براساس مطالعه دانایان دو سوم مردم در مقطعی از زندگی خود دژاوو یا چیز تازه از قبل دیده شده را تجربه میکنند.
به شرح وقت سحر به تعریف از برترین ها؛ آیا تا به حال این حس شگفت آور را داشتهاید که موقعیتی که الان تجربه میکنید، قبلا چهره داده است؟ حتی اگر میدانید که امکان اون عملا وجود نداشته است.
گاهی زمان حتی ممکن است به نظر برسد که دارید زندگیای را که قبلاً چهره داده را مجدد تکرار میکنید. این چیز تازه که به نام دژاوو Déjà Vu شناخته میشود، برای وقت طولانی فیلسوفان، عصبشناسان و نویسندگان را متعجب کرده است.
زیادتر بخوانید: 11 راز شوکه کننده پزشک ایرانی سپس از 40 سال لو رفت!
از اواخر دهه ۱۸۰۰، نظریههای زیادی در مورد آنچه که ممکن است دلیل ساختن دژاوو شود، شروع به ظهور کردند، Déjà Vu در زبان فرانسوی به معنای «از قبل دیده شده» است.
چنین تصور میشد که که شاید از اختلال عملکرد ذهنی یا شاید نوعی مشکل مغزی ناشی میشود. یا شاید این یک وقفه موقت در عملکرد عادی حافظه انسان باشد.
حرکت از ماوراء الطبیعه به علم
در آغاز این هزاره، دانشمندی به نام آلن براون تصمیم گرفت همه چیزهایی را که محققان تا اون تاریخ درباره دژاوو نوشته بودند، مطالعه کند.
بسیاری از چیزهایی که او میتوانست پیدا کند، طعمی ماوراء الطبیعه داشت، که مربوط به ماوراء طبیعی بود – چیزهایی همانند زندگیهای قبل یا تواناییهای روانی. اما او همچنین مطالعاتی پیدا کرد که افراد عادی را در مورد تجربیات دژاوو اونها مورد بررسی قرار داد.
از مجموع این مقالات، براون توانست برخی از یافتههای اساسی در مورد چیز تازه دژاوو را به دست آورد.
برای مثال، براون تشخیص داد که تقریباً دو سوم مردم در مقطعی از زندگی خود دژاوو را تجربه میکنند. او تشخیص داد که رایجترین محرک دژاوو یک منظره یا مکان است و متداولترین محرک بعدی یک مکالمه است.
او همچنین نکاتی را در طول یک قرن یا زیادتر از ادبیات پزشکی در مورد ارتباط احتمالی بین دژاوو و برخی از انواع کوشش تشنج در مغز شرح کرد.
بررسی براون داستان دژاوو را درون قلمرو علم رایجتر کرد، زیرا هم در یک مجله علمی و هم در کتابی که افراد متخصص آنها را مطالعه میکنند، منتشر شد. کار او به نام یک کاتالیزور برای دانایان عمل کرد تا آزمایشهایی را برای بررسی دژاوو طراحی کنند.
تست دژاوو در آزمایشگاه روانشناسی
یک تیم تحقیقاتی خودم شروع به انجام آزمایشهایی با هدف آزمایش فرضیههای مربوط به مکانیسمهای احتمالی دژاوو کرده است.
آنها یک فرضیه یک قرین را بررسی کردند که علامت میدهد دژاوو میتواند زمانی اتفاق بیفتد که شباهت فضایی بین یک منظره فعلی و یک منظره یاد بردن نشده در حافظه شما وجود داشته باشد. روانشناسان این را فرضیه آشنایی گشتالت Gestalt familiarity hypothesis نامیدند.
به نام مثال، مجسم کنید که در حال عبور از ایستگاه پرستاری در یک واحد بیمارستانی در راه برای ملاقات با یک دوست مریض هستید. اگرچه قبلاً هیچ وقت به این بیمارستان نرفتهاید، اما احساسی که دارید تحت نشان قرار گرفتهاید.
دلیل اصلی این تجربه دژاوو میتواند این باشد که چیدمان منظره، از جمله قرار دادن مبلمان واشیاء ویژه در درون فضا، همان چیدمان منظرههای متفاوتی است که شما در قبل تجربه کردهاید.
شاید نحوه قرارگیری ایستگاه پرستاری – مبلمان، وسایل روی پیشخوان، نحوه اتصال اون به گوشههای راهرو – همانند نحوه چیدمان مجموعهای از میزهای پذیرایی و تابلوها و مبلمان در راهروی یک مدرسه باشد.
چه عاملی دلیل دژاوو می شود؟
برای بررسی اینایده در آزمایشگاه، از واقعیت غیر واقعی برای قرار دادن افراد در منظرهها استفاده شد. به این ردیف محققان میتوانستندمحیطهایی را که افراد در اون قرار دارند دستکاری کنند – برخی از منظرهها طرحبندی فضایی یکسانی داشتند و برخی متمایز بودند.
همانطور که نزدبینی میشد، دژاوو زمانی زیادتر اتفاق میافتد که مردم در منظرهای قرار میگرفتند که حاوی همان آرایش فضایی عناصر بود که در منظرههای قبلی وجود داشت، اما به یاد نمیآوردند.
با این حال، این بدان معنا نیست که شباهت فضایی تنها دلیل دژاوو است. به احتمال فراوان، عوامل زیادی میتوانند به آنچه که یک منظره یا موقعیت را دوست میسازد، کمک کنند. تحقیقات بیشتری برای بررسی عوامل احتمالی زیادتر در این چیز تازه مرموز در حال انجام است.
