میلیونرهای خودساخته افرادی هستند که بدون برخورداری از یک ارثیۀ عظیم یا حساب امانی به ثروت هنگفت دست پیدا می‌کنند. میلیونرهای خودساخته از صفر شروع می‌کنند و ثروت خود را به مطالعه تاریخ می‌سازند. اون‌ها برای شروع از توانایی‌های مالی پایه همانند بودجه‌بندی شروع می‌کنند و سپس از تسلط بر این موارد به پس‌انداز و اندوخته‌گذاری می‌پردازند.
برنامه‌ریزان مالی که با میلیونرهای خودساخته همکاری می‌کنند، می‌دانند که انس‌های مالی این افراد قابل یادگیری هستند و تقریباً هر کسی می‌تواند از اون‌ها چیزی بیاموزد؛ فرقی هم نمی‌کند که شرایط مالی‌تان چگونه باشد.
برای آنکه با نحوۀ مدیریت مالی میلیونرهای خودساخته زیادتر دوست شویم، از عادل کاظمی، برنامه‌ریز مالی، بنیان‌گذار و مدیر عامل موسسه ملکی خانه انزلی دربارۀ انس‌های مالی مشتریان ثروتمندش سوالاتی‌هم کرده‌ایم.
با توجه به هدف مقاله، مدیر خانه انزلی صرفاً با تمرکز بر ثروتمندترین مشتریان خودساخته‌اش که از ارثیه یا حساب‌های امانی برخوردار نبودند، به ما پاسخ داد. به گفتۀ کاظمی، ثروت خالص این مشتریان با کوشش و با برنامه‌ریزی دقیق رشد داشته و اون‌ها عمدتا در محدودۀ سنی ۴۰ تا ۵۵ سال هستند.
کاظمی می‌گوید: «میلیونرهای خودساخته افراد و زوج‌هایی هستند که از صفر شروع کردند. برخی‌ها از تاریخ دبیرستان برای شروع شغل‌شان کار می‌کردند و برخی‌ها با چند میلیون (مقدار ناچیز) پس از راحت‌التحصیلی درون بازار شده‌اند.»
صرف‌نظر از اینکه مشتریان خانه انزلی چطور شروع کردند، باید بفهمید که همۀ آنها از ۱۰ انس زیر برای رشد و نگه داری ثروت‌شان استفاده می‌کردند. در ادامه، عاداتی را که میلیونرهای خودساختۀ در زندگی مالی خود داشتند به شما معرفی می‌کنیم تا بتوانید از اون‌ها الگوبرداری کنید.
- اون‌ها از بدهی اجتناب می‌کنند
شاید بدیهی به نظر برسد، اما اجتناب از بدهی عادتی است که نقش بسزایی در شکل‌گیری زندگی مالی‌تان دارد. کاظمی می‌گوید که مشتریانش غیر از وام مسکن کوشش می‌کنند درگیر بدهی‌های متفرقه نشوند. او می‌گوید: «اگر می‌خواهید ثروت بسازید، نباید پول‌تان را صرف پرداخت سود کارت‌های اعتباری و یا وام‌های غیرضروری کنید».
با توجه به اینکه زیادتر کارت‌های اعتباری سود فراوان بالایی دریافت می‌کنند، کوشش کنید بدهی خود را هر ماه تسویه کنید تا اعتبار خوبی داشته باشید. همیشه تا حدی خرید کنید که می‌توانید از پس بازپرداخت اون برآیید و تا حد امکان از کارت‌های اعتباری فروشگاهی استفاده نکنید. این کارت‌ها از محدودیت اعتباری کم و نرخ بهرۀ بالایی برخوردارند و موارد مصرف‌شان نیز محدود است. البته هوشمندانه استفاده کردن از وام‌ها برای اندوخته‌گذاری امر دیگریست.
- اون‌ها ملک می‌خرند و برنامه‌ریزی می‌کنند تا اون را نگه دارند
در زیادتر موارد، خرید ملک یک نقطه حیاتی در اندوخته‌گذاری است. متخصصان حوزه امور مالی بر این باورند که میلیونرهای خودساختۀ معمولاً به اندوخته‌گذاری بلند وقت فکر می‌کنند و اینجاست که املاک، زندگی‌شان را زیرورو می‌کند.
در سرزمین خودمان ایران نیز خرید ملک قطعا هوشمندانه‌ترین و بهترین اندوخته‌گذاری در بلند وقت است که بازدهی فراوان قابل قبولی خواهد داشت. بسیاری بر این باورند که خرید خانه در شمال سرزمین یک زمان است. کارشناسان «موسسه ملکی خانه انزلی» به نام بهترین مشاور املاک شهر انزلی به آمارهای جذاب توجهی از موفقیت اندوخته‌گذاری افراد در قسمت املاک در شمال سرزمین دست پیدا کرده‌اند. ارزش اضافه بالا و سودهی قابل توجه با ضریب موفقیت بالای ۹۰ درصد یک آمار قابل اتکاست. یعنی خرید خانه در اکثر موارد با برد دنبال است.
- اون‌ها یک صندوق یا سبد اضطراری دارند
داشتن یک حساب پس‌انداز می‌تواند در مواقع اضطراری به شما کمک کند. اگر یک هزینۀ غیرمنتظره برای‌تان نزد بیاید همانند تعمیر ماشین یا مسائل پزشکی، یک صندوق اضطراری می‌تواند در پرداخت هزینه‌ها به شما کمک کند. این داستان فراوان مهم است: «نزد بینی و پس‌انداز مستقل برای تاریخ اضطرار.»
اکثر مشتریان خانه انزلی هزینۀ شش تا نه ماه زندگی خود را کنار می‌گذارند (کارشناسان امور مالی معمولاً سه تا شش ماه را منظور می‌کنند)، اما شما باید با توجه به نقدینگی خود برنامه‌ریزی کنید و بفهمید که هر کمی هم که کنار بگذارید، خوب است. به گفتۀ مدیر موسسه خانه انزلی، «این یکی از اولین مراحلی است که باید برای ساختن یک پایۀ مالی محکم پشت سر بگذارید.»
- اون‌ها اندوخته‌گذاری می‌کنند
کاظمی می‌گوید که مشتریانش پس از ساختن صندوق اضطراری، برای اندوخته‌گذاری در بورس، اوراق قرضه یا صندوق‌های قابل معامله (ETF) برنامه‌ریزی می‌کنند. او منظور می‌کند که هر ماه یا دو ماه یک‌بار مبلغی را به‌طور خودکار از حساب جاری خود به یک صندوق اندوخته‌گذاری منتقل کنید. به این نظم، دیگر نیازی به کاغذبازی ندارید و یاد می‌گیرید با اندوخته‌ای که در حساب‌تان دارید زندگی کنید.
کاظمی می‌گوید: «زیادتر مشتریان من از این جریان نقدی استفاده می‌گیرند تا در آینده برای خرید ماشین، تعطیلات یا سایر برنامه‌های کوتاه‌وقت یا بلندمدت خود از اون‌ها استفاده کنند و نیازی به دریافت وام نداشته باشند.»
به‌طور کلی، شما باید حداقل ۲۰ درصد از حقوق ماهانۀ خود را پس‌انداز کنید. این ۲۰ درصد به برنامه‌های پس‌انداز، صندوق اضطراری، بازنشستگی و اندوخته‌گذاری اختصاص می‌یابد. اینکه چقدر از حقوق‌تان را صرف اندوخته‌گذاری می‌کنید، به حقوق و اهداف اندوخته‌گذاری‌تان بستگی دارد، اما اگر به زندگی بدون اون ۲۰ درصد انس کنید، به نفع‌تان خواهد بود.
قبل از اندوخته‌گذاری، از سطح ریسک‌پذیری خود ایمن شوید و یک چارچوب زمانی برای برداشت وجوه تعیین کنید. اگر در ۲۰ یا ۳۰ سالگی هستید و برای بازنشستگی پس‌انداز می‌کنید، می‌توانید سطح ریسک‌پذیری خود را در ازای بازدهی زیادتر افزایش دهید. زیرا اگر تصمیم دارید در ۶۰ سالگی بازنشسته شوید، تا چند دهه به پول‌تان نیاز نخواهید داشت. برای افرادی که در ۴۰ یا ۵۰ سالگی هستند، وقت تاریخ اندوخته‌گذاری برای بازنشستگی فراوان کوتاه‌تر است. از این‌رو، اون‌ها معمولاً تمایلی به ریسک‌پذیری ندارند و کوشش می‌کنند پول‌شان را نگه داری کنند.
- اون‌ها از تمام مزایایی که کارفرما ارائه می‌دهد استفاده می‌گیرند
حتماً مزایای کارفرمای خود را به‌طور کامل بررسی کنید. اکثر شرکت‌ها مزایایی فراتر از طرح بازنشستگی ارائه می‌کنند که می‌تواند به شما کمک کند پس‌انداز کنید و حتی برای کسب حقوق زیادتر اندوخته‌گذاری کنید.
- مستمری: اگر از پس این کار برمی‌آیید، ایمن شوید که با مبالغ پرداختی کارفرما هماهنگ هستید. داگز می‌گوید: «این مبلغ اساساً برای شما ناچیز است.»
- بیمۀ عمر یا از کار افتادگی: شما می‌توانید با استفاده از طرح‌های گروهی کارفرما اقدام به پس‌انداز کنید، بدون آنکه نیازی به خرید بیمه‌های متفرقه داشته باشید.
- حساب پس‌انداز سلامت (HSA): اگر واجد شرایط باشید، برخی از کارفرمایان قسمت مشخصی از هزینه‌های شما را می‌پردازند. مالیات مربوط به سهم شما نیز به دوره‌های آتی منتقل می‌شود.
- خدمات حقوقی کارفرما: ببینید آیا کارفرمای شما خدمات حقوقی ارائه می‌دهد یا خیر. اگر زمانی به تهیۀ اسناد مربوط به املاک در قطعه سفارش‌نامه یا سند انتقال نیاز داشته باشید، می‌توانید با استفاده از خدمات حقوقی کارفرما در هزینه‌های وکالت صرفه‌جویی کنید.
- طرح‌های خرید سهام (ESPP): اگر کارفرمای شما چنین طرحی ارائه می‌دهد، می‌توانید درصد معینی از حقوق‌تان را به اون اختصاص دهید که به شما اجازه می‌دهد سهام شرکت را با تخفیف خریداری کنید. داگز می‌گوید: «اگر نسبت به شرکت و سهام اون حس خوبی دارید، این طرح می‌تواند یک روش اقتصادی برای اندوخته‌گذاری و افزایش ارزش خالص ثروت‌های‌تان باشد.»
- اون‌ها هیچ وقت چشم‌وهم‌چشمی ندارند
چشم‌وهم‌چشمی یکی از دلایلی است که افراد را در دام بدهی وابسته می‌کند. اگر فراتر از توان و امکانات خود زندگی کنید، جراحت خواهید کرد. نیاز به داشتن جدیدترین و بهترین گجت‌ها را در خود سرکوب کنید. این روزها پول زیادی صرف ارتقای مداوم گجت‌ها می‌شود که می‌تواند وقت و زمان‌های نزد روی‌تان را محدود کند.
انسان‌ها همیشه زندگی خود را با دیگران سنجیدن می‌کنند، اما خوب تر است قبل از این کار نگاهی به سبک زندگی و بودجۀ خود بیندازید و بر اهداف شخصی‌تان تمرکز کنید. این نیازها و خواسته‌های شما هستند که بیشترین نقش را در سرنوشت و خوش‌بختی‌تان دارند.
- آنها از کسورات مالیاتی استفاده می‌کنند
میلیونرهای خودساخته در شکل امکان کوشش می‌کنند مالیات خود را به حداقل برسانند. این امر شامل یافتن هرگونه راه پس‌انداز مالیاتی، در قطعه اندوخته‌گذاری در طرح بازنشستگی، بهرۀ وام مسکن، کمک‌های خیریه، بودجۀ دانشگاه و حساب پس‌انداز سلامتی می‌شود.
حتماً در طرح‌ها و برنامه‌هایی که مزایای مختلف دارند شرکت کنید. در این راستا می‌توانید با یک مشاور یا متخصص امور مالی و مالیاتی صحبت کنید.
- آنها به دنبال جریان‌های درآمدی دیگر هستند
بسیاری از میلیونرهای خودساخته با تمرکز بر مواردی همانند اجارۀ املاک که حقوق غیرفعال دارد، به پرتفوی اندوخته‌گذاری خود تنوع می‌بخشند. مردم معمولاً ملک و املاک زیادی ندارند، اما زمان‌های دیگری هم وجود دارد که می‌تواند منبع حقوق غیرفعال باشد. مثلاً شما می‌توانید یکی از اتاق‌های خانه یا آپارتمان‌تان را اجاره دهید یا خودروی‌تان را در ساعاتی که کار می‌کنید کرایه دهید.
- اون‌ها از همان اول برای دانشگاه فرزندان‌شان پس‌انداز می‌کنند
برنامه‌های پس‌انداز دانشگاه به بسیاری از افراد کمک می‌کنند تا آیندۀ تحصیلی فرزندان‌شان را ضمانت کنند و از فشار مالی دانشگاه در آینده پیشگیری کنند. اما مزایای بلندمدت به اینجا ختم نمی‌شود.
برخی متخخصن حوزه مالی بر این باورند که: «اگر زود شروع کنید، می‌توانید مبلغ قابل توجهی را پس‌انداز کنید. برای شروع به پول زیادی نیاز ندارید. اما اگر شرایط زمانی واجب را داشته باشید، سود مرکب می‌تواند کاملاً به نفع شما باشد.»
- اون‌ها مشاوره می‌گیرند
پس‌انداز و اندوخته‌گذاری برای بسیاری از مردم ترسناک و متعجب‌کننده است. خوش‌بختانه، منابع آنلاین و رایگان بسیاری برای راهنمایی شما وجود دارد. فراوان دقیق جستجو کنید. منبابع آموزشی را خوب دنبال کنید. شما می‌توانید از اپلیکیشن‌های مالی و کانال‌های آنلاین مختلف استفاده کنید و به مجموعه‌ای از محتواهای آموزشی مختلف دسترسی پیدا کنید.
اگر به دنبال کسی همانند یک مشاور مالی هستید، از اون‌ها دربارۀ هزینه‌های مشاوره سؤال کنید. آنها باید دربارۀ هزینۀ خدمات‌شان شفاف باشند و توضیح بدهند که پول شما را در چه مواردی اندوخته‌گذاری می‌کنند. یاد بردن نکنید که: «مشاور باید شریک و معلم‌تان باشد.»
سخن پایانی
۱۰ انس فوق علامت می‌دهند که داشتن یک برنامۀ مالی منسجم، فرازونشیب‌های زیادی دارد. استفاده از زمان‌های زرد برای پرداخت بدهی، پس‌انداز، اندوخته‌گذاری و یادگیری، و اجتناب از دام‌های نزد رو، نقش بسزایی در ساختن ثروت ایفا می‌کند.
میلیونرهای خودساختۀ با کاهش بدهی‌ها و افزایش جریان نقدی و ساختن «صندوق اضطراری شروع کردند. به این نظم، آنها توانستند انس‌های اندوخته‌گذاری دیگری را هم به کار ببندند و ثروت‌های خود را گسترش دهند.»
فرقی نمی‌کند یک انس مالی چقدر ساده یا بی‌دردسر است، مهم این است که به اون پایبند باشید. نظم و انضباط یک امر کلیدی است و با کمک اون می‌توانید آیندۀ مالی مورد نظرتان را بسازید.
