در قدم اول و قبل از تصمیم گیری برای معرفی رمان با داستان و ژانر روانشناسانه، واجب است به این سوال پاسخ داده شود که رمان روانشناسی (روانشناختی) چیست؟
رمان روانشناختی، به نام نوعی دلیل بین رشته ای، پُلی است بین دو رشته روانشناسی و ادبیات. این نوع رمان، اثری داستانی است که در اون افکار، عواطف و انگیزه های شخصیت ها نسبت به رویدادهای بیرونیِ روایت، زیادتر مورد توجه قرار می گیرد.
در یک رمان روانشناسی، نویسنده بین واکنش های احساسی و حالات درونی شخصیت ها و رویدادهای خارجی، یک همزیستی معنادار ساختن می کند. این تأکید بر زندگی درونی شخصیت ها، عنصر اساسی مجموعۀ وسیعی از قصـه هاست. هملت از ویلیام شکسپیر شاید اولین نمونه از اون در شکل نمایشنامه باشد. در رمان جاری شناختی، رویدادها ممکن است به نظم زمانی ارائه نشوند، بلکه در ارتباطات فکری، خاطرات، خیال پردازی ها، خوشی ها، تعمق ها و رویاها چهره دهند. به نام مثال، رمان خانم دلوی در یک بازۀ بیست و چهار ساعته اتفاق می افتد، اما وقایع روز ارتباطاتی را تداعی می کند که خواننده را در زندگی قبل و حال شخصیت ها به جلو و عقب می برد. و یا در آثار پیچیده و مبهم فرانتس کافکا، دنیا ذهنی کاراکتر به شکلی برون سازی شده است که حادثه هایی که به نظر می رسد در واقعیت اتفاق می افتد، با منطق ذهنی رویاها روایت می شوند.
رمان روانشناسی تنها در قرن بیستم بود که به پتانسیل کامل خود رسید. توسعۀ اون همزمان با رشد روانشناسی و کشفیات زیگموند فروید در روانکاوی است، اما لزوما نتیجۀ این امر نبود. آثاری هم هستند که قبل از جریان رواج نظریات روانشناسانه و به طور مستقل پا به عرصۀ ظهور قرار داده اند و خود، نمونه ای عالی از قصـه های روانشناسی می باشند؛ به نام مثال، پیچیدگی های روانی و انگیزه های ناخودآگاه آثار فئودور داستایفسکی و لئو تالستوی، ثبت کامل خاطرات و تاثیر اون ها بر روحیه فرد در آثار مارسل پروست و جریان هوشیاری در آثار جیمز جویس و ویلیام فاکنر، هر کدام به طور مستقل به دست آمده اند.
حالا به معرفی بهترین رمان ها و نویسندگان ژانر روانشناسانه (روانشناختی) می پردازیم:
جنایت و مکافات دلیل فئودور داستایفسکی
رمان جنایت و مکافات دلیل فراوان سرشناس داستایوفسکی، نویسنده سرشناس اهل روسیه است. وی در این کتاب قصـه دانشجویی به نام “راسکولنیکف” را روایت می کند که بنابر انگیزه های پیچیده ای که حتی خود او از تحلیل شان ناتوان است؛ مرتکب کشتن می شود. راسکولنیکف زن رباخواری را به دنبال خواهرش، که بطور غیر منتظره و وقت وقوع کشتن در منظره آماده می شوند، می کُشد و پس از کشتن، خود را در خرج کردن پول و جواهراتی که برداشته ناتوان می بیند و اون ها را پنهان می کند و خود نیز وابسته آشفتگی و بیماری می شود.
داستایفسکی در کتاب جنایت و مکافات با تحلیل انگیزه های جوانی که بر حسب اتفاق تبدیل به قاتل شده است و روانکاوی شخصیت او، به بررسی مسائلی همچون رابطه افراد با درون خویش، دنیا پیرامون و خدا می پردازد. ویژگی منحصر به فرد آثار داستایوفسکی، روانکاوی و بررسی زوایای مختلف شخصیت های قصـه است. اکثر قصـه های این نویسنده، سرگذشت مردمی عصیان زده، ناخوش و جاری پریش همچون خودش است. در رمان جنایت و مکافات ما شاهد جدال ذهنی این کم سن و زجری که می کشد هستیم و گاهی به این نتیجه می رسیم که مکافات ذهنی، چندین برابر از تنبیه جسمی و قانونی دردناک تر است. او تلاش کرده با بررسی بالا و فرودهای روحی و ذهنی و نجواهای درونی قاتل، به سوال هایی نظیر اینکه دلایل جنایت چیست؟ چه چیز انسان را قاتل می کند؟ پاسخ دهد.
زیادتر بفهمید : نگاهی فلسفی به «شیاطین» و «جنایت و مکافات» داستایفسکی
خانم دلوی دلیل ویرجینیا وولف
رمان خانم دلوی نوشتۀ ویرجینیا وولف روایت یک روز از زندگی “خانم دلوی” است که دختری به نام “الیزابت” و شوهری به نام “ریچارد” دارد. خانم دلوی با گفتن اینکه گل ها را خودش می عقل از خانه خارج می شود و به گل فروشی می رود و بر می گردد. او مشغول تدارک مهمانی بزرگی است که معشوقۀ کهنه او نیز در اون وجود دارد. قسمت عمده کنش های شخصیت اصلی قصـه در حوزه بیرونی است. دو شخصیت دیگر رمان “سپتیموس وارن اسمیت” و همسر ایتالیایی اش هستند. “اسمیت” جوانی است که در جنگ جهانی اول وجود داشته و با تاثیرات مخرب جنگ بر روح و روانش خودش را می کشد و خبر مرگش به مهمانی می رسد.
هیچ چیز خارج از ذهن شخصیت های رمان وجود ندارد و دعوا های اصلی رمان در ذهن شخصیت های قصـه می گذرد. تکنیک رواییِ قصـه همانند اکثر قصـه های وولف جریان سیال ذهن است؛ در این رمان نیز راوی سوم شخص، ما را به ذهن آشفتۀ شخصیت ها می برد.
زیادتر بفهمید : برای سالروز فوت کرد نویسندهای که «حرکت زنان» را متحول کرد
کلکسیونر دلیل جان فاولز
کلکسیونر، نخستین دلیل از جان فاولز است که انتشار اون، او را به شهرت رساند. فاولز، نزد نویس این رمان را طی تنها چهار هفته نوشته است. قصـه کتاب کلکسیونر، روایت یک مرد منزوی و جاری پریش است که دختری دانشجوی هنر را می رباید و به گروگان می گیرد. قصـه طی دو قسمت از زاویه دید گروگان و گروگان گیر روایت شده است.
ساختار روایی مجزای قصـه، شخصیت ها را در حال وصف اون چه در دیگری می بینند قرار داده که موجب ساختن وضعیتی کنایه آمیز و دیدگاهی غم بار و ترسناک از خطرات زندگی می شود. این کتاب در ژانر وحشت روانی نوشته شده است. ژانر روانشناختی وحشت، زیادتر به این می پردازد که اختلالات روانی در انسان چگونه می تواند به فاجعه در روابط انسانی بیانجامد. فاولز در این دلیل همچنین به نقد برتری جنسیتی مردانه می پردازد و علامت می دهد که خود برتر بینی جنسیتی فاجعه آفرین است. همچنین رویکرد ضد جنگ توانا در طول این قصـه به چشم می خورد.
زمانی نیچه گریست دلیل اروین یالوم
«زمانی نیچه گریست» رمانی روانشناختی از «اروین دی یالوم»، روانشناس معروف اگزیستانسیالیست است که در اون داستانی خیالی از روزهای جوانی و بیماری فردریش نیچه دانشمند آلمانی روایت می شود. یالوم در این رمان ملاقات خیالی فریدریش نیچه با چند پزشک را روایت می کند. یالوم در قطعه این رمان تاریخی کوشیده است تا به روانکاوی برخی از مهم ترین فیلسوفان همچون فریدریش نیچه، یوزف برویر و زیگموند فروید بپردازد.
نویسنده بدین نظم، جرقه های آغازین علم روانکاوی توسط تعامل پزشک برویر و فروید را با نیچه شرح می دهد. ویژگی این کتاب در کنار مفاهیم علمی و فلسفی اون، درباره روبرویی تخیلی این سه شخصیت تاریخی و کشاندن زندگی واقعی آنها به فضای قصـه است. تمام گفتگوهایی که بین نیچه و پزشک برویر انجام می شود غیر واقعی است، اما دیالوگ های نیچه در کتاب همگی از سخنان نیچه در کتاب هایش استخراج شده اند. در ضمن آشنایی لو سالومه با نیچه نیز واقعی است.
زیادتر بفهمید : زمانی جاری درمانگر نوشت!
ناراحتی مخصوصا کیک لیمویی دلیل ایمی بندر
رمان «ناراحتی مخصوصا کیک لیمویی» که به سبک رئالیسم جادویی نگارش شده، ماجرای دختری نوجوان است که با خوردن قطعه ای از یک کیک لیمویی، یکباره به دنیاِ پشتِ هر غذا دست می یابد. از عواطف کشاورزانی که سبزیجات و میوه ها را کاشته اند گرفته تا حال و هوای رانندگان حامل اون ها و فروشندگان مواد خوراکی، و مخصوصاً آشپز هایی که اون غذا را پخته اند. بدین نظم، او از بسیاری رازها و ناگفته ها سر در می آورد؛ از غم ها و شادی ها، افسوس ها و امید ها، وفاداری ها و بی وفایی هایی که مهیا کنندگان هر غذا تجربه کرده اند. این دانستن و کشف رمز و راز پشت هر غذا، ناراحتی بار است. مخصوصا که قهرمان داستان برادری با بیماری روانی عجیبی دارد و همین داستان، حال و شرایط او را پیچیده تر کرده است. با این همه، او امیدوار و چشم صبر آینده ای روشن است. این رمان داستانی است در شکرگزاری امید، بخشندگی و روابط خواهر و برادری.
زیادتر بفهمید : کتاب های روانشناسی که زندگیتان را متحول می کند
زیادتر بفهمید : رمان های خواندنی درباره روانشناسی و خودشناسی
زیادتر بفهمید : این کتابها را بخوانید تا حالتان خوب تر شود!
زیادتر بفهمید : لیست کتاب هایی که حتما باید بخوانیم
گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
seemorgh.com/culture
منبع: chibekhoonam.net
