[ad_1]
به شرح صفحه اقتصاد یک پژوهشگر مسایل روسیه و کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز، درباره نقشه باکو علیه تهران، میگوید که روشن است که اهداف باکو کاملا تهاجمی است و به دنبال این است که یک کریدوری را در جنوب ارمنستان دوباره کند. حال گفت و گو این است که آیا این کریدور موجب حذف خط فرضی بین دو کشور ارمنستان و ایران میشود؟ اگر چنین هدفی داشته باشد، حتما با برخورد ایران مواجه خواهد شد. چون یک خط فرضی بین دو کشور تاریخی و راهبردی برای ایران است و ایران نمیتواند اون را بپذیرد که صرف دسترسی زمینی که هم میتواند از بالاتر انجام شود و هم اینکه الان 30 سال است که ایران این امکان را آماده کرده که آذربایجان با نخجوان ارتباط زمینی داشته باشد. بنابراین ایمن هستم که ایران نسبت به گفت و گو از بین بردن مرزش با ارمنستان، قطعا واکنش منفی خواهد داشت و سد از اجرای این نقشه خواهد شد.
درگيريهاي شديد ميان نظاميان ارمنستان و جمهوري آذربايجان که دوشنبه شب در مرزهاي جنوبي دو كشور و در نزديكي خاك ايران از سر گرفته شده بود، امروز با توافق دو سو به آتش بس ختم شد. حسن بهشتیپور در گفت و گو با «انتخاب» در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه باتوجه به اینکه هر دو سو یکدیگر را در این میان مقصر عنوان میکنند، آیا میتوان گفت که کدام یک به این درگیری دامن میزند، عنوان کرد: «خوشبختانه حالا آتشبس بر قرار شده است ولی واقعا در این تحولات نمیتوان گفت که چه کسی آتشبس را منظور کرده و پذیرفته است. باید یک کمیته مطالعه اون را بررسی کند. واقعیت این است که جمهوری آذربایجان به دنبال این است که اولا ارمنستان را از قره باغ خارج کند و ثانیا از استان سونیک ارمنستان، به نخجوان دسترسی پیدا کند. باکو فشارهای مختلفی را به شکل فعالیت نظامی و همچنین مذاکرات سیاسی و لابیگری انجام میدهد تا به این هدف برسد.»
این تحلیلگر سیاست خارجی ضمن تاکید بر اینکه در این شرایط نمیتوان گفت که چه کسی به این جنگ دامن میزند، مطرح کرد: «با این وجود روشن است که اهداف باکو کاملا تهاجمی است و به دنبال این است که یک کریدوری را در جنوب ارمنستان دوباره کند. حال گفت و گو این است که آیا این کریدور موجب حذف خط فرضی بین دو کشور ارمنستان و ایران میشود؟ اگر چنین هدفی داشته باشد، حتما با برخورد ایران مواجه خواهد شد. چون یک خط فرضی بین دو کشور تاریخی و راهبردی برای ایران است و ایران نمیتواند اون را بپذیرد که صرف دسترسی زمینی که هم میتواند از بالاتر انجام شود و هم اینکه الان 30 سال است که ایران این امکان را آماده کرده که آذربایجان با نخجوان ارتباط زمینی داشته باشد. بنابراین ایمن هستم که ایران نسبت به گفت و گو از بین بردن مرزش با ارمنستان، قطعا واکنش منفی خواهد داشت و سد از اجرای این نقشه خواهد شد.»
بهشتیپور افزود: «باید دید که آیا پشت این تحرکات، تحریکات ترکیه هم در میان است یا خیر. چراکه ترکیه هم با اهدافی که دارد، میخواهد از راه 10 کیلومتر مرزی که به نخجوان دارد، اون را به اذربایجان ارتباط دهد. بنابراین راهش این است که از راه خاک ارمنستان تا به خزر و آسیای مرکزی برود؛ ترکیه سالها به دنبال این نقشه بود ولی فکر نمیکنم که بتواند اون را به تحقق برساند. به دلیل اینکه از یک سو با منافع ایران و ارمنستان و از سو دیگر هم با منافع روسیه تعارض دارد. اصولا هم ارتباط نخجوان و خاک اصلی آذربایجان میتواند از راه مسالمتآمیز و بدون نیاز به جنگ و درگیری و اینکه به دست نیروهای فرا منطقهای دلیلای برای مداخله در منطقه بدهد، برقرار باشد. حال باید دید که آیا از این سیاستها دست بر میدارند یا همچنان میخواهند اون را ادامه دهند.»
این کارشناس مسائل بینالملل درخصوص نقشه باکو علیه ایران، گفت: «اینکه باکو به دنبال دسترسی به نخجوان است، فی نفسه اشکالی ندارد ولی اینکه بخواهد یک خط فرضی بین دو کشور تاریخی را از بین ببرد، مشکل است. به هر حال این خط فرضی بین دو کشور به شکل تاریخی بین ایران و قفقاز وجود داشته است که بخشی از اون راه ارمنستان و قسمت دیگر از راه آذربایجان برقرار میشده. یعنی روابط ایران و جمهوری آذربایجان از یک سو و روابط ایران، ارمنستان و گرجستان از سوی دیگر. بر این پایه نمیتوان از راه قدرت نظامی، ژئوپلوتیک منطقه را تغییر داد. در این شکل قطعا با واکنش رو به رو خواهد شد.»
وی ادامه داد: «متاسفانه گرایشهای پانترکیسیت، بدون آگاهی از جزئیات این نقشه و اهدافی که دیگران پشت این قصـه دارند، از این امر حمایت میکنند که جمهوری آذربایجان سرزمین مسلمان و ارمنستان یک سرزمین مسیحی است. در حالی که اینجا گفت و گو مسلمان و مسیحی بودن مطرح نیست بلکه گفت و گو منافع کشورها و ژئوپولتیک در میان است که ربطی به دین ندارد. نمیتوان برای مسائل اسلامی، ما گفت و گو ژئوپلوتیک را نادیده بگیریم.»
بهشتیپور ضمن بیان اینکه اگر جغرافیای منطقه بخواهد بهم بخورد، دیگر سنگ روی سنگ طناب نیست، تاکید کرد: «به اعتقاد من بهترین کار این است که از راه گفت و گو و مذاکره بتوانند یک دسترسی منطقی از راه جادهها، برای آذربایجان به نخجوان دوباره شود، بدون اینکه به حاکمیت مردمی ارمنستان خدشهای درون شود، همانطور که آذربایجان هم دوست ندارد حاکمیت مردمیاش مخدوش شود. از راه مذاکرات و گفت و گوی دوستیآمیز، میتوان به برقراری ارتباط خوب تر بین کشورهای منطقه کمک بسیاری کرد و این حتما به نفع همه کشورهاست.»
وی در آخر خاطرنشان کرد: «درگیری و جنگ به نفع آنهاییست که دنبال مداخله هستند؛ از جمله اسرائیلیها و امریکاییها که به دنبال چنین اهدافی هستند و همچنین تا حدودی ترکیه هم به دلایلی که پیشتر نشانه کردم، دارد این تحریکات را انجام میدهد. در حالی که این اشتباه بزرگی است و به نظرم بهترین کار این است که به سو همکاری زیادتر بروند. در واقع قفقاز نمادی از همکاریهای منطقهای شود و به گسترش روابط ایران، ارمنستان و گرجستان از یک سو و ایران، آذربایجان و روسیه از سو دیگر، کمک کند. کمااینکه این مهم هیچ تعارضی هم با منافع ترکیه ندارد. ترکیه هم میتواند با اذربایجان و ارمنستان یا با گرجستان و روسیه روابط خوبی داشته باشد.»
منبع: انتخاب
[ad_2]