[ad_1]
دور زدن اینترنت مردمی در شکل تصویب طرح صیانت امری امکان پذیر است؟ پاسخ به این سوال نیاز به بررسی چند داستان کلیدی دارد. در ادامه این نوشتار دنبال باشید تا داستان دور زدن اینترنت داخلی را بررسی کنیم.
چند روز نزد محمدجواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات و علمی اطلاعات در نامه‌هایی به آقایان رئیسی و قالیباف، روسای دستگاه‌های اجرایی و قانون‌گذاری سرزمین، انتقادات خود در باب تصویب طرح صیانت را مطرح و از اشکالات اون گفت. آقای جهرمی در بخشی از گفته های آورده که طرح پیشنهادی مجلس به نحوی است که خود معضلی جدید در اعتمادسازی به نظام حکمرانی فضای غیر واقعی سرزمین را به دنبال خواهد داشت و در مواردی می‌تواند معضلات اجتماعی، مدیریتی و حقوقی جدیدی ساختن کند.
اما اینترنت پساصیانت در ایران قرار است چه شکل و شمایلی داشته باشد؟ آیا اینترنت بین المللی قرار است به طور کامل قطع شود؟ در شکل بروز چنین چیز تازه‌ای آیا امکان دور زدن اون وجود خواهد داشت؟ در ادامه این نوشتار این سوالات را زیادتر واکاوی می‌کنیم.
دور زدن اینترنت مردمی در شکل تصویب طرح صیانت ممکن است؟
شبکهٔ مردمی اطلاعات که با نام‌های دیگر اینترنت مردمی و شبکهٔ مردمی اینترنت نیز شناخته می‌شود، اینترانت مردمی ایران است. این شبکه پروژه‌ای برای توسعه زیرساخت اطلاعاتی امن و پایدار مردمی در ایران است.
طبق تعریف مصوب در تبصره ۲ ماده ۴۶ قانون برنامه پنجم توسعه و مصوبهٔ شورای عالی فضای غیر واقعی «شبکهٔ مردمی اطلاعات سرزمین، شبکه‌ای مبتنی بر قرارداد اینترنت (IP) به دنبال سوئیچ‌ها و مسیریاب‌ها و مراکز داده‌ای است به صورتی که درخواست‌های دسترسی داخلی و اخذ اطلاعاتی که در مراکز داده داخلی محافظت می‌شوند به هیچ‌وجه از راه خارج سرزمین مسیریابی نشود و امکان ساختن شبکه‌های اینترانت و خصوصی و امن داخلی در اون آماده شود.»
6 مردادماه، نمایندگان مجلس شورای اسلامی در حالی با اصل 85 شدن طرح صیانت از حقوق کاربران در فضای غیر واقعی موافقت کردند که فعالات کسب و کارهای آنلاین اعتقاد درد که این طرح برخلاف نامش به از دست رفتن حقوق کاربران و درون آمدن صدمه‌های جدی به کسب و کارها کوچک و خواهد انجامید و مهمتر از اون در بلند زمان اثرات منفی بر کسب و کارهای عظیم و اقتصاد سرزمین خواهد داشت.
موافقت مجلس با متن طرح صیانت در حالی است که کارزار مخالفت با طرح صیانت از کاربران در فضای غیر واقعی تاکنون بیش از 750 هزار امضاء جمع کرده است. کارزاری که به گفته بسیاری متن مبهم و منفعلانه‌ای دارد، ولی دیگران می‌گویند برای یک صدا شدن چنین کمپینی دوری از جزئیات ضروری است. سوال مهمتر اینجاست که آیا چنین کمپین‌هایی اساسا می‌توانند دردی را دوا کنند و صدایی را به گوش کسی برسانند؟
آذری جهرمی در نامه‌های خود تاکید کرده که در طرح صیانت «تعیین تکلیف قانونی روشن و مشخصی در باره تسهیم و تقسیم مسوولیت‌های قانونی بین خدمات پایه کاربردی، سایر خدمات و کاربران فضای غیر واقعی» وجود ندارد و قانونی شدن اون به «ساختن دولت موازی به واسطه اعطای اختیارات تنظیم‌گری به نهادی خارج از دولت» خواهد انجامید. وزیر ارتباطات به «هیات ساماندهی و نظارت طرح صیانت از حقوق کاربران در فضای غیر واقعی و ساماندهی پیام‌رسان‌های اجتماعی با هدف اعمال حاکمیت جمهوری اسلامی ایران» نشانه می‌کند.
اعضای این هیات به شرح زیر است:
- رئیس مرکزی مردمی فضای غیر واقعی (به نام رئیس هیات)
- معاون ذیربط یا نماینده تام‌الاختیار وزارت ارتباطات و علمی اطلاعات
- معاون ذیربط یا نماینده تام‌الاختیار وزارت فرهنگ و ارشاد
- معاون ذیربط یا نماینده تام‌الاختیار وزارت اطلاعات
- معاون ذیربط یا نماینده تام‌الاختیار دادستانی کل سرزمین
- یک نماینده از کمیسیون فرهنگی مجلس
- معاون ذیربط یا نماینده تام‌الاختیار سازمان صداوسیما
- معاون ذیربط یا نماینده تام‌الاختیار اطلاعات سپاه
- معاون ذیربط یا نماینده تام‌الاختیارسازمان تبلیغات اسلامی
- معاون ذیربط یا نماینده تام‌الاختیارنیروی انتظامی
- معاون ذیربط یا نماینده تام‌الاختیار سازمان پدافند غیرعامل
گفته‌های مخالفان این طرح در حالی است که محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، با حمایت از تصویب این طرح در صفحه شخصی خود نوشت: «عمده ادعاهای مطرح شده درباره طرح مطابق واقع نیست و در طرح وجود ندارد. بسته سازی پلتفرمهای پرکاربرد همانند اینستاگرام و واتس‌اپ برنامه مجلس نیست ودر طرح مذکور وجود ندارد.»
با این حال حساب کاربری توییتری «آی تی ایران» از قول آقای جهرمی نوشته که طرح صیانت، «احتمال اعمال محدودیت پهناور» و حتی «اعمال فیلترینگ» برای پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی وجود خواهد داشت. آقای جهرمی در خصوص این طرح می‌نویسد:
به نظر نمی‌رسد در طی چندماهه شبکه‌های اجتماعی فیلتر شوند اما مکانیزم این نزد‌نویس و ترکیب کمیسیون‌ها و کارگروه‌های تعریف‌شده در اون احتمال اعمال محدودیت پهناور بر پهنای باند پیام‌رسان‌ها و حتی اعمال فیلتر را به‌شدت افزایش داده است.
چه مشکلات احتمالی برای کسب و کارها نزد می‌آید؟
عادل طالبی دبیر انجمن صنفی کسب و کارهای اینترنتی، در گفتگوی با ایسنا در خصوص طرح صیانت گفته است: «در طرح “صیانت از حقوق کاربران و خدمات پایه کاربردی فضای غیر واقعی” کمیسیونی به نام “کمیسیون عالی تنظیم مقررات” تشکیل شده تا از راه این کمیسیون امکان چهره دادن هر اتفاقی در فضای اینترنت آماده باشد. در واقع این طرح با یکسری از بندهای مبهم و غیر شفاف، کمیسیونی با قدرت اجرایی، بالاتر از حتی قوای سه گانه تشکیل داده است و این کمیسیون حتی موجودیت فرا قانونی نیز یافته است.»
زیادتر بخوانید:
آینده اینترنت در ایران ؛ اینترنت مردمی یعنی اینترنت بین المللی قطع می‌شود؟
آقای طالبی در قسمت مهم دیگری از صحبت‌های خود آورده است:
با اصل ۸۵ شدن طرح «صیانت از حقوق کاربران در فضای غیر واقعی و ساماندهی پیام‌رسان‌های اجتماعی»، این قانون در پشت درهای بسته به تصویب می‌رسد و به شورای نگهبان برای تایید نهایی ارسال می‌شود و در صورتی که شورای نگهبان این قانون را مغایر با قانون اساسی نداند، عملا قانون محسوب می‌شود و تا ۵ سال آزمایشی اجرایی می‌شود، اینترنت قطع خواهد شد، دسترسی‌های اینترنتی قطع خواهد شد و صدمات غیر قابل جبران و جبران ناپذیری به کسب و کارها درون خواهد شد.
آیا طرح صیانت همانند دیوار آتش چین است؟
آنچه از ظاهر قضیه در طرح صیانت برمی‌آید چیزی مانند به «دیوار آتش عظیم چین» (The Great Firewall of China) است: این سیستمی محدودسازی پیچیده و گسترد‌ه‌ای در چین است. از نظر کاربران چینی اما کارکرد این فایروال ابدا پیچیده نیست؛ هیچ کس نمی‌تواند به محتوایی که دولت چین بلاک کرده (نظیر فیسبوک) دسترسی داشته باشد!
دولت چین برای توسعه دیوار آتش عظیم خود از چندین متد رایج به طور همزمان استفاده کرده است:
- بلاک کردن آی.پی.آدرس‌ها
- مسموم کردن کش DNS یا DNS Spoofing
- فیلترینگ URLها
- سانسور محتوا به شکل دستی و با هوش مصنوعی
- بلاک کردن VPNها
آیا راهی برای فرار از دیوار آتش عظیم چین وجود دارد؟ همانطور که گفتیم بسیاری از VPNهای سرشناس در این متد به طور کامل بلاک می‌شوند. اما استفاده از شبکه‌های خصوصی غیر واقعی یک راهکار بالقوه است. به زبان ساده شهروندان چینی یا توریست‌هایی که به این سرزمین می‌روند برای دسترسی به اینترنت بین‌المللی باید از VPNهای خاصی استفاده کنند که البته امکان شناسایی و ردگیری آنها نیز وجود دارد.
از نقطه نظر فنی، VPNها برای شما یک شبکه خصوصی برای استفاده از اینترنت می‌سازند و از دیتاهای ارسالی و دریافتی شما و موقعیت مکانی شما محافظت می‌کنند. مردم چین از این وی.پی.ان‌ها برای مقاصدی نظیر مطالعه و مطالعه، چک کردن شبکه‌های اجتماعی خارجی نظیر فیسبوک و اینستاگرام و پیگیری ترندهای خبری جهانی استفاده می‌کنند. البته که دولت چین از وجود این VPNها آگاه است و تاحدی آنها را صبر می‌کند.
بهترین راهکارها برای دور زدن اینترنت مردمی چین:
- مرورگر تور (Tor)
- VPNهای غیرمتمرکز (Decentralized): وی.پی.ان.هایی که از علمی بلاک چین استفاده می‌کنند.
- پروکسی های اوپن سورس
- ابزارهایی نظیر ShadowsSocks
در مجموع آیا دور زدن اینترنت داخلی شدنی است؟ پاسخ ساده و سرراستی برای این سوال وجود ندارد. باید دید آیا طرح صیانت به چیزی همانند دیوار آتش عظیم تبدیل خواهد شد یا نه؟ اگر چنین شود، راه‌های بالقوه‌ای وجود خواهد داشت که البته برای همه و در همه موقعیت‌ها پاسخ نخواهد داد. یکی از راهکارهای بالقوه دیگر ظهور اینترنت ماهواره ای نظیر اینترنت استارلینک در ایران خواهد بود.
مطالب زیادتر در جونی:
.
منابع:
نظر شما در خصوص طرح صیانت و دور زدن اینترنت مردمی چه خواهد بود؟ نظرات خود را در کامنت‌ها بنویسید!
[ad_2]