دلیل جذابیت صنعت خودروسازی ایران برای روس‌ها چیست؟

صنعت خودروسازی ایران با وجود تحریم‌ها  روزنه امیدی برای روس‌ها شده است که شرکای اروپایی‌شان بار مسافرت از این سرزمین را بستند.
به شرح صفحه اقتصاد، قسمت ماشین روسیه در پی وضع تحریم‌های غرب علیه این سرزمین که صادرات قطعه‌ ها و لوازم ماشین از اروپا به این سرزمین را ممنوع کرده فرو ریخته است. ایران که سال‌هاست تحت تحریم‌های غرب قرار دارد حالا برای کمک به روسیه درون عمل شده تا این سرزمین بتواند خط‌ ها تولید ماشین خود را دوباره راه‌اندازی کند.

تحریم‌های شدیدی که در ماه مارس امسال بر روسیه اعمال شده است تولید ماشین در این سرزمین را متوقف کرده است. صنعت ماشین روسیه به واردات قطعه از اروپا وابسته است که به دلیل تحریم‌ها نمی‌تواند این قطعه‌ ها را درون کند. ایران برای چندین دهه است که با تحریم‌ها از سوی آمریکا و اروپا روبروست اما با وجود این تحریم‌ها برنده شده است صنعت خودروسازی بزرگی را راه‌اندازی کند که نیازهای داخلی را برطرف می‌کند. این صنعت فراوان خوشحال خواهد شد که بتواند به صنعت ماشین روسیه کمک کند.

در پی جنگ اوکراین صدها شرکت خارجی روسیه را ترک کرده‌اند اما هیچ بخشی زیادتر از خودروسازی در این سرزمین صدمه ندیده است. شرکت آوتوواز تولیدکننده خودروهای لادا تقریباً با توقف تولید مواجه شده است. این شرکت تحت مدیریت شرکت رنو فرانسه کوشش می‌کرد که ماه قبل این سرزمین را ترک کرد. زیادتر قطعه‌ ها پیشرفته مورد نیاز لادا از اروپای غربی درون می‌شد. این قطعه‌ ها حالا درون نمی‌شود و جایگزین‌های معدودی برای این کار در دسترس شرکت روسی قرار دارد.

بیش از نصف خودروهایی که در سال 2021 در روسیه فروش رفته است توسط 16 شرکت اروپایی عرضه شده است. این مسئله وابستگی قسمت ماشین روسیه به اروپا را علامت می‌دهد. کل خودروهای فروش رفته در روسیه طی این سال 1.67 میلیون دستگاه بوده است. روسیه پنجمین بازار عظیم ماشین دنیا محسوب می‌شود. یک‌پنجم کل فروش جهانی رنو مربوط به این بازار بوده است. و حالا یک‌شبه تقریباً همه شرکت‌های خارجی چمدان‌های خود را بسته‌اند و رفته‌اند. در ماه می، فروش ماشین در روسیه 84 درصد کاهش یافت و تولید ماشین در این سرزمین تقریباً متوقف شده است. در ماه ژوئن تنها 3 هزار دستگاه ماشین در این سرزمین تولید شد.

روسیه همیشه ایران را به نام متحد بالقوه خود در شرایط روبرویی با غرب تلقی کرده است. مسکو حداقل از سال 2014 خود را برای جنگ اقتصادی غرب مهیا کرده است. در اون سال کریدور حمل و تعریف شمال جنوب راه‌اندازی شد تا اگر اروپا مسیرهای تجاری خود را بر روی روسیه ببندد این سرزمین از راه آب‌های دریا فارس به بازارهای جهانی دسترسی داشته باشد.

اما تحریم‌ها شدیدتر شده‌اند و همه چیز را شامل شده‌اند. حتی در قسمت‌هایی همانند ماشین که رسماً تحریم نشده‌اند نیز شرکت‌های خارجی خاک این سرزمین را ترک کرده‌اند. دولت پوتین تلاش فوق‌العاده‌ای را برای سرپا نگه داشتن اقتصاد روسیه صرف کرده است. البته تحریم‌ها علیه روسیه یک مسئله صرفاً غربی است و سایر کشورهای دنیا با اون همراهی نکرده‌اند و به روابط تجاری خود با روسیه ادامه می‌دهند.

ایران، چین و برخی کشورهای دیگر گفته‌اند جای خالی شرکت‌های غربی را پر می‌کنند. چین صادرات به روسیه را افزایش داده است و به بزرگترین شریک تجاری روسیه تبدیل شده است. برندهای ایرانی عمدتاً در روسیه ناشناخته هستند اما تخصص و تجربه ایران در کار کردن زیر بار تحریم‌ها مورد توجه روسیه قرار گرفته است. به‌مخصوص روس‌ها متعجب هستند که چگونه شرکت‌های خودروساز ایرانی توانسته‌اند به سرعت قطعه‌ ها خودروهای پژو، سیتروئن و رنو را در درون مهندسی معکوس کنند و بسازند.

ورود ایران به بازار ماشین روسیه

در هفته‌های اخیر خبرهای زیادی در مورد ارسال تولیدات ایران ماشین، سایپا و شرکت‌های کوچک‌تر ایرانی به بازار روسیه منتشر شده است؛ تولیداتی که با سرمای روسیه سازگار هستند.

ایران ماشین و سایپا نزد‌تر هم تولیداتی را به بازارهای شمالی صادر کرده‌اند اما موفقیت چندانی نداشته‌اند. بر پایه داده‌های آژانس اتواستات روسیه تا اول جولای امسال تنها 10400 خودروی تولیدی ایران ماشین در روسیه درحال تردد بوده است. این خودروها عمدتاً سمند بوده‌اند که در سال‌های 2006 تا 2008 تولید شده‌اند. این رقم در سنجیدن با فروش ماهانه 100 هزار ماشین در روسیه فراوان ناچیز است.

تولید سمند قرار است در ایران متوقف شود. این ماشین بیش از دو دهه است که در این سرزمین تولید می‌شود. تحریم‌ها ایران را مجبور کرده است که تولید این خودروی کهنه را به دلیل فقدان تحقیقات و اندوخته‌گذاری در مدل‌های جدید و نبود کمک خارجی ادامه دهد.

34 درصد خودروهای ایرانی که به روسیه صادر شده‌اند در منطقه فدرال مرکزی روسیه، 26 درصد در منطقه ولگا و 18 درصد در اورال کوشش دارند و کلاً 78 درصد خودروهای صادراتی ایران ماشین به روسیه به مقصد این سه منطقه بوده است.

ایران که حالا خودروهای جدیدی را روانه بازار کرده است و در این زمینه از همکاری‌های خود با پژو نزد از تحریم‌ها استفاده گرفته است گزینه خوبی برای صنعت خودروسازی روسیه محسوب می‌شود. هر دو سرزمین که با تحریم مواجه شده‌اند مجبور شده‌اند حقوق مالکیت معنوی بین‌المللی را نادیده بگیرند. نمایندگانی از 21 شرکت ایرانی در نمایشگاه بین‌المللی مسکو شرکت کرده‌اند و 99 قطعه ماشین و تجهیزات اون را به نمایش گذاشته‌اند.

این نمایشگاه زمان فراوان خوبی برای شرکت‌های ایرانی است که در غیاب شرکت‌های اروپایی ظرفیت‌ها و قابلیت‌های خود را برای بازار روسیه به نمایش بگذارند.

یک فعال خودروسازی در ایران با نشانه به این داستان گفت: هدف اصلی ایران از شرکت در این نمایشگاه برقراری همکاری‌های بلندمدت با صنعت ماشین روسیه است. همچنین ایران ماشین جدیدترین ماشین خود به نام تارا را در این نمایشگاه عرضه کرده است تا سلیقه مصرف‌کنندگان روسی را محک بزند.

وی گفت هدف ایران ماشین برای ورود دوباره به بازار روسیه کاملاً استراتژیک و برنامه‌ریزی‌شده است. ما از دو سال قبل مطالعات، برنامه‌ریزی و مذاکراتی در این زمینه انجام داده‌ایم و هم‌حالا در مرحله رسیدن به توافقات خوبی هستیم که در شکل به نتیجه رسیدن اعلام خواهد شد.

ایران ماشین جدیدترین محصول خود را با نام ری را معرفی کرده است که بر پایه مدل پژو 2008 قرار دارد. این ماشین مدل کلاسیک لادا ریوای روسیه را به یاد می‌آورد که در شوروی گذشته تولید می‌شد.

همچون ایران ماشین تولیدات شرکت آوتوواز نیز بر پایه تکنولوژی رنو قرار دارد و این مسئله می‌تواند حلقه اتصالی بین این دو خودروساز باشد و این که همکاری‌های اون‌ها یک طرفه نخواهد بود. آوتوواز منظور ارائه قطعه‌ ها موتورهای رنو را به سایپا مطرح کرده است. سایپا موافقت کرده است بلوک‌های موتور لادا را برای ازسرگیری تولید یک مدل ماشین رنو در ایران خریداری کند. قرار است خودروهای آل 90 تولیدی در ایران به موتور لارگوس لادا مجهز شود.

تولیدات مشترک ایران و چین به روسیه می‌رود؟

تاریخ طولانی ایران در برقراری شرکت‌های اندوخته‌گذاری مشترک با خودروسازان چینی نیز یکی دیگر از انگیزه‌های روسیه برای مراجعه به صنعت ماشین ایران است. روس‌ها به تکنولوژی پیشرفته چین برای راه‌اندازی صنعت ماشین خود نیاز دارند.

چین تاکنون دو کارخانه تولید ماشین در روسیه راه‌اندازی کرده است و شرکت چری در حال مذاکره برای تولید خودروهای جدید در این سرزمین است. چری در سال 2021 بالغ بر 40874 ماشین در روسیه فروخت و برای توسعه کوشش‌های خود قرار است خط‌ ها تولید قطعه‌ ها ماشین در این سرزمین را راه‌اندازی کند.

صنعت ماشین چین با وجود این که در بازار اروپا معروف نیست اما 200 شرکت خودروساز در این سرزمین فعال هستند که هر نوع خودرویی را که مجسم کنید تولید می‌کنند. با خروج شرکت‌های اروپایی از بازار روسیه شرکت‌های چینی به سرعت در حال جایگزینی اون‌ها هستند.

در سال‌های اخیر تولیدکنندگان ماشین چین همانند چری شرکت‌های اندوخته‌گذاری مشترک با ایران تشکیل داده‌اند. در این راستا یک کارخانه 370 میلیون دلاری در شمال ایران ساخت شده است. باید دید آیا شرکت‌های چینی از پایگاه‌های تولیدی خود در ایران برای صادرات ماشین به روسیه استفاده خواهند کرد یا نه. اما در هر حال باید گفت همکاری بین سه سرزمین ایران، روسیه و چین رو به پیشرفت است و این چیز تازه به جراحت شرکت‌های غربی است که بازار روسیه را ترک کرده‌اند.

منبع: تسنیم