مریم دارا با بیان اینکه الواح هخامنشی حقایق جزئیات تاریخ این امپراتوری را حتی درباره زنان بازگو می کنند تصریح کرد: مادرانی که در تخت جمشید کار می کردند پس از فرزند دار شدن پاداش می گرفتند و زنان نقش مهمی در اقتصاد این دوران داشتند.
وی گفت: الواح به دست آمده در باروی تخت جمشید و خزانه اون الواح هخامنشی؛ به زبان و خط عیلامی هخامنشی، فارسی باستان، آرامی و حتی فریجی نوشته شده اند که با وجود کوچک بودن اندازه، اطلاعات فراوان ارزشمندی ارائه می کنند.
وی افزود: این اطلاعات از اون روی با ارزش و مهم بودن دارند که بر خلاف کتیبه های شاهی هخامنشی که در آنها از ساتراپی ها و پیروزی های شاهان خبر داریم در این الواح از زندگی روزمره کارکنان تخت جمشید و مسایل مالی و اداری امپراتوری مطلع می شویم.
این زبان شناس تصریح کرد: همچنین بر خلاف کتیبه های شاهی که در آنها بزرگنمایی برای برنده جلوه دادن شاهان نوشته می شد این الواح حقایق جزئیات تاریخ امپراتوری را حتی درباره زنان بازگو می کنند.
دارا با بیان اینکه زیادتر این الواح به شکل قطعه قطعه یا خردشده به دست آمده اند اما شکل این الواح متنوع و متناسب با محتوای کتیبه آنها است گفت: زیادتر این الواح زبانی شکل و کمتر به شکل تخت هستند و الواح تخت عظیم ترشامل روزنامه یا شرح پرداخت ها در یک شهر یا محل هستند.
او بیان کرد: برچسب ها دارای متن کوتاه و مخروطی شکل بودند و به کالاها متصل می شدند و نامه ها نیزگاه پی نوشت داشتند که مشخص می کرد نویسنده، برنده و دریافت کننده نامه کیست و کتیبه آنها نیز عمدتاً در همه وجه ها و حتی کناره ها نیز نوشته می شدند.
استادیار پژوهشکده زبان شناسی، نوشتهها و کتیبه ها اظهار داشت: شرح پرداخت، جیره یا دستمزد، پاداش، مجوز مسافرت، دستمزد، شرح مسافرت کارمندان مسافر، نامه، امور مرتبط با مهمانی ها، صورتحساب، قیمت، حکم و ابلاغ، رسید تعریف وانتقال و اسکان، شکل اجناس انبارشده، رسید مالیات و امور اجتماعی و زندگی روزمره موضوعات و اموری هستند که در الواح تخت جمشید به چشم می خورند.
وی اضافه کرد: اطلاعات فراوانی درباره جزئیات تاریخ هخامنشی ارائه می کنند، همچنین در الواح خرانه آورده شده که این دستمزد گاه به شکل نقره پرداخت می شد.
به گفته او، در باروی تخت جمشید زیادتر الواح شامل دستمزد و جیره، اسناد اداری و مالی، مالیات، انبار کردن اجناس، حمل و تعریف و پرداخت ها می شوند و در واقع با مطالعه آنها مشخص می گردد که چه کسی با چه سمتی به چه سبب به چه میزان از چه جنسی جیره یا دستمزد دریافت می کرده است.
دارا با بیان اینکه کالاهایی که به شکل دستمزد یا پاداش پرداخت می شدند شامل مواد ناپخته، غله (گندم و جو)، انواع میوه، روغن، آرد، نان یا حیوانات اهلی همچون گاو و گوسفند بودند گفت: این پرداخت ها روزانه، ماهیانه یا سالیانه پرداخت می شد.
او تصریح کرد: حتی مادرانی که در تخت جمشید کار می کردند پس ازفرزند دار شدن پاداش می گرفتند که این پاداش به نسبت جنسیت پسر یا دختر متفاوت بود.
به شرح روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، این زبان شناس با نشانه به اینکه الواح هخامنشی در محوطه های دیگر همانند بلخ و بین النهرین نیز به دست آمده اند گفت: موضوعات متنوعی در الواح هخامنشی محوطه های عراق (بین النهرین باستان) ذکر شده که عمدتاً به اکدی نوشته شده است.
به گفته وی، در بابل الواح شامل قرارداد خرید و فروش زمین و خانه، نامه، سفته، وام، اجاره، گروگذاری، مالیات، مسائل مربوط به کاخ شاهی و رفت وآمد به پرسپولیس و سایر مناطق امپراطوری می شود که در آنها نام های فارسی و بابلی افراد نیز آورده شده است.
دارا با بیان اینکه در سایر محوطه های بین النهرین الواح زیادتر مربوط به مسائل مالی و اقتصادی و امور رایج مردم است گفت: در تمامی الواح به دست آمده از محوطه های مختلف هخامنشی مشاغل اون تاریخ نیز همانند نجاری، فلزگری، حجاری، رده های مختلف روحانیون، حسابداری، آشپزی و مهتری آورده شده است.
وی افزود: بر پایه کتیبه های الواح تخت جمشید جیره مسافرت کارکنان تخت جمشید به شوش، بابل و سایر مناطق امپراطوری نیز مشخص بود و حتی جیره غذای مرکب در اصطبل یا وقت مسافرت در الواح آمده است.
این پژوهشگر و زبان شناس خاطرنشان کرد همچنین این کتیبه ها کمک می کنند که تقویم مورد استفاده هخامنشیان شامل نام ماه ها (به فارسی باستان و عیلامی) و سال ها را بدانیم، خدایانی که پرستش می کردند را بشناسیم و با اوزان و مقادیر و نام مکان ها و اشخاص دوست شویم.
وی افزود: این الواح گاه ممهور می شدند که برای این کار از مهرهای استامپی و استوانه ای استفاده می شد و گاه کتیبه دارنده مهر را نیز داشتند که به انواع خط های رایج در امپراطوری هخامنشی نوشته می شدند.
وی اظهار داشت: حتی زنان درباری نیز مُهر داشتند و در امور اقتصادی شرکت می کردند که برخی از آنها را به کمک همین دلیل مهرها می شناسیم.
دارا گفت: با قیاس الواح تخت جمشید با سایر الواح هخامنشی در محوطه های دیگر تنوع موضوعات و در عین حال شباهت سیستم اداری در ساتراپی های مختلف مشخص می شود و بازگشت یا به دست آمدن هر لوح قطعه ای از پازل شناسایی جزئیات تاریخ هخامنشی را روشن می سازد.
الواح هخامنشی در پی تلاشها و رایزنیهای بینالمللی از سوی دستگاههای مختلف دولت تدبیر و امید، سپس از ۸۴ سال به ایران بازگشت و به موزه مردمی ایران منتقل شد.
این الواح تاریخی که قسمت کوچکی از آثار باقیمانده در موسسه شرقشناسی شیکاگو آمریکاست در انتهای سالن قسمت ایران باستان در تالار هخامنشی موزه مردمی ایران به نمایش درآمده و قرار است تا ۳۰ مهر نمایش این الواح ادامه داشته باشد.
در موضوعات گل نوشتههای باروی تخت جمشید که به ایران تحویل دادهشده، اینطور عنوانشدهاند؛ نامهها، اسناد اداری، دستنوشتههای یک کاتب، شاه و دربار، شخصیتهای تاریخی، کارگران، کاتبان، تولید، مسافران، ایزدان پارس.
سپس از آخر نمایش الواح قرار است این آثار مهم در انبار موزه مردمی که سه سال قبل استانداردسازی شدهاند، محافظت شوند.
زیادتر بفهمید : زنان دربار هخامنشی : از آتوسا دختر کوروش تا همسران دیگر داریوش
زیادتر بفهمید : هنر در خدمت پادشاهان هخامنشی!/از پیکره های کوچک زنان تا مردان زانو زده + تصاویر
زیادتر بفهمید : زنان در اسطوره و تاریخ
زیادتر بفهمید : سفره مردم ایران در دوره هخامنشی چقدر پهناور بود؟
گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
seemorgh.com/culture
منبع: irna.ir
