خطری که زنان را در سن باروری تهدید می‌کند

اثرات فلزات سنگین خطر ابتلا به اندومتریوز زنان در سنین باروری را افزایش می‌دهد.

به شرح وقت سحر به تعریف از ایسنا، اندومتریوز، بیماری دردناک و گاهی ناتوان‌کننده است که بیشتر می‌تواند دلیل ناباروری زنان شود یا به ناباروری زنان کمک کند. این بیماری تا یک دهم زنان در سنین باروری را تحت تاثیر قرار می‌دهد و نتایج مطالعه جدید به تاثیر بالقوه مواجهه با چهار فلز سنگین بر خطر ابتلا به اندومتریوز می‌پردازد.

به‌تازگی تحقیقات زیادی بر روی تاثیر فلزات سنگین بر خطر ابتلا به اندومتریوز متمرکز شده‌اند. این فلزات از فرآیندهای صنعتی ساختن می‌شوند و ممکن است هوا و غذا را آلوده کنند. آنها ممکن است از راه غذا، آب، جاذبه پوست یا استنشاق درون بدن انسان شوند.

انباشته شدن این فلزات می‌تواند رادیکال‌های آزاد و استرس اکسیداتیو را بر بافت‌ها افزایش دهد و در عین حال کوشش آنتی‌اکسیدانی را مختل کند. این امر موجب صدمه به پروتئین و اجزای لیپید از راه اکسیداسیون، با تغییرات بالقوه در بیان ژن می‌شود. پیامدها ممکن است شامل اثرات نامطلوب بر عملکرد عصبی و تولید مثلی باشد، به‌مخصوص از آنجا که برخی از این فلزات بر سنتز هورمون‌های تولید همانند زنانه نشان می‌گذارند و ممکن است ناهنجاری‌های متابولیکی را تحریک کنند.

مطالعه آماده بر سرب، آرسنیک، کادمیوم و جیوه تمرکز دارد که همگی با اختلال در عملکرد سیستم تولید همانند انسان مرتبط هستند. برخی از ارتباط‌ها شامل اختلالات قاعدگی، پیامدهای نامطلوب بارداری، صدمه دی‌ان‌ای و اختلال عملکرد میتوکندری و خطر بالای سرطان سینه و آندومتر است به همین سبب آنها فلزات مختل‌کننده غدد درون‌ریز در نظر گرفته می‌شوند.

محققان غلظت فلزات سنگین در خون و مایع فولیکولی را در زنان مبتلا به اندومتریوز و بدون آندومتریوز در گروهی متشکل از ۶۰۰ زن که برای اولین بار تحت لقاح آزمایشگاهی خود در یک مرکز در شهر هفئی، چین قرار گرفتند، بررسی کردند از این تعداد ۲۳۴ مورد دارای توده اندومتریوز در یک سو بودند اما هیچ اختلال ژنتیکی، متابولیکی، عصبی یا خودایمنی نداشتند و ۲۱۷ نفر گروه کنترل، ناباروری عامل مردانه بدون هیچ‌گونه اختلال پزشکی دیگری داشتند.

میانگین سن بیماران ۳۱ سال و میانگین شاخص توده بدنی حدود ۲۱ بود. بیش از یک سوم افراد سابقه سیگار کشیدن غیرفعال داشتند. پس از جمع‌آوری داده‌ها، محققان از یک روش تحلیلی جدید برای درک خوب تر چگونگی تاثیر فلزات سنگین بر خطر این وضعیت استفاده کردند.

محققان ردپایی از آرسنیک، کادمیوم، سرب و جیوه را در ۹۵ تا ۱۰۰ درصد نمونه‌های خون و بالای ۹۰ درصد نمونه‌های مایع فولیکولی پیدا کردند. برای نمونه‌های خون، غلظت‌ها در موارد به‌طور معنی‌داری زیادتر از گروه کنترل بود اما در مایع فولیکولی، غلظت سرب نتوانست این تفاوت را علامت دهد.

برای سطوح خونی آرسنیک، خطر ناپخته آندومتریوز از کمترین تا بالاترین سهک، پنج برابر افزایش یافت. این افزایش با کادمیوم و سرب سه برابر و با جیوه ۱۳ برابر زیادتر بود.

این تفاوت حتی زمانی که سن، شاخص توده بدنی، چرخه قاعدگی، قاعدگی دردناک، تعداد حاملگی‌ها و سطوح هورمونی برای هورمون محرک فولیکول (FSH) و استرادیول همچنین نشانگر تومور اپیتلیال تخمدان CA۱۲۵ همگی خنثی شد، وجود داشت.

در مورد مایع فولیکولی، احتمال تعدیل شده برای خطر آندومتریوز مربوط به آرسنیک و جیوه دو برابر، از کمترین تا بالاترین سهک مواجهه و تا سه برابر برای کادمیوم افزایش یافت. هیچ ارتباطی برای سرب در مایع فولیکولی یافت نشد اما سطوح متوسط سرب با دو برابر شدن خطر در سنجیدن با گروهی که در معرض کم بودند، مرتبط بود.

در گروهی که در معرض سطوح بالای جیوه در مقابل سطوح پایین قرار گرفتند، در سنجیدن با مقدار متوسط در گروه کنترل، این افزایش‌ها برای آرسنیک، کادمیوم، جیوه و سرب در نمونه‌های خون قابل توجه باقی ماند.

افزایش خطر آندومتریوز از پایین‌ترین به بالاترین سهک از ۳.۶ برابر با کادمیوم تا ۶۰ برابر زیادتر برای جیوه در گروه سنی ۳۰ سال یا بالاتر متغیر بود.

در زنان بالای ۳۰ سال نیز همین روابط مشاهده شد. به‌طور کلی، این خطر ۱۴ برابر افزایش یافته است.

در مایع فولیکولی، کادمیوم تنها فلز مرتبط با خطر بالاتر آندومتریوز با افزایش احتمال آندومتریوز در تمام سنین بود.

تجزیه و تحلیل زیادتر علامت داد که قرار گرفتن در معرض جیوه و آرسنیک به خطر اندومتریوز در خون و نه مایع فولیکولی کمک می‌کند. در ترکیب با سایر فلزات در نظر گرفته شده در مقدار متوسط در خون، جیوه یک منحنی U شکل را علامت داد که در اون خطر آندومتریوز به‌نظم در بالاترین و کمترین میزان مواجهه بالاتر بود. سه مورد دیگر به‌طور مثبت با خطر مرتبط بودند.

آرسنیک و جیوه موجود در مایع فولیکولی ارتباط خطی با خطر علامت دادند. سرب و کادمیوم موجود در مایع فولیکولی منحنی U شکل و U شکل معکوس را علامت دادند.

پیامدها

شاید به‌سبب افزایش کثیفی، سطوح جیوه، سرب و کادمیوم زیادتر از آنچه در مطالعات قبلی در زنان مبتلا به آندومتریوز، شرح شده بود. هر چهار فلز شرح شده در اینجا با بروز زیادتر آندومتریوز در زنان چینی مرتبط بودند.

تحقیقات قبلی علامت ندادند که قرار گرفتن در معرض کادمیوم با خطر آندومتریوز مرتبط است. شاید این امر ناشی از تفاوت در سطوح مواجهه، جمع‌آوری نمونه یا اندازه نمونه باشد، در حالی که نمونه‌های مایع فولیکولی برای این منظور برای اولین بار در اینجا شرح می‌شوند.

تحقیقات کمی به بررسی ارتباط بین قرار گرفتن در معرض جیوه و خطر آندومتریوز پرداخته‌اند اما آزمایش کنونی ارتباط مثبتی را به‌مخصوص در نمونه‌های خون علامت داد. این امر به‌سبب تعداد کم موارد در گروه مواجهه کم باید تأیید شود.

سطح آرسنیک در زنان مبتلا به اندومتریوز از گروه کنترل زیادتر بود. سطوح سرب نیز با این وضعیت مرتبط بود. با این حال، غلظت این فلز در مایع فولیکولی پایین بود، شاید به‌سبب انتقال فعال و غیرفعال همچنین به‌دلیل تجمع سرب در خون در سنجیدن با مایع فولیکولی که می‌تواند ناشی از دلیل‌ تحریف‌کننده اون بر پروتئین‌های غشای گلبول قرمز باشد.

حدود ۸۰ درصد سرب موجود در خون از غشاء عبور می‌کند و به اجزای درون سلول متصل می‌شود.

اثرات فلزات سنگین بر آندومتریوز ممکن است به‌واسطه استرادیول غیر مستقیم شود، با فعال شدن از راه گیرنده‌های استروژن (ER) که دلیل تکثیر سلول‌های آندومتر می‌شوند و علائم آندومتریوز را بدتر می‌کند. مکانیسم دیگر ممکن است از راه استرس اکسیداتیو ناشی از این فلزات، هم با افزایش غلظت مولکول اکسید کننده و هم کاهش ظرفیت آنتی‌اکسیدانی باشد. این امر دلیل افزایش تکثیر سلول‌های آندومتر و تهاجم به مکان‌های خارج از مهربانی می‌شود.

کادمیوم ممکن است به هر دو روش عمل کند، در حالی که جیوه می‌تواند همانند سرب استرس اکسیداتیو را تحریک کند. جیوه همچنین همانند کادمیوم، اثرات استروژنیک فیزیولوژیکی علامت می‌دهد اما سرب ممکن است عملکرد ضد استروژنیک داشته باشد. آرسنیک یک مختل‌کننده غدد درون‌ریز با کوشش استروژن در شرایط آزمایشگاهی است اما برای تأیید مکانیسم اون در آندومتریوز داده‌های بیشتری واجب است.

این مطالعه بر مواجهه همزمان با فلزات متمرکز شده است. نزد از این، قرار گرفتن در معرض قاتی کادمیوم و سرب به‌عنوان هم‌افزایی برای آندومتریوز شرح شده است. مطالعه فعلی روابط خطی بین ترکیبات فلزی و خطر آندومتریوز، به‌مخصوص در نمونه خون را شرح داده است. با این حال، به‌نظر می‌رسد آرسنیک بزرگترین مشارکت کننده است.

هر چند ممکن است این یافته‌ها علامت دهد که قرار گرفتن در معرض فلزات سنگین نزد‌بینی‌کننده افزایش خطر آندومتریوز است، تحقیقات بزرگتر با دوره پیگیری طولانی‌تر برای درک چگونگی وقوع آندومتریوز و نیز درک مزایای محدود کردن مواجهه با فلزات سنگین ضروری است.

یافته‌های این مطالعه در مجله Science of the Total Environment منتشر شده است.