نظارت بر استخراج رمزارز با قطع برق انجام میپذیرد. در راستای این داستان، شرکت توانیر محدودیتهای جدیدی برای مشترکان پرمصرف ساختن میکند.
شرکت توانیر برای نظارت بر مصرف برق، برای مشترکانی که مصرف برق زیادی دارند، کنتورهای هوشمندی نصب میکند. با این روش قرار است بر استخراج رمزارز نیز نظارت شود.
زیادتر بخوانید:مصرف انرژی استخراج بیت کوین و شهر هیوستون آمریکا برابر است!
نظارت بر استخراج رمزارز با قطع برق
شرکت توانیز برای کنترل مصرف برق ، کنتورهای هوشمندی برای مشترکان پرمصرف برق، نصب خواهد کرد. این کنتورها، میزان استفاده از برق را ارزیابی کرده و برای پیشگیری از مصرف بیش از حد، جریان برق را قطع میکنند.
مدیر عامل شرکت توانیر میگوید: برای مشترکان پرمصرف، قرارداد 4.5 میلیون تومانی برای نصب کنترل هوشمند امضا کردهایم. این طرح در مرحله اجرا قرار دارد. بر پایه این طرح، مصرف برق ارزیابی میشود و سپس از این پروسه، برق مشترکان پرمصرف قطع خواهد شد.
آرش کردی گفت: این طرح در مرحله اجرا و راهانداری قرار دارد و برای سال 1402، برنامههایی برای این قسمت در نظر گرفتهایم. قرارداد این طرح نهایی شده است و در سال 1402 اجرا خواهد شد.
او میگوید: نصب کنتور برق هوشمند برای دو میلیون مشترک یا حداقل یک میلیون و 100 مشترک، تا سال آینده انجام خواهد شد. این طرح به شکل جدی برای مشتریان پرمصرف اجرا خواهد شد. با کمک اجرای این طرح، سد مصرف غیرمجاز برق برای رمزارزها در تاریخ پیک خواهیم شد.
آرش کردی به تفاهم نامه امضا شده مشترک با شرکت ساتکاب در راستای این داستان نشانه کرد و گفت: در زمینه هوشمندسازی شبکه برق با شرکت ساتکاب همکاری خواهیم کرد. طبق این تفاهم نامه، شرکت ساتکاب، باید به توسعه و ساختن زنجیره هوشمندسازی در صنعت برق بپردازد. پروسه هوشمند سازی شامل تامین کنتور هوشمند برق، مودم، نصب و راه اندازی و ساختن زیر ساخت ICT واجب است.
بنابر بیانیه کردی، طبق این تفاهمنامه، شرکت توانیر نیز متعهد است که در زمینه فنی و اقتصادی با شرکت ساتکاب همکاری کند. هدف از این همکاری، تحقق اهداف تفاهم نامه و واگذاری مجوز استفادهبرداری از بستر فیزیکی شبکه برق به منظور احداث شبکه زیرساخت مخابراتی فیبر نوری و استفاده تجاری از این شبکه است.
زیادتر بخوانید:
نظر شما در مورد نظارت بر استخراج رمزارز با قطع برق چیست؟ لطفا نظرات خود را در قطعه کامنت با جونیدر بین بگذارید.
ترجمه: مهتاب جهاندار – صفحه اقتصاد – به گفته پلتفرم اتریوم، دومین ارز دیجیتال عظیم دنیا دستخوش دگرگونی قابل توجهی است که علمی اون را برای کاهش انتشار کربن تا بیش از ۹۹ درصد تغییر خواهد داد.
انتقال سرشناس به “ادغام” به اتریوم می رسد، که علمی بلاک چین خود را از مدل مصرف انرژی فشرده که توسط رقیب اون بیت کوین استفاده می شود، ارتقا می دهد. در حالی که نزد بینی ها در مورد این حرکت دلیل شده است که قیمت توکن اتریوم، اتر (ETH) در دو ماه قبل دو برابر شود، همه چشم به راه تغییر نیستند.
در این بین یورونیوز نکس نگاهی به این حرکت اتریوم دارد.
ادغام اتریوم چیست و چه زمانی اتفاق می افتد؟
اولین قسمت ارتقای Merge در 6 سپتامبر با ارتقای Bellatrix شروع شد که به اصطلاح “هارد فورک” را مشخص می کند که اتریوم را از اثبات کار (PoW) به اثبات سهام پایه (PoS) تبدیل می کند. بنیاد اتریوم گفته که قطعه دوم ارتقا بین 13 تا 15 سپتامبر انجام خواهد شد.
تیم توسعه اتریوم Nethermind در 10 سپتامبر اعلام کرد که آزمایش نزدنیاز Shadow Fork را تکمیل کرده، آزمایشی که مفروضات همگامسازی را برای اطمینان از ایمنی شبکه آزمایش میکند. همگام سازی قبلی در بهار امسال شکل گرفت و مورد جدید اخیرا.
در سیستم PoS، وقت به دست آوردن سکه ها، که به نام وثیقه در فرآیند سهام قرار می گیرند، نیازی به مقاوم افزار مصرف کننده انرژی ندارید و سپس انتخاب تصادفی از راه آرام افزار انجام می شود.
اینکه چقدر دستگاه شما قدرتمند است، شانس شما را برای برنده شدن و توانایی ساختن بلوک بعدی برای بلاک چین افزایش نمی دهد. تنها چیزی که شانس شما را برای برنده شدن افزایش می دهد، فقط گرفتن سکه های زیادتر است.
واکنش بازارها چگونه بوده است؟
از تاریخ تکمیل ادغام در روز پنجشنبه، تغییر پهناور ای در قیمت اتریوم چهره نداده است. ریچارد گفت: “این وقت طولانی بوده است، و تا کنون به آهستگی انجام شده است. کارها قیمت در کوتاه وقت خاموش شده است، و من فکر می کنم که این به سبب علاقه زیادی که اخیرا دوباره شده است، ادامه خواهد داشت.” آشر، رئیس معامله خارج از بورس در شرکت ارز دیجیتال BCB Group مستقر در لندن.
او در اظهاراتی گفت: “حس من این است که امروز یک قدم فراوان مهم رو به جلو در قابلیت استفاده از ارزهای دیجیتال در حال پیشرفت است. در حالی که ممکن است مستقیماً بر بیت کوین (بیت کوین) و غیره نشان نگذارد، آینده همه ثروت های رمزنگاری رو به جلو را تشکیل خواهد داد.” یورونیوز بعدی.
بازار پر نوسان کریپتو در ماههای اخیر تحت فشار بوده است که در اون زمستان کریپتو نامیده میشود، جایی که ارزش ارزهای دیجیتال همانند بیت کوین ضربه خورده است.
آشر گفته که معتقد است زمانی که بازارهای ریسک پهناورتر شروع به بهبود کنند، قویاً معتقد است که ادغام امروز “به اندوختهگذاران محصور اطمینان میدهد که ثروتهای رمزنگاری پهناورتر جایی در پرتفوی آنها دارند”.
آیا مرج اتریوم می تواند کریپتو را با رشد رو به رو کند؟
الکس دی وریس، اقتصاددانی که وب سایت Digiconomist را اداره می کند، به یورونیوز نکست گفت: تغییر به PoS “گامی در جهت صحیح در زمینه مقاومت” است.
او تخمین می زند که مصرف انرژی استخراج اتریوم حدود 72 تراوات ساعت در سال است که معادل ردپای کربن سوئیس است. وی افزود که او در حال کار بر روی این است که بفهمد سوئیچ چقدر در مصرف انرژی صرفه جویی می کند. در حال آماده، او برآورد می کند که حداقل 99 درصد است.
او بیان داشت: “این به معنای چیزی مانند مصرف برق کشوری همانند پرتغال (یک چهارم کل مراکز داده در دنیا) است که یک شبه ناپدید می شود.”
اما او اضافه کرد که PoS مشکل انرژی کریپتو را به طور کامل حل نخواهد کرد. دی وریس گفته است: “بلاک چین از نظر طراحی هیچ وقت علمی فوق کارآمدی نخواهد بود.”
تقسیم یا مرج؟
انتخاب نام Merge به این سبب است که اتریوم از سیستم Beacon Chain PoS استفاده میکند، اما کمی فریبنده است زیرا احتمالاً شکاف بیشتری وجود دارد و زنجیره PoS و زنجیره PoW را ساختن میکند. این فورک اولین بار نیست که در تاریخ کریپتو اتفاق می افتد. بیت کوین نیز پس از ارتقا شاهد انشعاب بوده و بیت کوین گلد و بیت کوین کش را ساختن کرده است.
به گفته الویزا مارچسونی، کارشناس توکنومیکس، ادغام برای اندوخته گذاران و منظره استارت آپ کریپتو تاثیر چندانی نخواهد داشت. او به Euronews Next گفت:”بدترین نشان روی ماینرها خواهد بود.” او توضیح داد که احتمالاً ارزش نسخه کهنه کاهش می یابد و تجهیزات مورد استفاده برای استخراج برای مدل جدید PoS کار نمی کنند.
برای اتریوم، اگر نسخه PoS شروع به کار کند و قیمت اون بالا باشد، ممکن است نسخه PoW قیمت پایینی داشته باشد که اکثر ماینرها را مجبور به تعطیلی میکند. مارچسونی که خودش اتر را استخراج میکند، گفت که تجهیزات گرانقیمت هدر نمیرود، زیرا میتوانید سکههای جایگزینی برای استخراج در PoS پیدا کنید که سازگار باشد. اگرچه ممکن است یک ماه طول بکشد تا این کار انجام شود، اما مشکلات بزرگی ساختن نمی کند.
به گفته او، نکته اصلی که ماینرها از اون ناراحت هستند، جنبه تمرکز و این حس است که اتریوم “همانند وال استریت و بانک ها عمل می کند”.
به اندازه بیت کوین خواهد شد؟
اگرچه ممکن است برای مکان زیست پاکتر از بیتکوین باشد، اما بعید است که اتریوم ارتقا یافته در بازار کریپتو به رتبه اول برسد.
مارکسونی گفت: “بیت کوین همیشه همانند طلای دیجیتال الکترونیکی خواهد بود. و اتریوم همانند پول فیات است، فقط دو چیز کاملا متفاوت است.”
هیچکس اندوختهی عظیمتر خود را در اتریوم نگه نمیدارد، مردم اندوختههای بزرگی را در بیتکوین نگه میدارند. مارچسونی صبر دارد اتریوم یک افزایش جزئی در قیمت داشته باشد اما شاید فقط برای چند روز یا چند هفته. در بلندمدت، او معتقد است که اتریوم در حال ساختن زمینه برای PoS است، که بر خلاف PoW نمیتوان از اون برای متاورس یا NFT استفاده کرد، اما سایر ارزهای دیجیتال بلاک چین را برای پروتکلهای جدید و مدلهای حکومتی جدید توسعه خواهند داد.
De Vries همچنین معتقد نیست ادغام دلیل آخرین روند صعودی کریپتو شود. اگرچه “این گامی در جهت صحیح” برای استخراج رمزنگاری تمیزتر است، اما او گفت که مشکلات PoS، عمدتا مقیاس پذیری را حل نمی کند.
با این حال، ادغام میتواند سیاستگذاران را مجبور کند که PoW را در سالهای آینده ممنوع کنند، زیرا تلاش میکنند تا کریپتوها را تنظیم کنند و به نگرانیهایی در مورد اثرات زیستمحیطی اون نشانه کردهاند.
دی گفت: «اگر اتریوم می تواند از اثبات کار به اثبات سهام تبدیل شود، برای چی آنها نمی گویند بیت کوین، شما یا همان کار را انجام می دهید یا ما دیگر به بیت کوین اجازه نمی دهیم.» Vries.
“من فکر می کنم اگر اون (ادغام) واقعاً برنده باشد، خطر فراوان واقعی است. من کاملاً صبر دارم که دوباره روی میز بازگردد، شاید نه فوراً، اما قطعاً به زودی.”
چگونه وب 3 را تحت نشان قرار خواهد داد؟
به گفته Conor Svensson، مدیر عامل و بنیانگذار Web3 Labs، ادغام در آینده نزدیک برای Web3 تغییر زیادی نخواهد کرد.
او به Euronews Next گفت: «حادثه ادغام چندین سال است که در ذهن جامعه اتریوم بوده است و با تیمهای مختلف که بر پایه علمی اتریوم ساخته شدهاند، به اجتنابناپذیر بودن اون اطمینان وجود دارد. Svensson گفته است چالش کنونی اتریوم این است که باید به بهروزرسانیهای خود همانند امنیت یا سرعت ادامه دهد تا همچنان از رقبای خود پیشی بگیرد. اما او ایمن است که درجه اتریوم در Web3 بلوک ساختمانی برای اکثر علمیهای Web3 همانند NFT است.
او گفته: “این سازمانهای غیرمتمرکز خودمختار، همه اینها ابتدا در اتریوم ظاهر میشوند و این همان چیزی است که همه این پروژهها را روی اون آورده است.”و افزود: “نوآوری اصلی در Web3 کجاست؟”
صفحه اقتصاد– قسمت معدن، یکی از قسمت های اقتصاد ایران بوده و متولی این قسمت وزارت صنعت، معدن و معامله است. در قسمت معدن، میزان استخراج مواد معدنی از رقم 150 میلیون تُن در سال 1383 به رقم 230 میلیون بدن در سال 1387 رسید. در حال آماده و طبق گفته مقامات ارشد وزارت صنعت و معدن، میزان استخراج مواد معدنی به حدود 500 میلیون بدن در سال افزایش پیدا کرده و تولید فولاد ناپخته در حد 27 میلیون بدن در سال 1400 بوده است.
در گفتگوی «صفحه اقتصاد» با پزشک داریوش اسماعیلی (عضو فعلی هیأت مدیره شرکت معدنی و صنعتی گل گهر)، افزایش استخراج مواد معدنی در دهه های اخیر و وضعیت تولید فولاد ناپخته و هدفگذاری انجام شده در قطعه طرح جامع فولاد به گفت و گو گذاشته شده.
اسماعیلی که استاد دانشگاه بوده، در دو دوره نماینده مجلس شده و در بهمن سال 1398 به نام معاون امور معادن و صنایع معدنی انتخاب شد. سپس از اون، او به نام عضو هیأت مدیره سازمان اقتصادی کوثر و عضو هیأت مدیره شرکت معدنی و صنعتی گل گهر منصوب شده است.
*****
*بنا به اطلاعاتی که وجود دارد در سال 1383 در حد 150 میلیون تُن استخراج ذخایر معدنی در سرزمین داشته ایم و الان و بر پایه گفته آقای فاطمی امین، وزیر صنعت، معدن و معامله، کل استخراج ذخایر معدنی به 500 میلیون بدن در سال رسیده است.
از نظر شما که یک وقت هم معاون امور معدنی این وزارتخانه بوده اید، آیا چند برابر شدن میزان استخراج و برداشت مواد معدنی در وقت دو دهه اخیر، رضایت قسمت است؟
-این مقدار استخراج مواد معدنی، قطعاً رضایت قسمت نیست. برای چی که ما به قسمت معدن و به دنبال اون صنایع مدنی، اون طور که شایسته هست، دید مثبت و عملیاتی نداشته ایم. صحیح است که ما الان شاید 500 میلیون بدن یا بیش از 500 میلیون بدن، مواد معدنی برداشت می کنیم ولی ظرفیت های بالقوه سرزمین ما، بیش از این مقدار استخراج است
البته استخراج 500 میلیون بدن مواد معدنی در سال، شامل همه نوع مواد معدنی است. به هر حال، ما امیدواریم تلاش ها در جهتی باشد که هم در قسمت اکتشاف و هم در قسمت استخراج مواد معدنی، قدم های اساسی برداشته شود و میزان استخراج مواد معدنی سرزمین ما افزایش پیدا کند.
*کشورهای دیگر که از نظر داشتن ذخایر معدنی، غنی هستند احتمالاً در همین سال ها چه تحولاتی داشته اند و در این وقت چقدر توانسته اند مواد معدنی بیش تری را استخراج کنند؟
در کشورهای دیگر، دولت ها برخی وظایف حاکمیتی دارد و دولت ها، اون وظایف را انجام می دهند. برای مثال، انجام ژئوفیزیک هوایی، تهیه نقشه های زمین شناسی و اکتشافات عمومی، در حیطه اختیار دولت بوده و بقیه کارها باید به قسمت خصوصی سپرده شود. تقریباً همه کوشش های اکتشافی در کشورهای عظیم و موفقی همانند استرالیا و شیلی و کشورهای پیشتاز دیگر، توسط قسمت خصوصی انجام می شود.
عظیم ترین مساله و مشکل در سرزمین ما نسبت به کشورهای دیگر که از پتانسیل های معدنی حداقل مشابه با ما برخوردار هستند، گفت و گو اکتشاف معادن است. متاسفانه در سرزمین ما به طور مطلوب به داستان اکتشاف توجه نشده و در نتیجه اکتشاف معدنی به خوبی انجام نشده. شاید مهم ترین سبب این وضع، این است که سازمان های حاکمیتی در حوزه معدن، کارهای اصلی خودشان را انجام نداده اند.
*نحوه عملکرد سازمان های حاکمیتی مرتبط با حوزه معدن چگونه هست که نسبت به عملکرد آنها انتقاد می کنید؟
-ما یک سازمان در زیر مجموعه وزارت صنعت و معدن داریم به نام «سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی سرزمین» که وظیفه اون تهیه نقشه های زمین شناسی و انجام اکتشافات عمومی است. در این وقت، این سازمان به طور کامل از راه قانونی خودش خارج شده و در این وقت اگر زمینه برایش آماده می شد حتی بنگاه داری می کرد.
سازمان زمین شناسی به جای کارهای حاکمیتی، به سمتی رفته که تأییدیه کشف محدوده های معدنی می گیرد و آنها را به مزایده می گذارد. در صورتی که این نوع کارها، فاصله گرفتن سازمان زمین شناسی، از اکتشاف معدن است. برای چی که یک سازمان دولتی، برخلاف اساسنامه تاسیس خودش اقدام کرده و چنین کاری انجام می دهد.
البته ایمیدرو هم، از یک جهت دیگر همین کارها را انجام داده است. اگر به نام سازمان ایمیدرو دید کنیم نام اون «توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران» است. یکی از مهم ترین وظایف این سازمان، این است که در راه نوسازی معادن، نوسازی صنایع معدنی و پشتیبانی کردن از قسمت خصوصی، قدم بردارد. در حالی که ایمیدرو، در عمل به رقیب قسمت خصوصی تبدیل شده.
حتی ایمیدرو، در رقابت خودش با قسمت خصوصی، راه درستی را طی نمی کند. به نام مثال به تداخل وظایف سازمان زمین شناسی و ایمیدرو دید کنید. سازمان زمین شناسی باید تا حد اکتشافات عمومی نزد بیاید ولی تا مرحله تأییدیه کشف معدن می رود و حتی اگر به اون اجازه می دادند تا مرحله استفاده برداری از معادن نزد می رفت.
از سو دیگر، ایمیدرو از ابتدا یعنی از تهیه نقشه زمین شناسی شروع می کند و اکتشافات عمومی را انجام می دهد. این سازمان، حتی می خواهد برای تولید ورق های فولادی اقدام کند که در صنعت ماشین کاربرد دارد.
در سرزمین ما، قسمت خصوصی هنوز هم، حداقل در حوزه صنایع معدنی، جایگاهی ندارد. تعداد محدوده های اکتشافی که به نام محدوده معدنی، در اختیار ایمیدرو و سازمان زمین شناسی قرار دارد، فراوان است. قسمت خصوصی ایران می گوید این کارها را به ما واگذار کنید. با این حال، انجام این کارها را به قسمت خصوصی نمی دهند و این سازمان های دولتی، خودشان این کارها را انجام می دهند.
من فکر می کنم عظیم ترین تفاوت ما با کشورهای دیگر و دلیل عقب افتادگی و عقب ماندن ما، این است که سازمان های دولتی و شرکت های دولتی ایران که باید کار حاکمیتی انجام بدهند و زمینه را برای کوشش قسمت خصوصی آماده کنند، خودشان تصدی گری می کنند و در نتیجه، موقعیت جدی برای ورود جدی قسمت خصوصی آماده نیست.
*آیا این نوع مشکلات به مدیران ایمیدرو و سازمان زمین شناسی برمی گردد یا این که مقامات وزارتخانه و دولت چندان تمایل ندارند که شرکت های دولتی را واگذار کنند و تصدی گری را رها کنند؟
-با توجه به این که در دو مقطع زمانی مختلف، بنده در مجلس و وزارت صنعت و معدن، وظیفه داشته ام برداشت من این است که دولت ها می خواستند و می خواهند این کارها را به قسمت خصوصی واگذار کنند و به قسمت خصوصی میدان بدهند.
متاسفانه سازمان های بزرگی همانند ایمیدرو هستند که قلب به انجام این کار نمی دهند و نمی توانند خودشان را قانع کنند که این کارها را واگذار کنند. دولت به ایمیدرو و بقیه سازمان های دولتی فشار آورده که شرکت ها و ثروت های خودشان را واگذار کنند و همه آنها را از راه مزایده و زیر نظر سازمان خصوصی سازی، به قسمت خصوصی بدهند.
برای مثال، بررسی کنید که ایمیدرو در مورد معدن طلای تکاب چه کار کرده است. ایمیدرو، معدن طلا را برای خودش نگه داشته و کارخانه را برای واگذاری معرفی کرده است. البته با این کارها می شود فقط دولت را به اصطلاح گول زد چون سازمان خصوصی سازی از جزئیات کار باخبر نیست.
در مورد معدن سنگ آهن سنگان خواف باید بگویم که مثلاً به ایمیدرو گفته شده که برای چی معدن سنگان را واگذار نمی کنی. ایمیدرو در پاسخ گفته که تعهد ویژه نسبت به کارخانه ای که ساختن شده دارد و نمی تواند اون را واگذار کند.
این سخن مدیران ایمیدرو صحیح نیست ولی همین کارها در مورد معدن طلای تکاب انجام شده. اگر قرار است واگذاری انجام شود باید معدن طلای تکاب و کارخانه ای که تاسیس شده، با هم واگذار شوند. بر این پایه، نمی خواهند واگذاری به قسمت خصوصی انجام شود. متاسفانه بافت سازمان های دولتی، طوری است که به نگه داشتن شرکت های دولتی در زیرمجموعه دولت علاقه مند هستند و نمی خواهند آنها را واگذار کنند.
*از 500 میلیون بدن استخراج مواد معدنی، حدود 100 میلیون بدن اون مربوط به استخراج سنگ آهن بوده و بقیه اون مربوط به ذخایر معدنی دیگر از جمله مس و سرب و روی است. وضعیت دو حوزه کلی معادن سنگ آهن و سایر معادن چگونه است؟
-همان 100 میلیون بدن استخراج سنگ آهن، نسبت به نیازی که داریم فراوان کم هست و مخصوصاً اگر دید رو به جلو داشته باشیم. ما اگر اهداف چشم انداز سال 1404 را در نظر بگیریم، برای تولید 55 میلیون بدن فولاد، نیاز به استخراج 160 میلیون بدن سنگ آهن داریم.
به هر حال، دولت باید در این زمینه کمک کند و ایمیدرو، جایی که می تواند ورود کند این است که پیمانکاران بزرگی ساختن شوند تا برای استخراج 150 الی 160 میلیون بدن سنگ آهن اقدام کنند.
ما اگر بخواهیم همین الان 150 میلیون بدن سنگ آهن استخراج کنیم، امکان اون را نداریم و هیچ پیمانکار و مجموعه ای نمی تواند فوراً این حجم عظیم سنگ آهن را تولید کند. بنابراین در این قطعه، نیاز به نیرومند و نیاز به حمایت قسمت خصوصی توسط دولت و خصوصاً ایمیدرو وجود دارد.
در روزهای اخیر که سیاست های کلی برنامه هفتم توسعه، توسط رتبه معظم رهبری ابلاغ شده، بر اجرای پروژه های عظیم تاکید شده. به نظر من، قطعاً و حتماً یکی از این پروژه های عظیم، می تواند در قسمت معدن یعنی همین اکتشاف و استخراج در عمق زمین باشد.
اگر ما بتوانیم داستان اکتشاف در عمق را در برنامه هفتم توسعه بیاوریم، یک قدم اساسی برداشته ایم. برای چی که اگر ما به فکر استخراج سنگ آهن برای شرکت های تولید فولاد نباشیم، ظلم آشکاری به مردم و سرزمین شده. به سبب این که در 10 تا 12 سال آینده، به سبب نبود سنگ آهن، کارخانه های فولادی تاسیس شده در ایران، به رکود و تعطیلی کشیده می شوند.
*به غیر از معادن سنگ آهن، وضعیت معادن دیگر از جمله مس چطور است؟
-معادن دیگر هم، وضعیت مشابهی دارند ولی داستان استخراج سنگ آهن بیش تر در تیررس قرار گرفته و سیبل شده. دلیل اون هم، این است که صنایع معدنی توسط قسمت خصوصی و شرکت های به اصطلاح خصولتی (خصوصی- دولتی) ساختن شده اند. لذا ضرورت تامین سنگ آهن، بیش تر حس می شود.
در ارتباط با ماده معدنی کرومیت باید بگویم که ما معادن کرومیت زیادی در سرزمین داریم و می توانیم مقدار زیادی استخراج کنیم ولی در زمینه استخراج کرومیت به طور جدی عمل نکرده ایم. سازمان های توسعه ای از قبیل سازمان زمین شناسی و ایمیدرو، باید مقدمات کار را به طور جدی آماده کنند تا قسمت خصوصی به این حوزه ورود کند.
معادن مس نیز، همین طور بوده و با یک حرکت مثبت در سیستان و بلوچستان اتفاقات مثبتی در حوزه های استخراج مس و طلا چهره داده است. در مورد معادن سرب و روی هم، همین طور است.
به هر حال، در مورد استخراج مواد معدنی مختلف نیاز به کار داریم و نیاز به توجه مخصوص داریم تا زمینه برای وجود جدی قسمت خصوصی آماده شود. بنده از تاریخ وجود در مجلس، اعتقاد داشته و دارم که اگر به قسمت معدن توجه کنیم، اقتصاد معدنی می تواند موتور اصلی و پیشران اقتصاد سرزمین ما باشد.
*در طرح جامع فولاد سرزمین که جنابعالی هم در تهیه اون نقش داشته اید تاکید بر تولید 55 میلیون فولاد و استخراج 160 میلیون تُن سنگ آهن در سال 1401 شمسی شده. در حال آماده استخراج 100 میلیون بدن سنگ آهن در سال انجام می شود و تولید فولاد از 30 میلیون بدن سال 1399 به 27.9 میلیون بدن در سال 1400 کاهش پیدا کرده که 8 درصد کاهش است.
در سال قبل یک مقدار کاهش تولید فولاد ناپخته داشته ایم. با این حال آیا ممکن است از حدود 28 میلیون بدن تولید فولاد فعلی دوباره رشد اتفاق بیفتد و به 55 میلیون بدن تولید فولاد نزدیک شویم؟
-حتماً این اتفاق می تواند چهره بدهد و حتماً زمینه تحقق این هدف وجود دارد. تا زمانی که درجه های مهم سرزمین در قسمت معدن و صنایع معدنی سرزمین در اختیار اهل این حوزه و متخصصان این حوزه نباشد، صبر هم نباید داشت. به هر حال، مدیران، متخصصان، مالک نظران و کسانی که سال های سال به طور واقعی در حوزه معدن کوشش کرده اند یا در قسمت آزمایشگاهی، کوشش های آزمایشگاهی در حوزه معدن انجام داده اند، دید کامل و جامعی نسبت به قسمت معدن دارند.
اگر این نوع افراد در وظیفه های مهم و اثرگذار قرار بگیرند، حتماً وضعیت رو به رشدی خواهیم داشت. برای مثال، چند سال قبل فولاد رشد قابل توجهی داشت و مگر چه تفاوتی نسبت به سال قبل اتفاق افتاده است.
بنابراین از نظر پتاسنیل، این پتانسیل در سرزمین وجود دارد و از نظر امکان انجام، این کار امکان انجام داد ولی باید با برنامه بود و باید از افراد مالک نظر، دلسوز و کسانی که از نظر علمی و تخصصی تجربه دارند، استفاده شود. در این شکل، امکان توسعه وجود خواهد داشت.
*در حال آماده باید به تولید مثلاً 40 میلیون بدن می رسیدیم تا در سال های سپس و سال 1404 تولید 55 میلیون بدن فولاد در سال تحقق پیدا کند. الان که حدود 27.9 میلیون بدن تولید شده، میزان تولید باید دو برابر شود یا صد در صد افزایش باید اتفاق بیفتد.
آیا ممکن است در وقت دو و نیم سال آینده، این حرکت عظیم و دو برابر شدن تولید فولاد پژوهشگر شود؟
-در اون طرح که از 55 میلیون بدن صحبت شده، ساختن ظرفیت 55 میلیون بدن هست و نه تولید 55 میلیون بدن. الان ظرفیت ساختن شده برای تولید شمش فولاد باید 40 میلیون بدن باشد. تا جایی که من اطلاع دارم طرح های فولادی بیش از 70 تا 80 درصد پیشرفت فیزیکی داشته اند.
بنابراین تا سال 1404 می توانیم اگر به ظرفیت تولید 55 میلیون بدن نرسیم حداقل به ظرفیت تولید 50 میلیون بدن فولاد برسیم. در این زمینه شرکت های مختلف این ظرفیت تولید را ساختن کرده اند ولی معمول این است که تا حد 70 الی 80 درصد ظرفیت تولید، می توان تولید داشت.
شرکت های فولادی در این حد تولید فولاد خواهند داشت ولی با توجه به این که در سال 1400 یک مقدار کاهش تولید داشته ایم، نمی توانیم به اون هدف برسیم. به همین سبب اعتقاد دارم که اگر ما می خواهیم برنده شویم سیاستگذاران و مجریان این طرح ها باید افراد مالک نظر و دلسوز را به کار بگیرند.
*یکی از دلایل کاهش تولید فولاد در ایران را به قطعی برق و گاز در سال 1400 نسبت داده اند. به نظر شما آیا واقعا، قطعی برق و گاز، نقش اساسی در کاهش تولید داشته است؟
-این داستان می تواند دلیل داشته باشد ولی اگر قطعی برق و گاز هم نداشتیم به اندازه سال قبل از اون تولید می کردیم و فقط کاهش اتفاق نمی افتاد.در حالی که مشکلات عمده ما مربوط به سیاستگذاری ، تامین سنگ آهن و نیرومند حلقه های پایین دستی بوده است.
برای مثال، قیمت کنسانتره آهن که حدود 22 تا 23 درصد قیمت شمش فولادی بود، اخیراً به 16 درصد کاهش پیدا کرده و قیمت گندُله که با نسبت 26 تا 27 درصد خورشید فولادی معامله می شد به زیر 20 درصد آمده و حدود 18 درصد است.
برخی افراد این مساله را به رکود در دنیا و جنگ اوکراین نسبت می دهند. در حالی که الان در ایران نسبت ها کاهش پیدا کرده است. ما نمی گوییم قیمت های جهانی کاهش پیدا نکرده است. به هر حال، ما می دانیم که قیمت هر بدن شمش فولاد از 780 دلار به 470 دلار فعلی کاهش پیدا کرده ولی نسبت ها نباید تغییر کند و نباید نسبت مربوط به قیمت خرید کنسانتره و گندله تغییر کند.
تا زمانی که این طور دستکاری ها در قیمت اتفاق می افتد و تا زمانی که نفوذ می شود و نسبت ها را کاهش می دهند، رغبتی به سو تولید سنگ آهن و کنسانتره آهن و همچنین اکتشافات معدنی پبدا نمی شود.
در این حالت، هر کسی بتواند واحدهای بالادستی را در اختیار بگیرد، چند برابر قسمت های پایین تر مقل استخراج معدنی سود می کند. اساساً اکتشاف، ریسک زیادی دارد و هنگامی که این طور است برای چی یک اندوخته گذار باید در قسمت معدن ریسک کند. بنابراین، کاهش دادن نسبت های مرتبط با قیمت خرید سنگ آهن و گندُله، قابل قبول نیست و سیاستگذاران باید در این زمینه ورود کنند، نقشه راه ارائه کنند و تدبیر کنند.
هنگامی تدبیر نشود یعنی این که مثلاً دو سال دیگر، همان کسانی که در حوزه اکتشاف معدن فعال بوده اند، کوشش در این حوزه را رها می کنند و به اصطلاح روز از جدید و روزی از جدید می شود.
براساس اعلام مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق تهران عظیم از ابتدای امسال تاکنون ۹ هزار و ۴۰۴ دستگاه استخراج رمزارز غیرمجاز کشف و ضبط شد. به شرح صفحه اقتصاد به تعریف از پایگاه اطلاعرسانی وزارت نیرو (پاون)، کامبیز ناظریان افزود: در راستای کاهش بار شبکه توزیع برق، پیشگیری از بروز نوسان و خسارت به تجهیزات مشترکان برق پایتخت و در ادامه برنامهریزی این شرکت در طرح برخورد با متخلفان و استفادهبرداران غیرقانونی از شبکه برق، با بررسی و کارها انجام شده توسط بازرسان مناطق 22 گانه این شرکت این تعداد ماینر کشف و ضبط شد.
وی با نشانه به غیرقانونی بودن اتصال دستگاههای استخراج رمز ارز فاقد مجوز به هر نحو و در هر محل، از رصد مستمر و پیگیری بازرسان این شرکت در سطح پایتخت خبر داد.
شرکت ماینینگ کلین اسپارک تصمیم گسترش تأسیسات خود را دارد و خرید مرکز استخراج بیت کوین توسط کلین اسپارک دلیل رشد ظرفیت این شرکت در ماینینگ خواهد شد.
کلین اسپارک یک مرکز استخراج بیت کوین را در واشنگتن خریداری کرده است. این تأسیسات به شرکت استخراج بیت کوین Waha Technologies وابستگی داشته و مقیاسپذیری اون تا 86 مگاوات تنظیم شده است.
زیادتر بخوانید: نحوه خرید زمین در سندباکس (SandBox)
جزئیات خرید مرکز استخراج بیت کوین توسط کلین اسپارک
کلین اسپارک با خرید 3400 دستگاه ماینر Antminers ظرفیت هش شرکت را تا 340 PH/s افزایش داد. کلین اسپارک یک شرکت استخراج بیت کوین پایدار در آمریکای شمالی به شمار میرود. بر پایه بیانیه مطبوعاتی ارسال شده به مجله بیت کوین، کلین اسپارک یک مرکز ماینینگ فعال در واشنگتن جورجیا را به مبلغ 16.2 میلیون دلار خریداری کرده است. بیل دی گولیان (Bill deGolian)، شهردار واشنگتن در این راستا گفت:
این مشارکت دلیل تنوع شرکت، ساختن مشاغل علمی روستایی، گسترش پایگاه مشتریان الکتریکی و افزایش اندوختهگذاری فعالان بازار خواهد شد.
مرکز استخراج بیت کوین واشنگتن مقیاسپذیر است و میتواند تا 86 مگاوات (MW) یا 2.6 اگزاهش ثانیه (EH/s) به ظرفیت کلین اسپارک اضافه کند. در حال آماده تأسیسات کلین اسپارک با 36 مگاوات و نرخ هش 1.1 اگزاهش بر ثانیه کار میکند. این داستان دلیل افزایش 38 درصدی نرخ هش پایدار ماینرها میشود.
CleanSpark ظرفیت اولیه 36 مگاواتی خود را با دستگاههایی که قبلاً خریداری کرده بود پر میکند. خرید مرکز جدید به این شرکت اجازه میدهد تا امتیاز انحصاری تأسیسات را تا 86 مگاوات افزایش دهد. کلین اسپارک علاوه بر خرید مرکز استخراج بیت کوین، 3400 ماینر اضافی سری Antminer S19 را نیز به قیمت 8.9 میلیون دلار خریداری کرده است. این دستگاهها پس از استقرار کامل، هش ریت شرکت را تا 340 پتاهش در ثانیه (PH/s) افزایش خواهند داد.
خرید مرکز استخراج بیت کوین توسط کلین اسپارک سومین اقدام این شرکت در راستای افزایش ظرفیت ماینینگ به شمار میرود. کلین اسپارک در قبل دو تأسیسات دیگر را نیز در کالج پارک و نورکراس خریداری کرده بود. تمامی این تأسیسات در مقام اول از منابع انرژی کم کربن همانند انرژی هستهای استفاده میکنند.
تسلیم شدن ماینرها بسیاری از شرکتهای فعال در اکوسیستم بیت کوین را مبهوت کرده است. این شرایط بازار زمان را برای کلین اسپارک ساختن کرد تا تسهیلاتی که در ابتدا توسط Waha Technologies، یکی دیگر از شرکتهای استخراج بیت کوین پایدار مدیریت میشد را خریداری کند. رک برادفورد (Zach Bradford)، مدیرعامل کلین اسپارک در این راستا افزود:
بازار در طول تابستان مشغول تصمیمگیری بود و ما خوشحالیم که در حال انباشت و خریداری هستیم.
زیادتر بخوانید:
نظر شما درباره خرید مرکز استخراج بیت کوین توسط کلین اسپارک چیست؟ لطفا نظرات خود را در قسمت کامنتها با جونی به اشتراک بگذارید.
آیا میدانستید امکان استخراج آهن از هوای مریخ و خاک اون میسر است؟ این مسئله امید زیادی به دانایان برای آینده احتمالی بشر روی سیاره قرمز به دنبال داشته است.
طبق بررسیهای انجام شده توسط دانایان، خاک سیاره مریخ همانند آهنی است که ما روی زمین مشاهده میکنیم. اگر میخواهید بفهمید که دانایان چگونه به این نتیجه رسیدهاند با ما دنبال باشید.
زیادتر بخوانید: کشف یک اَبَر زمین زیستپذیر که تنها 37 سال نوری با ما فاصله دارد [+عکس]
استخراج آهن از هوای مریخ رویای ساختن در این سیاره را عملی میکند؟
همانطور که میدانید فلزات یکی از پر مصرفترین مواد بروی کره زمین هستند که در امور بسیاری مورد استفاده قرار میگیرند. از این رو محققان برای به دست آوردن فلزات مورد نیاز به سیارات دیگر روی آوردهاند.
اخیرا در ارتباط با این داستان، دانشگاه تکنولوژی سوینبرن استرالیا یک تیم به سرپرستی پروفسور اکبر راحمدانی جهت مطالعه درباره استخراج فلزات از سیاره مریخ تشکیل داده است که به نتیجه وجود فلزات در سیاره مریخ دست یافتهاند.
تیم دانشگاه سوینبرن پس از تحقیقات فراوان متوجه شدند که خاک، روشنایی خورشید و هوا سبب پدید آمدن فلزات در مریخ میگردند. البته باید بفهمید که در سیاره مریخ گاز مونوکسید کربن یا CO به جای اکسیژنی که بروی کره زمین است وجود دارد. با تابش روشنایی خورشید مونوکسید گرم شده و سپس سبب پدید آمدن فرایند تشکیل فلزات میگردد.
محققان دانشگاه سوینبرن روش جدیدی را برای استخراج فلزات از راه خاک مریخ به دست آوردند. در این روش نیازمند اکسیژن بسیاری هستند که از یک مرکز تولید اکسیژن که مجهزتر و بزرگتر از شرکت MOXIE است کمک گرفتهاند.
در تاریخ 20 آوریل 2021 پروژهای به نام MOXIE جهت تولید اکسیژن در مریخ تشکیل گردید. در این پروژه توانستند با استفاده از دی اکسید کربن موجود در مریخ اکسید جامد یا الکترولیتهای سرامیکی بسازند.
این داستان را بفهمید که تمامی این پروژه نیازمند هزینه و تاریخ بسیاری برای سازمانهای فضایی میباشد. البته استخراج فلزات از دیگر سیارات امری فراوان مهم و ضروری است. در شکل دستیابی و استخراج فلزات از سیاره مریخ دیگر نیازی به استخراج منابع موجود در زمین نمیباشد. رهبر تیم دانشگاه تکنولوژی سوینبرن پروفسور اکبر راحمدانی در این باره می گوید:
ما میخواهیم فلزات مورد نیاز خود را از سیارات تهیه کنیم. زیرا این امر سبب کاهش چشمگیر هزینهها میگردد.
زیادتر بخوانید:
دیدگاه شما در خصوص استخراج آهن از هوای مریخ چیست؟ نظرات خود را در قسمت کامنتها با جونیدر بین بگذارید.
صفحه اقتصاد– صنعت فولاد در قرن های قبل، یکی از صنایع مهم و کلیدی دنیای صنعتی و سپس از وقوع انقلاب صنعتی بوده و امروزه تولید فولاد به سبب ارزش اضافه پایین تر، نسبت به صنایع پیشتاز دنیا، کمتر مورد توجه قرار می گیرد. به هر حال، سرزمین ما، بر تولید فولاد تاکید دارد و تولید 55 میلیون تُن فولاد و استخراج سنگ آهن متناسب با اون را هدفگذاری کرده است.
در گفتگوی «صفحه اقتصاد» با مهندس سجاد غرقی (نایب رئیس کمیسیون صنعت و معدن اتاق بازرگانی، صنایع و معادن تهران و فعال حوزه استخراج سنگ آهن)، شرایط فعلی معادن سنگ آهن و چالش های تحقق هدفگذاری ایران برای تولید 55 میلیون تُن فولاد در سال 1404 شمسی بررسی شده است.
*****
*از سال های قبل و در چارچوب طرح جامع فولاد ایران، در مورد تولید سنگ آهن و تولید فولاد ناپخته کشورمان هدفگذاری شده بود. این طرحی که تهیه شد در چه موقعیتی شکل گرفت و به نظر شما، هدفگذاری ها تا چه حد به واقعیت نزدیک بود؟
-این سوال را باید از کسانی بپرسید که این طرح را تهیه کرده و برای تولید 55 میلیون تُن فولاد هدفگذاری کردند. من اطلاع ندارم که به چه سبب این طرح تهیه شده، برای چی عدد 55 میلیون تُن تعیین شده و برای چی مثلاً عدد 53 یا 47 یا 61 میلیون تُن تعیین نشده.
البته هنگامی طرح ها و برنامه هایی از این قبیل تهیه می شود، هدف اصلی از این نوع هدفگذاری ها، عمدتاً ترسیم یک کنار آسمان است. در مورد ترسیم یک کنار آسمان باید بگویم که ممکن است 70 یا 80 درصد اون قابل وصول باشد. به نظر من، اول هدفگذاری شد و عدد 55 میلیون تُن فولاد مشخص شد ولی بعداً تقسیم بندی شد که چقدر فولاد برای بازار داخلی و چقدر بازار صادراتی تولید شود.
*آیا در همان تاریخ که این طرح تهیه شد با تشکل های مختلف و فعال در حوزه های سنگ آهن و فولاد از جمله کمیسیون صنایع و معادن اتاق بازرگانی، صنایع و معادن، صحبت کردند و فکر گروهی به عمل آمد؟
-متاسفانه در زمانی که منظور تولید 55 میلیون تُن فولاد ارائه شد، از قسمت خصوصی و تشکل ها نظرخواهی نشد. هر چند که ما باید در نظر بگیریم که از سال های دهه 80 به این سو، نرخ رشد صنعت فولاد ایران، رشدی بین 7.5 تا 8 درصد بوده است.
در حالی که بیش ترین توسعه صنعت فولاد در دنیا که اتفاق افتاده در سرزمین چین بوده و این سرزمین رشد ادامه دار 9 درصد در وقت 35 سال داشته است. اون هدف تولید 55 میلیون تُن در کنار آسمان سال 1404 شمسی، در دهه 80 تعیین شد.
*در دو دهه قبل، چند بار در مورد تولید فولاد ایران هدفگذاری شده. آخرین بار در سال 1393 این هدفگذاری انجام شده و بر تولید 55 میلیون تُن فولاد تاکید شده.
-اگر قرار باشد ما به هدف 55 میلیون تُن در سال 1404 برسیم، باید رشد ادامه دار 11 درصدی در هر سال داشته باشیم. در صورتی که تحقق این نرخ رشد، با ظرفیت های واقعی سرزمین ما فاصله دارد.
سرزمین چین در وقت 35 سال، فقط رشد 9 درصدی را در تولید فولاد را تجربه کرده و به نظر من، نرخ رشد 11 درصدی برای تولید فولاد ایران، بلند پروازانه است. از سو دیگر، ما دو نوع بازار داریم که یکی از آنها بازار داخلی است. مصرف فولاد در بازار داخلی ایران، به اجرای پروژه های عمرانی و رشد صنعت ساختمان و تولید مسکن بستگی دارد.
در حال آماده، میانگین مصرف داخلی بین 10 تا 12 میلیون تُن فولاد در سال بوده است. از یک سو، در حوزه بازار صادراتی، ما مشکل تحریم ها را داریم. از سو دیگر، سرزمین چین عظیم ترین صادر کننده فولاد بوده و کشورهای هند، روسیه و ترکیه هم صادر کننده فولاد هستند. شرکت الحدید عربستان نیز صادر کننده فولاد بوده و سرزمین عمان هم می خواهد به این عرصه درون شود.
به همین سبب بازار فولاد، یک بازار پُر رقابت بوده و باید دید که آیا می شود سهم کشورمان را در صادرات فولاد نگه داشت یا نه. من فکر می کنم ظرفیت حداکثری برای تولید فولاد و ظرفیت رقابتی برای تولید فولاد ایران، در حد 30 میلیون تُن و در بهترین حالت 35 میلیون تُن در سال است.
این ظرفیت، ظرفیت عملیاتی بوده که می تواند اتفاق بیفتد. اون 35 میلیون تُن فولاد نیز، به شرط توسعه بازارهای صادراتی و همچنین رواج ساختن در درون سرزمین و پروژه های عمرانی، می تواند تحقق پیدا کند.
*جنابعالی هم در انجمن سنگ آهن کوشش دارید و هم در کمیسیون صنایع و معادن اتاق ایران وظیفه داشته اید. الان هم نایب رئیس کمیسیون صنعت و معدن اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران هستید.
به طور مستمر در سال های اخیر، اجرای طرح جامع فولاد رصد می شد. در جریان این رصد، آیا از نظریات تشکل ها استفاده شده و برای تحقق اهداف این طرح، از تشکل ها مشاوره گرفته شده؟
-شرکت «فولاد تکنیک»، این رصد را به شکل تخصصی انجام می دهد، هر ساله شرح تهیه می کند و اطلاعات آپدیت و دقیق دارد. شرکت فولاد تکنیک، با تشکل ها جلسات متعددی برگزار کرده و در نتیجه این شرکت، مشاوره گرفته است.
البته برگزاری این جلسات و مشاوره گرفتن، از ابتدای تهیه طرح نبوده است. سپس از این که برای تولید 55 میلیون تُن هدفگذاری شده بود، شرکت فولاد تکنیک به طور مداوم و ممتد، با تشکل ای این حوزه ارتباط دارد.
*این ارتباط شرکت فولاد تکنیک با تشکل ها در حد این است که بداند معادن سنگ آهن و کارخانه های فولاد چقدر سنگ آهن و فولاد تولید می کنند یا فراتر از اون است؟
-در این وقت تبادل نظر کارشناسی انجام شده، یعنی این شرکت، هم اطلاعات و آمار را آپدیت می کند و هم این که نظرات دو سو، رد و بدل می شود. در واقعیت، تبادل نظر کارشناسی دو طرفه در حال انجام است.
*به طور مشخص این تبادل نظر در چه مواردی است؟
-یکی از موضوعات مورد گفت و گو، این است که ظرفیت سنگ آهن سرزمین بررسی می شود. همچنین عیارهای معادن سنگ آهن بررسی می شود و این که میزان نیاز واقعی سنگ آهن درون سرزمین چقدر بوده و چقدر سنگ آهن مازاد وجود دارد که می تواند امکان صادرات داشته باشد.
علاوه بر این موارد، کنار آسمان بازار تحلیل می شود و در مجموع، در جلساتی که برگزار می شود، گفت و گو های کارشناسی و دقیق مطرح می شود. اون چیزی که سیاست های کلان است، یک داستان بوده و آنچه که در جلسات تشکل ها با مجموعه های مشاور همانند شرکت فولاد تکنیک اتفاق می افتد کاملاً کارشناسی، دقیق و با حداقل دید غیر کارشناسی بوده و با حداکثر دید کارشناسی است.
*در همه سال های اخیر که طرح جامع فولاد ایران در حال اجرا بوده و شرکت فولاد تکنیک هم به طور مستمر اجرای این طرح را رصد می کرده، تاکید مقامات مختلف دولتی بر این بوده که این هدف 55 میلیون تُن تولید فولاد قطعاً پژوهشگر می شود.
در این سال هایی که گذشت دولت و مقامات دولتی چه تصوری از این برنامه داشتند و واقعاً اطمینان داشتند که این هدف تولید در سال 1404 تحقق پیدا می کند؟
-من نمی توانم در مورد برنامه ریزان و کسانی که این کنار آسمان را تعیین کرده اند، ذهن خوانی کنم ولی به هر حال، کنار آسمان دوری نیست. تحقق این هدف با این شرط ممکن است که در مقام اول، جانمایی کارخانه های فولاد به درستی انجام شود و سپس هم، هر کدام از حلقه ها به شکل متوازن وجود داشته باشند.
توسعه زنجیره آهن و فولاد باید به شکل رقابتی و متوازن باشد. این عنصر رقابتی در برنامه ها وجود نداشته و توسعه، عمدتاً به شکل حمایتی اتفاق افتاده است. در نتیجه، برخی حلقه ها، چاق تر از حلقه های دیگر هستند.
دومین نکته مربوط به جانمایی پروژه ها بوده است. در حالی که همانند همه جای دنیا، شرکت های فولاد سازی باید عمدتاً در سواحل و در کنار آب های آزاد، احداث شوند. برای چی که صنعت فولاد، یک صنعت آب بَر بوده و دیگر این که باید دسترسی به مبادی وارداتی و صادراتی وجود داشته باشد.
در صورتی که آنچه در ایران اتفاق افتاده، این است که فقط 2 یا 3 شرکت عظیم فولادی، به آب های آزاد در سواحل دریا فارس و دریای عمان نزدیک هستند. این دو داستان، مطرح است و حتی اگر ما تولید 55 میلیون تُن فولاد را به نام ظرفیت بپذیریم، همین دو داستان، دو گلوگاه تحقق این هدف هستند.
*نشانه کردید به این که برخی حلقه های زنجیره فولاد، چاق شده اند. کدام قسمت های زنجیره تولید فولاد، بیش از حد مورد توجه بوده و رشد بیش تری داشته اند؟
-اگر قرار باشد ما 55 میلیون تُن فولاد تولید کنیم، باید توجه داشته باشیم که نسبت ابتدای زنجیره یعنی سنگ آهن، حدوداً 2.7 است. ذخایر سنگ آهن ایران، عمدتاً مگنتیتی بوده و بیش ترشان اول باید به کنسانتره و گندُله تبدیل شوند.
ذخایر ما یعنی سنگ آهن به نام ماده اولیه فولاد، چنین شرایطی دارد. برای تحقق تولید 55 میلیون تُن، ما به حدود 160 میلیون تُن سنگ آهن نیاز داریم. در حالی که تولید سنگ آهن ما، زیر 100 میلیون تُن است.
این که یک قسمت همانند معدن بخواهد توسعه پیدا کند نیاز به اندوخته دارد. اندوخته از چند محل تامین می شود که یک محل، اندوخته گذاری خارجی است. در این حالت، اندوخته گذاران خارجی، باید در قسمت معدن ایران اندوخته گذاری کنند.
محل دوم، این است که دولت از راه وام و منابع عمومی بخواهد به توسعه قسمت معدن کمک کند. سومین محل این است که بر مبنای بازار داخلی و فروش داخلی، کار انجام شود. چهارمین محل این است که منابع مورد نیاز از راه صادرات مواد معدنی تامین شود.
به طور کلی، تامین اندوخته برای قسمت معدن از 2 محل اول، تقریباً نشدنی است. به سبب این که در ایران و بالاخص در قسمت معدن، اندوخته گذاری خارجی نداریم. گزینه دوم این است که دولت، تسهیلات بدهد.
در حالی که دولت، چنین امکانی را در حال آماده ندارد و عمده بودجه دولت، صرف مصارف عمومی می شود. این طور نیست که دولت یک دفعه بخواهد 15 یا 20 میلیارد دلار فقط در قسمت معدن اندوخته گذاری کند.
در حال آماده، بین 12 تا 15 میلیارد دلار اندوخته گذاری در قسمت معادن سنگ آهن نیاز داریم تا سنگ آهن مورد نیاز برای تولید 55 میلیون تُن تامین شود. این مقدار اندوخته گذاری، باید در حوزه های اکتشاف، استخراج، فرآوری و لجستیک انجام شود و با وجود این حلقه ها هست که سنگ آهن از معدن به کارخانه فولاد می رود. پس 2 گزینه اول ما برای اندوخته گذاری، کنار می روند.
گزینه سوم، فروش داخلی است، یعنی اینقدر سنگ آهن در درون سرزمین بفروشیم تا سود کنیم. در قدم سپس هم با این سود، اندوخته گذاری کنیم و ظرفیت تولید قسمت معدن را بالا ببریم. ما می دانیم که قیمت گذاری قرار داده های تولید از قبیل سنگ آهن دانه بندی، کنسانتره و گندله، دستوری است و گاهی زمان قیمت تعیین شده در حد 50 درصد ارزانتر از اون چیزی است که باید فروخته شود.
به سبب این که کارخانه های فولاد می خواهند قرار داده های تولید را از درون سرزمین تامین کنند، قیمت این قرار داده ها به شکل دستوری تعیین می شود. در نتیجه، انباشت اندوخته مولّد که با اون اندوخته گذاری انجام شود، وجود ندارد و در نتیجه، سنگ آهن داخلی کم ارزش فروخته می شود.
هنگامی که سنگ آهن، کم ارزش فروخته می شود معادن سنگ آهن فقط می توانند تداوم کوشش داشته باشند. البته در این زمینه، ما باید وضعیت مناسب چند بنگاه عظیم معدنی ایران را مستثنی کنیم. راه بعدی که مالکان معادن سنگ آهن بتوانند حقوق داشته باشند و اندوخته گذاری کنند، این است که سنگ آهن صادر کنند. ما نیاز به دلار و ارز داریم که در قسمت معدن، اندوخته گذاری کنیم.
*در حال آماده، عملا صادرات سنگ آهن ممنوع است. صحیح است؟
بله. صادرات سنگ آهن ممنوع بوده و نتیجه این وضع، این شده که اندوخته گذاری در بالادست صنعت فولاد، متوقف شده. این توقف اندوخته گذاری، تقریباً به یک دهه رسیده و با توجه به سیاست هایی که دولت از سال های 1392 و 1393 شروع کرد و وضع عوارض صادراتی و ممنوعیت ها اتفاق افتاد، در حال آماده، صادرات فقط در قسمت تولید فولاد انجام می شود و در نتیجه استخراج سنگ آهن و تولید کنسانتره غیر اقتصادی شده.
هر چند که گفت و گو سوددِه بودن معدن سنگ آهن، یک گفت و گو دیگر بوده و گفت و گو ما سود تجاری است. با این وضعیتی که معادن سنگ آهن دارند، اندوخته گذاری پهناور در قسمت معادن سنگ آهن اتفاق نمی افتد و معادن سنگ آهن، سود مناسبی کسب نمی کنند.
ظرفیت تولید شمش فولاد حدود 27 یا 28 میلیون تُن در سال است ولی ظرفیت تولید سنگ آهن ما که باید به 130 میلیون تُن یا 140 میلیون تُن برسد، افزایش پیدا نکرده و حدود 30 تا 40 میلیون تُن کسری داریم.
سجاد غرقی نایب رئیس کمیسیون صنعت و معدن اتاق بازرگانی، صنایع و معادن تهران
*آقای اردشیر سعد محمدی، برای سال 1398 میزان استخراج سنگ آهن را 100 میلیون تُن اعلام کرده بود. الان مشخص هست که دقیقاً چقدر استخراج و تولید سنگ آهن داریم؟
-این رقم 100 میلیون تُن سنگ آهن که اعلام شده، مربوط به اقلام تجمیعی است. این رقم 100 میلیون تُن، تجمیعی از کلوخه سنگ آهن و سنگ آهن دانه بندی است. در حالی که سنگ آهن دانه بندی، از کلوخه سنگ آهن مشتق شده. به همین سبب، ظرفیت موجود دانه بندی ما حتماً و قطعاً زیر 100 میلیون تُن است. البته امروزه کسری سنگ آهن کمتر حس نمی شود. یک دلیل این حس نشدن کمبود، این است که میزان تولید فولاد ایران به سبب قطع برق و گاز، پایین آمده. همچنین جنگ روسیه و تحریم ها، بازار محصولات فولادی ایران را کم کرده است.
بنابراین، تقاضا برای فولاد تولید ایران، به شکل موقت کاهش پیدا کرده است، یعنی اگر این 2 اتفاق چهره نمی داد، ما الان کسری سنگ آهن را بیش تر حس می کردیم. با این حال، ما از نظر ظرفیتی، کسری سنگ آهن داریم.
*آقای فاطمی امین، وزیر فعلی صنعت و معدن، اعتقاد ندارد که 55 میلیون تُن فولاد باید تولید شود و می گویند ابداً شرایط ما اجازه نمی دهد که اینقدر فولاد تولید کنیم.
-امکان تولید اون مقدار فولاد وجود ندارد چون ابداً بازار اون را نداریم. به هر حال، ما در همان دو حوزه مصرف درون سرزمین و صادرات فولاد، مشکل داریم.
*در حالتی که 55 میلیون تُن فولاد تولید شود باید 20 میلیون تُن اون صادر شود. با این حال جنابعالی می گویید صادرات فولاد ما وابسته مشکل شده.
-بله. ابداً الان بازار صادراتی نداریم و در کوتاه وقت صادرات ما وابسته مشکل شده.
