سرویس «الان بخر بعدا پرداخت کن» برای افراد دام عریض کرده است؟

افراد با سرویس «الان بخر بعدا پرداخت کن» می توانند هزینه خرید خود را قسطی و پس از خرید پرداخت کنند. این سرویس‌ها چه نقاط ضعفی دارد؟
به شرح صفحه اقتصاد، چند سالی است که سرویس «الان بخر بعدا پرداخت کن» یا BNPL در سراسر دنیا و از جمله در ایران محبوبیت پیدا کرده است. در گزارشی که دویچه‌وله منتشر کرده به نظر می‌رسد این وام‌های اعتباری دیجیتال ممکن است مشتریان را به خطر بیاندازند و آنها را وابسته چرخه‌های بدهی کنند.

در تحقیقی که در آمریکا انجام شده است مشخص شد که تعداد افرادی که به اخذ این وام‌ها علاقه دارند از سال ۲۰۱۸ هر ساله ۳۰۰ درصد افزایش یافته است. شرکت‌هایی همانند «افترپی» که در حوزه وام اعتباری عقل کوشش دارند معتقدند این نوع وام‌دهی مناسب افرادی است که نمی‌توانند به راه‌های سنتی وام اخذ کنند. اما حامیان حقوق مصرف کننده می‌گویند این راه وام‌دهی کنترل نشده و بی‌قانون است و ممکن است برای مصرف‌کنندگان خطراتی را ساختن کند.

الیس هیکس، مشاور سیاست مصرف‌کنندگان در موسسه Americans for Financial Reform می‌گوید: «این روش تنها روش ساده‌ای است که مصرف‌کننده در تاریخ کوتاهی مقدار زیادی بدهی بالا بیاورد». اگر این قسمت به کار خود ادامه دهد می‌تواند نسل کم سن را در دام بدهی‌های بالا بیاندازد.

سرویس BNPL همچنین در فروشگاه‌های آمریکا در حال راه‌اندازی است. پاندمی کرونا روند رشد این قسمت را تسریع کرد. طبق مطالعه‌ای که در این سرزمین انجام شده است از شروع سال ۲۰۲۰ میزان استفاده افراد از سرویس الان بخر بعدا پرداخت کن ۲۳۰ درصد افرایش داشته. در میان افرادی که از این سرویس استفاده می‌کنند جوانان سهم بیشتری دارند. شرکت‌های تکنولوژی و خدمات مالی زیادی هر روزه در حال پیوستن به این سرویس هستند. برای مثال شرکت اپل به تازگی و در ماه ژوئن به این سرویس پیوست.

الان زیادتر بخر که بعدا نتونی پرداخت کنی!

این جمله میان‌تیتر شرح دویچه‌وله بود که در اون به غیرقابل بازپرداخت بودن بدهی‌هایی که از راه سرویس BNPL بوجود آمده‌اند نشانه می‌کند. طبق نظر آقای هیکس، قدرت خریدی که سرویس‌های BNPL وعده اون را می‌دهند واهی و غیرواقعی است. این سرویس‌ها هزینه‌ی بیشتری روی دست مشتری می‌گذارند. در حالی که اگر به شکل معمول با کارت بانکی خود خرید می‌کردند چنین هزینه‌ای نداشتند.

بسیاری از مشتریان نمی‌توانند بدهی خود را به وقت پرداخت کنند یا از خرید خود پشیمان می‌شوند. طبق آمار شرکت «کردیت کارما» تقریبا ۴۰ درصد از مشتریان حداقل از یکی از اقساط خود جامانده‌اند. سرویس‌های الان بخر بعدا پرداخت کن همانند وام‌های سنتی استفاده ندارند اما به شکل دیگری و در شکل دیرکرد اقساط، مشتریان را جریمه می‌کنند. در آمریکا پرداخت دیرهنگام اقساط حتی ممکن است موجب افزایش هزینه‌های اضافی در حساب بانکی خریدار شود.

نسل کم سن در مقابل BNPL صدمه‌پذیرتراند

حدود ۵۰ درصد از جوانان در پرداخت اقساط خود دیر کرد داشته یا مشمول جریمه دیرکرد شده‌اند. برخلاف وام‌های سنتی که ممکن است در شرایطی تنها امکان اخذ آنها از یک بانک وجود داشته باشد، در مورد سرویس‌های BNPL می‌توان از چند شرکت اعتبار دریافت کرد. اگر افراد به شکل همزمان از چند شرکت مختلف وام گرفته‌باشند می‌توانند خود را در باتلاق بدهی‌های بالا بیاندازند.

در مجموع به نظر می‌رسد تعداد زیادی از مصرف‌کنندگان از تمامی شرایط سرویس الان بخر بعدا پرداخت کن اطلاع ندارند. یک نظرسنجی علامت می‌دهد که یک سوم از کاربران این نوع وام‌ها درک درستی از این سرویس ندارند.

وام‌دهی کهنه اما بی‌قانون؟

یکی دیگر از دلایلی که سرویس‌های BNPL می‌توانند به دام مالی برای افراد تبدیل شوند این است که معمولا نظارتی بر روی آنها وجود ندارد. برای دریافت وام به شکل سنتی از افراد ضمانت‌های زیادی دریافت می‌شود. بسیاری از شرکت‌های BNPL نمی‌خواهند وام‌دهنده تلقی شوند زیرا اگر اینجور باشد باید حداقل مشمول یکی از قوانین وام‌دهی معمول شوند.

دور زدن قوانین وام‌دهی به این معناست که این شرکت‌ها وظیفه قانونی کمتری برای اطمینان از بازپرداخت وام‌های خود دارند. آنها مجبور نیستند ایمن شوند که کاربر می‌تواند بدهی خود را پس بدهد یا خیر. اکثر شرکت‌ها برای پرداخت مبالغ کم هیچ سوالی از مشتری نمی‌پرسند. برخی شرکت‌های بخصوص در شکل دیرکرد اقساط حساب‌های کاربران را بسته می‌کنند اما هیچ محدودیتی برای اخذ وام از دیگر شرکت‌های برای آنها وجود ندارد.

منبع: معامله نیوز