بهترین راه اندوختهگذاری و نگه داری ارزش اندوخته در مقابل تورم برای افرادی که از تاریخ یا علم کافی برای مدیریت پرتفوی خود برخوردار نیستند، اندوختهگذاری غیرمستقیم در بورس است. سبدگردانی در بورس و اندوختهگذاری در صندوقهایی از قبیل صندوق حقوق پابرجا و صندوق سهامی، از مهمترین روشهای کسب سود از بورس به شکل غیرمستقیم بهشمار میروند. در این مقاله ضمن بررسی دقیق هر کدام از این روشها، تفاوتهای اونها را بررسی میکنیم. در انتهای مقاله نیز سوالهایی مطرح میکنیم که با پاسخ به اونها میتوانید مناسبترین روش اندوخته گذاری خود را بیابید.
هدف شما از اندوختهگذاری چیست؟
نگه داری ارزش ثروت از صدمه تورم، اندوختهگذاری به هدف خرید ثروت ارزشمندی همانند خانه یا اندوختهگذاری برای آینده فرزندان، تنها تعدادی از پاسخهای احتمالی افراد به این سوال است؛ اما تمام اون نیست. افراد به دلایل کاملا متفاوتی درون بورس شده و به اندوختهگذاری روی میآورند. علاوه بر این، میزان ریسکپذیری اندوختهگذاران نیز با هم یکسان نیست؛ بنابراین نمیتوان یک گزینه اندوختهگذاری یافت که برای همه مناسب باشد. صندوقهای اندوختهگذاری با توجه به انواع مختلفی که دارند، میتوانند پاسخ خوبی به این مسئله باشند. تنوع انواع صندوقهای اندوختهگذاری به نحوی است که هر اندوختهگذار با توجه به میزان ریسکپذیری، ترجیحات و اهداف مالی خود میتواند صندوقی را انتخاب کند که تا حد زیادی با نیازهای او همخوانی داشته باشد.
برخی از انواع صندوقهای اندوختهگذاری
صندوقهای اندوختهگذاری بسته به نحوه تخصیص منابع مالی در اختیار خود میان ثروتهای مالی مختلف، به انواع گوناگونی تقسیم میشوند. در ادامه برخی از مهمترین این صندوقها را مورد بررسی قرار دادهایم. یاد بردن نکنید ریسک اندوختهگذاری در تمام این صندوقها با توجه به مدیریت زبر دست اونها کمتر از اندوختهگذاری مستقیم در بورس است.
منابع مالی این صندوق صرف اندوختهگذاری در ثروتهایی میشود که عموما از حقوق پابرجا برخوردارند. از مهمترین ثروتهای صندوق حقوق پابرجا میتوان به سپردههای بانکی، اوراق مشارکت، تأییدیههای سپرده کالایی، سهام و وجه نقد نشانه کرد. مهمترین نکته در ارتباط با صندوقهای حقوق پابرجا از جمله صندوق دوم اکسیر و خندیدن فارابی (ETF) این است که اندوختهگذاری در اونها عموماً با بازدهی بیش از سپردهگذاری در بانک دنبال است. بهعنوان مثال متوسط بازدهی صندوق دوم اکسیر فارابی طی سالهای اخیر بین ۲۰ تا ۲۵ درصد بوده است. علاوه بر این، اندوختهگذاری در این صندوقها کاملا بدون ریسک است.
قسمت عمده ثروتهای صندوق سهامی صرف خرید سهام شرکتهای مختلف میشود. همانطور که میدانید خرید و فروش مستقیم سهام در بورس نیاز به کسب علم و تخصص در زمینه مسائلی نظیر تابلوخوانی، تحلیل تکنیکال و تحلیل بنیادی دارد. برای چی که بدون بررسی دقیق وضعیت کلی شرکتها، تحلیل شکلهای مالی و بررسی وضعیت قیمت سهم در طول تاریخ، نه میتوان سهام بنیادی بازار را شناسایی کرد و نه میتوان در تاریخ مناسب نسبت به خرید اون اقدام کرد. علاوه بر این تشخیص تاریخ مناسب برای خروج از سهم نیز نیاز به علم و تجربه فراوانی دارد. با کنار هم گذاشتن تمام این عوامل نتیجه این است که خرید و فروش مستقیم سهام، اگرچه میتواند فراوان سودآور باشد، اما نیاز به توانایی و علم فراوان دارد و با در نظر گرفتن ریسکی که در وجود عمل خرید و فروش سهام وجود دارد، میتوان گفت که اگر این کار را فردی با علم کم انجام دهد، میزان ریسک اندوختهگذاری او دو چندان خواهد بود.
برای کسانی که تاریخ کافی برای یادگیری این موارد ندارند یا نسبت به بازار سهام تسلط کافی دارند، اما تاریخ دنبال کردن وضعیت بازار و شرکتها را ندارند و در عین حال به سود اندوختهگذاری در سهام شرکتها علاقهمندند، اندوخته گذاری در صندوق سهامی گزینه مناسبی به شمار میرود. مدیریت این صندوق بر وظیفه افراد زبر دست بازار اندوخته است و تحت هر شرایطی میتوان صبر داشت عملکرد مناسبی داشته باشد. منظور از عملکرد مناسب این است که در دوران رواج اقتصادی و زمانی که وضع عمومی بازار مناسب است، بازدهی این صندوقها بالاتر از شاخص کل باشد و در تاریخ فرو ریختگی بازار نیز صبر میرود مدیران زبر دست صندوق سهامی ارزش ثروتهای اندوختهگذاران را تا حد زیادی نگه داری کنند و سد این شوند که در دوران نزولی بازار اندوخته، خریداران قسمت زیادی از اندوخته خود را از دست بدهند. با اینحال افراد باید در نظر داشته باشند اندوختهگذاری در صندوق سهامی به اندوختهگذاران ریسکپذیر توصیه میشود.
منابع مالی این صندوق ترکیبی از ثروتهای مالی با حقوق پابرجا و ثروتهایی با بازدهی متغیر همانند سهام است. در نتیجه اندوختهگذاری در این دست صندوقها نه به اندازه صندوق حقوق پابرجا بدون ریسک است و نه به اندازه صندوق سهامی پرریسک. این داستان دلیل میشود اندوختهگذاری در صندوقهای اندوختهگذاری مختلط برای اندوختهگذارانی که نه کاملا محتاط هستند و نه کاملا ریسکپذیر، گزینه مناسبی بهشمار رود.
خرید سکه و طلا از دیرباز یکی از اقداماتی بوده که افراد برای نگه داری ارزش اندوخته خود انجام میدادند؛ اما امروزه مشکلات مربوط به نگه داری و محافظت طلا و البته نقدشوندگی پایینتر طلا نسبت به ثروتهای دیگر، با ارزش و مهم بودن بیشتری پیدا کرده و دلیل شده افراد بهدنبال گزینههای جایگزین باشند. در چنین شرایطی، با ارزش و مهم بودن صندوقهای طلا بیش از نزد آشکار میشود. مدیران این دسته از صندوقها، منابع مالی صندوق را صرف اندوختهگذاری در سکه و طلا میکنند و خرید واحدهای این صندوقها، به لحاظ نگه داری ارزش ثروت، صحیح همانند خرید طلای فیزیکی عمل میکند. در عین حال با توجه به ماهیت صندوقها، با اندوختهگذاری در اون مشکلات مربوط به محافظت از طلای فیزیکی و نقدشوندگی کم اون بهطور کامل از میان برداشته میشود.
****
تا این قطعه از مقاله با مهمترین صندوقهای اندوختهگذاری دوست شدید؛ اما یاد بردن نکنید این صندوقها انواع متعددی دارند و در این مقاله تنها به برخی از رایجترین انواع اونها پرداختیم. در ادامه با سبدگردانی در بورس، راه محبوب دیگری از اندوختهگذاری غیرمستقیم در بورس دوست میشوید و نکاتی را مطرح میکنیم که در انتخاب یک راه مناسب اندوختهگذاری به شما کمک خواهد کرد.
سبدگردانی در بورس؛ راهکاری برای اندوختهگذاری اختصاصی
همانطور که در قطعه قبل مقاله نشانه شد، اندوختهگذاری در صندوقها متناسب با ویژگیهای اختصاصی هر اندوختهگذار انجام نمیشود و اندوختهگذاران صرفا میتوانند در گزینهای که با نیازهای اونها همخوانی بیشتری دارد، اندوختهگذاری کنند؛ اما اندوختهگذاری در صندوق، تنها راه اندوختهگذاری غیرمستقیم در بورس نیست.
سبدگردانی در بورس، راهای دیگر برای ورود غیرمستقیم به این بازار است. در این روش متقاضیان با مراجعه به یک شرکت سبدگردان با اعتبار که از سوی سازمان بورس مجوز کوشش دارد، درخواست خدمات سبدگردانی میدهند. مدیران شرکت سبدگردان پس از بررسی وضعیت ریسکپذیری و اهداف مالی متقاضی، سبدی از ثروتهای مالی مختلف را برای او تشکیل داده و برای مدتی مشخص که معمولا یک سال است، مدیریت اون را برعهده میگیرند.
واجب به ذکر است برای استفاده از خدمات سبدگردانی در بورس باید با شرکت مورد نظر قرارداد سبدگردانی امضا کنید. در این قرارداد موارد مهمی از قبیل طول دوره سبدگردانی، میزان کارمزد پابرجا و متغیر و مواردی از این دست مورد توافق طرفین قرار میگیرد. نکته مهم دیگر در خصوص سبدگردانی در بورس، حداقل اندوخته مورد نیاز برای استفاده از این خدمات است. هزینهبر بودن ارائه این دست خدمات اختصاصی سبب میشود شرکتهای سبدگردان حداقل اندوختهای را برای سبدگردانی تعیین کنند. بهعنوان مثال حداقل اندوخته مورد نیاز برای استفاده از خدمات سبدگردانی فارابی معادل یک میلیارد تومان است.
کدام روش برای شما مناسبتر است؟
نزد از هر چیز در نظر داشته باشید برای انتخاب بهترین راه اندوخته گذاری در بورس، همیشه میتوانید از خدمات مشاوران اندوختهگذاری کارگزاری فارابی استفاده کنید. اما اگر تصمیم دارید خودتان تصمیمگیری کنید، واجب است پاسخ سوالهای زیر را مشخص کنید:
- تعیین میزان ریسکپذیری: برای یک اندوختهگذاری برنده باید نزد از هر کار بفهمید تا چه میزان توان صبر ریسک دارید. برای اینکار میتوانید از تستهای ریسکسنجی استفاده کنید. نهایتا در نظر داشته باشید صندوق حقوق پابرجا کاملا بدون ریسک بوده و اندوختهگذاری در موارد دیگر از قبیل صندوق مختلط و صندوق سهامی با میزان بالاتری از ریسک دنبال است.
- تعیین زمان تاریخ اندوختهگذاری: اگر تصور میکنید پس از مدتی کوتاه به اندوخته خود نیاز خواهید داشت، بهترین کار این است که مبلغ مورد نظر را صرف اندوختهگذاری در صندوق حقوق پابرجا کنید. برای چی که اندوختهگذاری در این صندوق بدون ریسک است و شما هر تاریخ که به اندوختهتان نیاز داشته باشید، میتوانید در کوتاهترین تاریخ ممکن اصل اندوخته، به علاوه سود روزشمار وابستگی گرفته به اون را دریافت کنید.
در صورتی که زمان طولانیتری برای اندوختهگذاری خود در نظر دارید، میتوانید گزینههای دیگر نظیر صندوقهایی با ریسک بالاتر یا سبدگردانی را در نظر بگیرید.
- اندوخته شما چقدر است؟ اگر از شرط حداقل اندوخته یک میلیارد تومانی برخوردار هستید و برای تاریخ بیشتری به اندوخته خود نیاز ندارید، سبدگردانی در بورس بهترین راهکار اندوختهگذاری برای شماست. در غیر اینشکل صندوقهایی با ریسک و بازده بالاتر جایگزین مناسبی هستند.
