آیا ساختن منطقه انرژی خزر بدون اجازه روس‌ها ممکن است؟ 

[ad_1]

یک کارشناس منطقه قفقاز معتقد است ساختن منطقه انرژی خزر و آذربایجان به دلیل ذی‌نفع بودن روس‌ها ممکن نخواهد بود.
به شرح صفحه اقتصاد، میرقاسم مومنی درباره درگیری اخیر در منطقه قره‌باغ بین ارمنستان و آذربایجان و نقش انرژی در این زمینه اظهار داشت: این درگیری‌ها ادامه همان سیاستی است که آذری‌ها در 2020 شروع کردند، هدف آنها از حمله ساختن کریدور زنگزور برای ارتباط آذربایجان- نخجوان- ترکیه بوده است اما این میسر نشد، چون روسیه اجازه نداد. روسیه قره‌باغ را پایگاه استراتژیک خود می‌داند، چراکه قفقاز جنوبی نقش مهمی در ترانزیت انرژی دارد.

وی ادامه داد: آذربایجان تولیدکننده نفت و گاز است و از راه باکو-تفلیس-جیحان نفت صادر می‌کند و در بسیاری از بازارهای جهانی تاثیر دارد، اروپا نیز به نفت و گاز آذربایجان نیاز دارد و به همین دلیل از این سرزمین حمایت کردند، اما از دیگر سو مسئله اینکه جنگ اوکراین و روسیه دلیل شد معادلات بهم بریزد، یعنی نزد‌بینی که آذربایجان و ترکیه داشتند که سپس از جنگ 2020 و آزادسازی مناطق بتوانند کانال زنگزور را دوباره کنند و ترانزیت انجام شود، پژوهشگر نشد، زیرا روسیه اجازه نمی‌دهد. اگر تحریم‌های اروپا کامل شود و اتحادیه اروپا نفت و گاز را از آذربایجان تامین می‌کند و روسیه زیادتر کنار گذاشته می‌شود، به همین جهت هم سد اجرای کانال زنگزور است. آذری‌ها هم در یک عمل انجام شده قرار گرفتند از یک سو جنگ شده و از یک سو هم روس‌ها به نام حافظان دوستی در قره‌باغ مستقر شدند و عملا منطقه در اختیار روس‌ها قرار گرفته و از دیگر سو اجازه ندادند کانال زنگزور اجرایی شود. مثلا شاهدیم که هفته قبل نیز آذری‌ها منطقه لاچین را تصرف کردند که ارتباط ارمنستان و قره‌باغ را قطع کنند، اما چون روس‌ها ذی‌نفع هستند این کارها تاثیری در معادلات ندارد.

این کارشناس منطقه قفقاز گفت: بنابراین ساختن منطقه انرژی خزر و آذربایجان بدون اجازه روس‌ها امکان‌پذیر نخواهد بود، چون روس‌ها ذی‌نفع هستند و همیشه به دنبال این بودند که قره‌باغ را همانند کریمه به خاک خود ملحق کنند و به این نظم هم با ایران هم‌خط فرضی بین دو کشور شوند و هم اینکه در منطقه معادلات انرژی وجود داشته و منطقه را در کنترل داشته باشند، این داستان در بلندمدت شکست بزرگی برای آذربایجان بوده است، زیرا هم قره‌باغ را از دست دادند و شعار همه روسای جمهور آذربایجان برای آزادسازی قره‌باغ پژوهشگر نمی‌شود و هم اینکه قره‌باغ به دست روس‌ها می‌افتد، ضمن اینکه اینکه زنگزور هم آزاد نمی‌شود که بتوانند با نخجوان و ترکیه ارتباط داشته باشند.

وی تاکید کرد: این اهداف زمانی پژوهشگر می‌شود که روس‌ها اجازه بدهند و تا اجازه ندهند ارمنی‌ها اجازه ترانزیت نخواهند چون تمام مرزهای ارمنستان دست روسیه است، به همین جهت باید چشم به راه باشیم که تحولات اوکراین به کجا می‌رسد، اگر تحولات اوکراین روس‌ها را راضی کند شاید مذاکره کنند و در غیر این شکل هیچ کدام از اهداف امکان‌پذیر نخواهد شد.

مومنی با نشانه به هدف روس‌ها برای نزدیک شدن به مرزهای ایران گفت: وجود روس‌ها در این مرزها هم تهدید است و هم زمان؛ زیرا وجود قدرتی همانند روسیه در کنار مرزهای ایران خود به خود فشارهایی به سرزمین درون می‌کند. روسیه قدرت اتمی است، در شورای امنیت حق وتو دارد و می‌تواند معادلات ما را در منطقه سنگین کند و از سوی دیگر هم آذری‌ها هم جراحت خواهند کرد، قفقاز وابسته تشنجات بیشتری خواهد شد، چراکه روس‌ها دنبال الحاق بخشی از خاک کشورهای قبلی خود هستند و حتی ممکن است آذربایجان و گرجستان را ضمیمیه کنند و اگر قره‌باغ دست روسیه بیفتد ما از نظر تاریخی و سیاسی تشنج خواهیم داشت.

وی تاکید کرد: ما باید نزد‌بینی‌های واجب را داشته باشیم چون این مشکلات 10 سال دیگر تبعات دارد، به همین جهت تحولات قفقاز وابسته به تحولات روسیه و اوکراین و سیاستی است که امریکا دنبال می‌کند. در هر حال مسئله این است که ما هیچ نقشی در مسئله قره‌باغ نداریم در حالی که آذربایجان و ارمنستان جزئی از تاریخ تمدن ایران بوده‌اند، اما امروز هیچ نقشی در دوستی و نه تحولات سیاسی و مذاکرات برای ایران قائل نشده‌اند. یعنی در کنار مرزهای ما تصمیم‌گیری می‌کنند و ما نقشی نداریم و در اون‌سوتر ترکیه نقش‌آفرینی توانا دارد، دلیل اون هم این است که سیاست خارجی ما در حوزه قفقاز متوقف بوده است نفوذی که ترکیه در حوزه اقتصادی، سیاسی، صادرات، واردات و تامین تکنولوژی در ارمنستان و آذربایجان دارد، ما نداریم.

منبع: ایلنا

[ad_2]