برای نام استودیو جیبلی نوع در می آید. زمانی از منظر بازاریابانه به اون دید می کنیم، یعنی از این جهت که استودیو جیبلی تصمیم داشته نامی انتخاب کند که با تبلیغ و معرفی هنرمندانش به بهترین شکل ممکن، توجه ها را به خود جلب کند، نامگذاری مناسبی بوده. اگر هم این انتخاب تصادفی بوده که خوب نزد رفته است. نام استودیو جیبلی هم ویژه است و هم به یادماندنی.

نظریه ی مربوط به هواپیما هم منطقی است. از تاریخ ساخت فیلم «لاپیوتا: قصری در آسمان»، اولین انیمیشن بلند استودیو جیبلی، تاکنون، علاقه ی میازاکی به آسمان و پرواز در آثار او برجسته بوده است. پدر میازاکی در دوران جنگ جهانی دوم اداره ی یک شرکت تولید قطعه‌ ها هواپیما در ژاپن را برعهده داشت که عموی میازاکی مالک اون بود. میازاکی آشنایی زیادی با انواع هواپیما دارد و شاید به یک هواپیمای ایتالیایی به نام «جیبلی» علاقه داشته، نامی که بعدها با او گره خورد.

اما خود کلمه ی «جیبلی» هم حس و حالی که بیشتر از این استودیو تداعی می شود را در خود دارد. «جیبلی» کلمه ی بامزه و خیال انگیزی به نظر می رسد، یعنی همان حسی که آثار استودیو جیبلی دارند. این استودیو در به عکس کشیدن حس نوستالژی و همینطور، گاهی، قصـه های پیچیده ای با داستان جنگ و دوستی فراوان خبره است. و در نهایت اینکه نام استودیو جیبلی شاید مهربانی میازاکی به خود برای یادآوری دوران کودکی اش وقت خلق داستان هایش باشد.