نظارت بر تبلیغات در فضای غیر واقعی ؛ طرح جدید مجلس برای قانونی کردن تبلیغات غیر واقعی!

به نظر می‌رسد در ادامه کارها شگفت آور و محدودکننده وزارت ارتباطات، قرار است طرحی با هدف قانونمند کردن و نظارت بر تبلیغات در فضای غیر واقعی اجرایی شود.

اخیرا مرکز تحقیق‌های مجلس، نزد نویس طرحی با عنوان وظیفه تاییدکنندگان در تبلیغات بازرگانی فضای غیر واقعی را ارائه کرده است که به نظر، هدف اون قانونی کردن تبلیغات فضای غیر واقعی است که توسط افراد معروف و یا سلبریتی‌های سرشناس به شاخ غیر واقعی انجام می‌شود.

هدف از قانونمندسازی تبلیغات در فضای غیر واقعی همچنین صیانت از حقوق مصرف‌کنندگان کالا و خدمات در برابر آگهی‌های فریبنده و گمراه‌کننده نیز هست.

زیادتر بخوانید: تامین اینترنت کشورهای همسایه توسط ایران ؛ چراغی که به خانه رواتر است!

نظارت بر تبلیغات در فضای غیر واقعی

البته این صرفا نخستین ویرایش از طرح اولیه نظارت بر تبلیغات در فضای غیر واقعی است که ممکن است در آینده تغییر کند. بنابر این نزد‌نویس، تاییدکنندگان در تبلیغات بازرگانی شامل هر شخصی جز توصیه‌دهنده آگهی همانند ورزشکار،‌ بازیگر،‌ پزشک و کاربران فعال و موثر فضای غیر واقعی است که نسبت به معرفی انواع کالاها اقدام می‌کنند و بر ویژگی‌ها، کیفیت یا اثربخشی کالا و خدمات مهر تصدیق می‌زنند. مرکز تحقیق‌های مجلس مدعی است:

با این حساب همه تأییدکنندگان تبلیغات تجاری در فضای غیر واقعی مکلف هستند وقت تأیید یا تصدیق کالاها یا خدمات به واقعیت‌ها نشانه و از هرگونه اظهارنظر خلاف واقع یا گمراه‌کننده در تأیید و معرفی کالاها و خدمات خودداری کنند.

نزد‌نویس جدید تأکید دارد:

تأییدکنندگان تبلیغات غیر واقعی باید ضمن رعایت قوانین و مقررات تبلیغاتی، به‌طور مشخص و شفاف، تبلیغاتی بودن محتوا را با به کارگیری علامت یا علامت مشخص به مخاطبان و کاربران اطلاع دهند و ماهیت تبلیغات اطلاعات مطرح شده را افشا سازند. این افراد همچنین مکلف خواهند شد تا مخاطبان یا کاربران را از وجود هرگونه قرارداد مالی با تولیدکننده یا طرفی که به نمایندگی از او کالا یا خدمتی را تأیید می‌کنند، مطلع سازند؛ در غیراین شکل مطابق ضوابط برخورد با تبلیغات گمراه‌کننده و خلاف واقع رفتار می‌شود.

طرح پیشنهادی کارشناسان مرکز تحقیق‌های مجلس برای نظارت بر تبلیغات در فضای غیر واقعی تصریح دارد؛ «هرگاه تأیید‌کننده اقدام به تأیید و معرفی اون دسته از کالاها و خدماتی کند که مشتمل بر ادعاهایی درخصوص ویژگی، کیفیت، خاصیت، آثار جانبی، اثربخشی، گواهینامه استاندارد و … باشد، باید مجوزها و تأییدیه‌های مربوطه را بررسی و از سلامت آنها اطمینان نتیجه کند. همچنین برای تأیید و معرفی اون دسته از کالاها و خدماتی که تبلیغ آنها نیازمند اخذ مجوز تبلیغ از مراجع ذیصلاح قانونی است، باید مجوز قانونی گرفته شود».

این شرح درباره قانون تبلیغات در فضای غیر واقعی آورده:

درصورت تصویب این نزد‌نویس، چنانچه کالا یا خدمت مورد تأیید یا معرفی شده توسط افراد یادشده در شبکه‌های غیر واقعی، منجر به ایراد خسارت یا صدمه به مصرف‌کننده شود، افراد تأییدکننده درصورتی مسئول جبران خسارت خواهند بود که با علم به خلاف واقع بودن ادعاهای مطرح شده، اقدام به تأیید و معرفی کنند و یا نسبت به ملاحظه و بررسی مجوزها و تأییدیه‌های کالا یا خدمت مرتکب تقصیر شوند.

بر این پایه هرگونه اطلاعات غلط و تایید و معرفی خلاف واقعیت در زمینه محصولات و خدمات غیرمجاز و صدمه‌رسان به سلامت که منجر به گمراهی و   فریب مخاطب یا کاربران شود، مشمول قانون ممنوعیت تبلیغات و معرفی محصولات و خدمات غیرمجاز و صدمه‌رسان به سلامت در رسانه‌های ارتباط جمعی داخلی و بین‌المللی و فضاهای غیر واقعی مصوب سال ۱۳۹۷ خواهد بود. این نزد‌نویس جدید تأکید دارد:

استفاده از اشخاص کمتر از ۱۸سال در تبلیغات فضای غیر واقعی و همچنین تأیید کالاهای مورد مصرف کودکان ممنوع است و هرگونه تأیید دارو، فرآورده‌های شیر نوزاد، نوشیدنی‌ها و سایر مواد غذایی که به‌عنوان جایگزین کامل‌کننده یا مکمل شیر مادرند ممنوع می‌شود.

مرکز تحقیق‌ها همچنین منظور داده که لباس افراد نباید خارج از عرف و رسم و اصول فرهنگ اسلامی باشد و رعایت قوانین مخصوصا لباس و آرایش ضروری است. این نزد نویس می‌افزاید که افراد در شکل رعایت نکردن این موارد ممکن است حتی با حکم دو سال بازداشت مواجه شوند. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هم مکلف خواهد بود ۶ ماه پس از تصویب قانون، آیین‌نامه اجرایی را تهیه و به تصویب دولت برساند.

گفته شده که قانون نظارت بر تبلیغات در فضای غیر واقعی با بررسی قوانین ناظر بر وظیفه‌های تبلیغات و قوانین مشابه در کشورهایی چون چین، آمریکا،‌ انگلیس، هند و اتحادیه اروپا تدوین شده است.

تجربه کشورهای مختلف علامت می‌دهد که یکی از کارها مهم قانونگذاران و تنظیم‌گران تبلیغات بازرگانی به، منظور حل معضلات ناشی از تایید کالاها و خدمات توسط چهره‌ها در تبلیغات، افشای روابط مادی بین تاییدکننده و توصیه‌دهنده است، چراکه ممکن است مصرف‌کننده با مشاهده چنین تاییدی و با تکیه بر اعتبار چهره معروف اقدام به خرید خدمت و کالایی کند که درصورت عدم‌ارائه چنین تاییدی، این اقدام را انجام نمی‌داد. این شرح درباره قانون تبلیغات در فضای غیر واقعی آورده:

در برخی نظام‌های حقوقی، رتبه‌های نظارتی به جای تکیه بر وظیفه تأییدکننده در برابر خسارت و آسیبی که در دلیل‌ استفاده محصول یا توصیه خدمت به مصرف‌کننده درون شده، زیادتر بر پاسخگویی بازایابان در قبال محتوای یک پست رسانه اجتماعی متمرکز شده‌اند.

این روزها تبلیغات غیر واقعی از راه شبکه‌های اجتماعی، موقعیت‌های شغلی بسیاری برای افراد زیادی پدید آورده و بسیاری از این راه درآمدهای هنگفتی کسب کرده‌اند. این مسئله سبب شده تا نگرانی‌ها درباره حجم تبلیغات و صحیح یا غلط بودن اون‌ها افزایش پیدا کند و بالطبع تدوین قانون تبلیغات در فضای غیر واقعی می‌تواند در این زمینه کمک حال باشد.

زیادتر بخوانید:

دیدگاه شما درباره قانونمندسازی تبلیغات در فضای غیر واقعی چیست؟ نظرات خود را در قسمت کامنت‌ها با ما در میان گذاشته و اخبار تکنولوژی را از جونی دنبال کنید.