تمدن آزتک یکی از عظیم ترین و قدرتمندترین تمدن های قاره آمریکا بود. اون ها یک گروه قومی کوچک نبودند بلکه امپراتوری عظیمی مملوء از بناهای باشکوه برپا کرده بودند که توسط یک سیستم حکومتی پیچیده با ساختاری مانند به بسیاری از کشورهای امروزی، به خوبی اداره می شد. آزتک ها بی تردید در برخی زمینه ها جلوتر از تاریخ خود بودند، حتی جلوتر از اروپایی های اون تاریخ.
با چند واقعیت خواندنی درباره ی قوم قدیمی آزتک دنبال باشید.
۱- اجازه ی جا به جایی طبقاتی را می دادند
جامعه ی آزتک به ۳ گروه اجتماعی عظیم تقسیم می شد: Pipiltin ها که قدرتمندترین طبقه نبودند اما از بیشترین امتیاز برخوردار بودند؛ Macehualtin ها که مردم ساده بودند؛ و Tlātlācohtin ها که فقیرترین قشر جامعه بودند، متشکل از مجرمین، اسرای جنگی یا مردمی که به دلیل بدهی، به شغل خدمتکاری مشغول بودند.
جذاب آنکه، در حالی که در باقی جوامع، آدم ها ثروتمند و فقیر به دنیا می آمدند و در بسیاری از موارد، تا آخر عمر همانگونه باقی می ماندند، در تمدن آزتک برای همه امکان رفتن به یک طبقه ی اجتماعی بالاتر یا سقوط از طبقه اجتماعی خود وجود داشت. اون ها معتقد بودند برای همه چیز و همه کس یک جای مناسب در دنیا وجود دارد و پیدا کردن جای مناسب خود را یک وظیفه ی اخلاقی می دانستند، بنابراین این امکان برای همه وجود داشت که به کمک شایستگی های خود بتوانند طبقه اجتماعی شان را تغییر دهند.
۲- طبقه اجتماعی ای که به اون وابستگی داشتند را علامت می دادند
آزتک ها یک پروتکل سختگیرانه درباره ی لباس، مدل موها و اکسسوری ها داشتند که به طور مستقیم با درجه یا نقش اون ها در جامعه مرتبط بودند. کشاورزان نوعی لنگ به نام Maxtlatl به بدن می کردند. اشراف زادگان، روحانیون و جنگجویان رده بالا می توانستند Tilma هم بپوشند، یک لباس مستطیل شکل که به اشکال مختلفی اون را به بدن می کردند. تنها طبقات بالاتر جامعه کفش به پا می کردند.
زنان کشاورز یک لباس مستطیلی شکل به نام Cueitl هم دور کمر خود می پیچیدند. سپس اون را با یک طناب یا کمربند محکم می کردند تا برای خود دامن صحیح کنند. اون ها در خانه هایشان سینه های خود را نمی پوشاندند اما زمانی خارج می رفتند نوعی پیراهن زنانه به نام Huipil به بدن می کردند. اشراف زادگان تنها کسانی بودند که از امتیاز پوشیدن Quechquemitl برخوردار بودند، یک لباس پانچو همانند که به شکل مثلث، از جلو و عقب قرار گرفت.
۳- هم زنان و هم مردان مدل موهای مختلفی داشتند
هم مردان و هم زنان به موهای خود فراوان می رسیدند و با زیورآلات، روبان، یا سرآذین های کار شده اون را تزئین می کردند. مردان، در زیادتر موارد، موی چتری داشتند و قد موهایشان به شانه می رسید. جنگجویان موهای خود را دم اسبی می کردند یا زیادتر اون را می زدند و بقیه ی موهای خود را بالای سر دم اسبی می کردند یا می بافتند و به راه های مختلف تزئین می کردند.
زنان به طور کلی موهای بلند و دوباره داشتند اما در موقعیت های ویژه، اون را می بافتند. با این حال، همسران جنگجویان به راحتی از بقیه قابل تشخیص بودند چون موهای کوتاه تری داشتند.
۴- روتین های زیبایی فراوان مخصوص ای داشتند
آینه، به شکلی که امروز می شناسیم، فراوان بعدتر از دوران آزتک ها اختراع شد، اما آزتک ها خود وسیله ی مشابهی برای دیدن عکس خود داشتند. این وسیله از یک سنگ سیاه درخشنده به نام ابسیدین ساخته شده بود. مردان مناسک زیادی برای زیباتر کردن خود نداشتند اما بسته به درجه اجتماعی شان، با اکسسوری یا زیورآلات، بدن خود را می آراستند.
زنان رنگ پوست یا موهای خود را تغییر می دادند یا آرایش می کردند. رایج ترین کار، پوشاندن پوست با خاک یا رس زرد برای روشن کردن پوست بود. اون ها از گیاهی به نام Xihuiquilitl هم برای تغییر رنگ موهای خود به آبی یا بنفش استفاده می کردند.
۵- رعایت بهداشت هم فردی و هم عمومی فراوان مهم بود
خیابان های شهر هر روز جارو می شد و آزتک ها سیستم های پیچیده ای برای دفن زباله داشتند. اون ها تلاش می کردند تا حد ممکن مکان زیست خود، به مخصوص آب را آلوده نکنند. آزتک ها هر روز حمام و از محصولات طبیعی همچون صابون و بوی خوش استفاده می کردند.
آگاهی زیادی درباره ی با ارزش و مهم بودن رعایت بهداشت فردی وجود داشت. اون ها به سلامت دهان و دندان خود هم با ارزش و مهم بودن می دادند. آزتک ها از چیزی مانند به آنچه که امروزه به نام آدامس می شناسیم برای پاکیزه کردن دندان ها و خوشبو کردن دهان خود استفاده می کردند.
۶- در ساخت آنچه امروزه به نام سونا می شناسیم پیشگام بودند
Temazcales در زبان آزتک ها نام ساختمان هایی بود که از اون ها برای حمام بخار به دنبال سنگ های داغ استفاده می شد، چیزی مانند به آنچه امروزه به نام سونا می شناسیم. این نوع حمام ها جزئی از روتین روزانه ی افراد برای نگه داری بهداشت شخصی خود بودند.
این حمام ها کاربرد درمانی هم داشتند چون زمانی با داروهای گیاهی ترکیب می شدند، از اون ها برای معالجه بیماری ها هم استفاده می شد. این حمام ها در عین حال، کاربرد مذهبی هم داشتند. آزتک ها بخار را همچون نفس الهی می دانستند که هم جسم و هم روح را تطهیر می کرد.
۷- سیستم های محاسباتی پیچیده ای داشتند
بدون داشتن یک سیستم محاسباتی که به اون ها در اندازه گیری دقیق هر قطعه از بناهایشان کمک کند، ساخت اون معبدها، خانه ها یا قصرها غیرممکن بود. علاوه بر این سیستم محاسباتی، اون ها کدهای محاسباتی مختلفی هم اختراع کرده بودند.
سرشناس ترین اون ها در زمینه ی تاریخ، تقویم ۳۶۵ روزه ی آزتک ها است که فراوان مانند به تقویم میلادی است که امروزه در تمام دنیا مورد استفاده قرار می گیرد. اما اون ها یک سیستم محاسبه ی طول هم مانند به سیستم متریک امروزی اختراع کردنه بودند، که زمانی به طور دقیق توسط ریاضی دان ها مورد بررسی قرار گرفت، مشخص شد فراوان دقیق است و تنها در برخی موارد، کنار خطای اندکی داشت.
۸- علم فراوان پیشرفته ای در زمینه ی پزشکی داشتند
آزتک ها یکی از تمدن های وابسته به دوران ماقبل دوباره شدن پای کاشفان اسپانیایی به آمریکای میانه و آمریکای جنوبی هستند، تمدن هایی که بیش از هر چیز دیگری از جهت راه های درمانی، روش های نگهداری و علم فراوان شان درباره ی گیاه شناسی و گیاهان دارویی شهره بودند. علاوه بر متوقف کردن عفونت و بخیه زدن زخم ها با مو، اون ها می توانستند شکستگی استخوان را هم با روش بی حرکت کردن قسمت های شکسته ترمیم کنند یا با استفاده از بی حس کننده های طبیعی، دندان را تقریباً بدون درد بکشند.
توانایی آزتک ها در معالجه بیماری و جراحت ها توجه کشورگشایان اسپانیایی را به خود جلب کرد، تا حدی که اون ها ترجیح می دادند توسط پزشکان بومی معالجه شوند تا پزشکان اروپایی.
۹- ارزش این دو ماده غذایی از طلا زیادتر بود
علیرغم نبود هیچ پول رسمی ای، داد و ستد در جامعه ی آزتک امری حیاتی بود. سیستم پرداخت به شکل مبادله ی کالا به کالا بود. انجام داد و ستد تنها با ذرت و دانه های کاکائو امکان پذیر بود. ذرت پایه و پایه آشپزی آزتک ها را تشکیل می داد.
به دلیل کاربردها و خواص متعددش، دانه کاکائو را چیزی لوکس می دانستند. یک امتیاز دیگر دانه کاکائو، سادگی حمل و شمارش اون بود. برای مثال، یک عدد میوه را می شد با یک دانه کاکائو خریداری کرد و قیمت خرید یک خرگوش حدود ۱۰ دانه و قیمت یک پتو بین ۶۵ تا ۱۰۰ دانه بود.
۱۰- قابله هایی بودند که به همه ی زنان باردار راحت از طبقه اجتماعی شان نگهداری می کردند
Tlamatlquiticitl ها زنانی بودند که برای نگهداری به زنان در تاریخ بارداری و زایمان آموزش می دیدند. اون ها مرتباً به زنان باردار سر می زدند تا از مرتب بودن شرایط ایمن شوند، و اگر اینجور نبود، معالجه هایی را تجویز می کردند. قابله از ۵ روز نزد از زایمان در خانه ی زن باردار مستقر می شد.
او اتاق زایمان را مهیا می کرد و تا ۴-۵ روز سپس از زایمان هم در خانه می ماند و سپس از ایمن شدن مرتب بودن وضع و سلامت مادر و نوزاد، آنجا را ترک می کرد. آزتک ها زایمان را یک مبارزه می دانستند و از نظر اون ها، زنانی که از اون جان به در نمی بردند، مبارزان از پای درآمده ای بودند که برای شجاعت شان مستحق احترام و تکریم بودند.
۱۱- اسم بچه را پدر و مادر انتخاب نمی کردند
در جامعه ی آزتک تولد هر بچه با مهمانی و شادی دنبال بود. اما برای نامگذاری عضو جدید خانواده، پدر و مادر یا قابله ابتدا باید به روحانیون اطلاع می دادند که بچه دقیقاً چه زمانی به دنیا آمده بود. روحانیون با توجه به این اطلاعات به تقویم آزتک ها رجوع می کردند تا متوجه شدند بچه در کدام آسمانخراش فلکی به دنیا آمده است و نزد گویی ها درباره ی آینده ی او چیست.
بر پایه تمامی این اطلاعات، روحانیون نامی که از نظر اون ها مناسب اون بچه بود را برایش انتخاب می کردند. نام بچه چند روز سپس در مراسمی که در خانه ی خانواده ی او برگزار می شد، به طور عمومی اعلام می شد، یعنی چیزی مانند به مراسم غسل تعمید که امروزه انجام می شود.
۱۲- در زبان های امروزی کلمات زیادی از آزتک ها وجود دارد
Tomato (در انگلیسی به معنای گوجه فرنگی) و Avocado (در انگلیسی به معنی آووکادو) برخی از سرشناس ترین کلمات زبان آزتک ها هستند که هر روز مورد استفاده قرار می گیرند. در اسپانیایی امروزی هم کلمات زیادی از زبان آزتک ها وجود دارد، برای چی که زمانی کشورگشایان اسپانیایی به سرزمین آزتک ها پا گذاشتند، محصولات جدید زیادی، به مخصوص گیاهان و مواد غذایی دیگری را کشف کردند. اون ها که این محصولات را تا قبل از اون را ندیده بودند، نمی دانستند چه نامی روی اون ها بگذارند، به همین دلیل از همان نامی که مردم بومی روی این محصولات گذاشته بودند، استفاده کردند.
