[ad_1]
آیا میتوان افکار ناخواسته را از بین برد؟ پاسخ کوتاه این است: شاید. ولی آیا اینکه انجام این کار، در درازمدت توصیه میشود یا خیر، داستان پیچیدهتری است.
به شرح وقت سحر به تعریف از خبرآنلاین، سپس از یک دوری، ممکن است به این فکر کنید که حالتان خوب است؛ تا اینکه از گوشه خاطرهانگیزی از یک خیابان ویژه رد شوید یا یک دوست مشترک را تصادفی ببینید، یا آهنگ عاشقانه خاصی را در رادیو بشنوید. مهم نیست که چقدر دوست دارید تا به اون فرد (همسر سابقتان) فکر نکنید؛ هر چیزی یادآور رابطه شما خواهد بود. به جز پاک کردن قطعههایی از حافظه، اتفاقی که در فیلم “درخشش ابدی ذهنی پاک (Eternal sunshine of the spotless mind)” شاهدش بودیم، آیا میتوان افکار ناخواسته را از بین برد؟
پاسخ کوتاه این است: شاید. ولی آیا اینکه انجام این کار، در درازمدت توصیه میشود یا خیر، داستان پیچیدهتری است.
جاشوا مگی، روانشناس بالینی و بنیانگذار معالجه راه سلامتی که تحقیقاتی را در مورد افکار، تصاویر و انگیزههای ناخواسته در اختلالات روانی انجام داده بر این اعتقاد است که افکار افراد، فراوان کمتر متمرکز و فراوان کمتر کنترل شدهتر از آنچه اکثر افراد تصور میکنند، هستند. در یک مطالعه سرشناس در سال ۱۹۹۶ منتشر شده در مجله تداخل شناختی، با نام تئوریها، روشها و یافتهها که توسط اریک کلینگر، استاد بازنشسته روانشناسی در دانشگاه مینهسوتا نوشته شده، شرکتکنندگان در این مطالعه، تمام افکار خود در طول یک روز را رصد کردند و بهطور میانگین افراد بیش از ۴۰۰۰ فکر فردی را در طول یک روز شرح دادند؛ این افکار زودگذر بودند و بهطور میانگین هریک بیش از ۵ ثانیه طول نکشیدند.
میتوان از شر افکار ناخواسته رها شد؟
مگی دراین رابطه گفته:«افکار دائما در حال فروپاشی و در جریان هستند و بسیاری از ما متوجه اون نمیشویم.» در مطالعه سال ۱۹۹۶، به نظر میرسید که یک سوم از افکار،کاملا از جایی از خارج میآیند.طبق گفته مگی، این طبیعی است که افکاری را تجربه کنیم که در ما حس ناراحتی ساختن میکنند. در مطالعه دیگری که در سال ۱۹۸۷ تسط کلینگر و همکارانش انجام شد، مردم ۲۲% از افکارشان را شگفت آور و نا آشنا، غیرقابل قبول یا اشتباه میدانستند. مثلا ممکن است خودتان را در حالی مجسم کنید که مشغول آشپزی هستید و انگشتتان را بریدهاید. یا اینکه در حالی که نوزادتان را به سو گهوارهاش حمل میکنید، یکباره نوزاد از دستتان به زمین بیفتد.
در برخی شرایط، سرکوب این افکار ناخواسته، منطقی است. مثلا در یک امتحان یا مصاحبه کاری، نمیخواهید که با فکر به اینکه در این راه شکست میخورید، حواستان پرت شود. در یک پرواز، احتمالا نمیخواهید تا درمورد سقوط هواپیما فکر کنید و به گفته مگی، شواهدی وجود دارد که علامت میدهد که میتوان این افکار را از بین برد.
در مطالعهای در سال ۲۰۲۲ که در مجله PLOS Computational Biology منتشر شد، یک گروهی از محققان، به ۸۰ داوطلب که در ازای شرکت در این آزمایش پول دریافت میکردند، یک مجموعه اسلاید علامت دادند که در آنها کلمات مختلفی نوشته شده بود. هر نام، برروی پنج اسلاید متفاوت تکرار شده بود. شرکتکنندگان در این مطالعه، با تماشای این اسلایدها، کلمهای را که با هر اسم مرتبط بود، یادداشت میکردند. مثلا کلمه جاده را مرتبط با کلمه اتومبیل مینوشتند. محققان به یک گروه گفتند که آنها برای کلمات تکراری پولی دریافت نخواهند کرد. گروه دیگر میتوانستند هر تعداد اسمی را که میخواهند تکرار کنند. با این متد، محققان به دنبال تقلید از اتفاقاتی بودند که زمانی فردی آهنگی عاشقانه را در رادیو میشنود و ناامیدانه تلاش میکند تا به هرچیزی غیر از همسر گذشته خود فکر کند، اتفاق میافتد.
نتایج سخن پند آموز از اون داشت که زمانی که شرکتکنندگان هر نام را برای دومین بار میدیدند، تاریخ بیشتری را نسبت به گروه کنترل، برای یک تداعی جدید نیاز داشتند؛ مثلا استفاده از کلمه تایر به جای کلمه جاده؛ این بدان معناست که اول، همان کلمه ابتدایی به ذهنشان خطور کرده و سپس کلمه جدیدی را جایگزین میکنند. پاسخهای افراد بهمخصوص برای کلماتی که اولین بار آنها را با کلمه ” فراوان زیاد مرتبط” لیبلگذاری کرده بودند، زیادتر طول کشید. البته شرکتکنندگان هربار که همان اسلاید تکراری را مشاهده میکردند، سریعتر پاسخ میدادند و این بدان معناست که ارتباط آنها بین کلمه علامت و اولین پاسخشان (فکری که میخواستند از اون اجتناب کنند)، ناتوان میشد.
ایزاک فرادکین، روانشناس و نویسنده ارشد مقاله این مطالعه در این رابطه گفت:«ما شواهدی مبنی بر اینکه مردم میتوانند کاملا از افکار ناخواسته اجتناب کنند، نیافتیم.» او که حالا عضو مرکز تحقیقات روانپزشکی محاسباتی و پیری در کالج دانشگاه ماکس پلانک لندن است ادامه داد:« نتایج سخن پند آموز از اون دارد که تمرین میتواند به افراد در اجتناب از یک فکر ویژه کمک زیادی کند.»
همانطور که در شرح مدیکال نیوز تودی میخوانیم، همه موافق نیستند که نمایش اسلاید از کلمات تصادفی، راه خوبی برای علامت دادن اینکه چطور مردم افکار مملو از احساساتشان را سرکوب میکنند، نیست. یک مطالعه دیگر سخن پند آموز از اون دارد که اجتناب از افکار، میتواند نتیجه معکوس داشته باشد. مگی در این باره گفته:« زمانی فکری را سرکوب میکنیم، پیغامی را برای مغزمان میفرستیم.» این تلاش، این فکر را بهعنوان چیزی که باید از اون ترسید، لیبلگذاری میکند. مگی ادامه داد:«در اصل، ما با تلاش برای کنترل این افکار، آنها را تواناتر میکنیم.»
تجزیه و تحلیل ۳۱ مطالعه مختلف برروی سرکوب افکار که در سال ۲۰۲۰ انجام شده و نتایج اون در مجله Perspective on Psychological Science منتشر شده، سخن پند آموز از اون دارد که سرکوب کردن افکار در کوتاهوقت پاسخ میدهد. در حالی که شرکتکنندگان تمایل داشتند تا در امر سرکوب فکرشان برنده شوند، اما فکری که از اون اجتناب میکردند، پس از اتمام کار زیادتر به ذهن آنها میآید.
فرادکین گفت:«در نهایت ، ممکن است منطقی تر این باشد که رویکردی آگاهانه به افکار ناخواسته داشته باشید و به جای اجتناب از این افکار، چشم به راه بمانید که این افکار بگذرند؛ صحیح همانند هزاران فکر دیگری که هرروز در ذهن شما می چرخند. ما می توانیم به این افکار اجازه دهیم تا فقط در ذهنمان باشند، نه اینجا فراوان محکم به آنها بچسبیم و تلاشی برای مبارزه با آنها نکنیم.»
[ad_2]