در سرزمین پهناوری ماند آمریکا سرطان دومین سبب مرگ و میر است. در واقع 6060520 نفر از آمریکایی ها به سبب سرطان فوت کرده اند. این یعنی زیادتر 1600 مرگی که در یک روز اتفاق می افتد علتش سرطان است! و اما نیمه پر لیوان! باید بفهمید که امروزه سرطان یکی از قابل معالجه ترین بیماری هاست! این بیماری را با روش های متفاوتی از جمله رادیو تراپی، شیمی درمانی و جراحی معالجه می کنند. البته برای معالجه این بیماری از رژِیم های غذایی متفاوتی هم استفاده شده اما هیچ کدام پاسخ نداده اند. و اما … می رسیم به قطعه جذاب قصـه. به تازگی تحقیقاتی انجام شده و در اون پابرجا شده است که رژیم غذایی با کربوهیدارت فراوان پایین که به نام رژیم غذایی کتوژنیک شناخته می شود می تواند در معالجه سرطان موثر باشد.
نکته فراوان فراوان مهمی هست که حتما باید در نظر داشته باشید. این رژیم نمی تواند جایگزینی برای متدهای درمانی باشد. در واقع هیچ وقت نباید متد درمانی خود را رها کرده و فقط رژیم را در نزد بگیرید. تمام آپشن های مد نظرتان را هم نزد از امتحان کردن با پزشک معالج در میان بگذارید.
مطالب پیشنهادی: غذاهای مجاز در رژیم غذای کتوژنیک
رژیم غذایی کتوژنیک چگونه به کنترل سرطان کمک می کند؟
رژیم غذایی کتوژنیک، کربوهیدارت فراوان کم و چربی فراوان بالایی دارد. صحیح همانند سایر رژیم های کم کربوهیدارت از جمله اتکینز!
در این رژیم غذایی دریافت کربوهیدرات فراوان کم و از سوی دیگر دریافت پروتئین و چربی فراوان بالا می رود. این تغییر منجر به ساختن سیستم متابولیسمی می شود که با نام رایج کتوسیس شناخته می شود. با رعایت کردن این رژیم، پس از مدتی چربی به نام اولین منبع انرژی بدن در نظر گرفته می شود. سوختن چربی در بدن دلیل می شود میزان ترکیب کتونین در خون بالا برود.
در حالت کلی رژِیم غذایی کتوژنیک 70 درصد از انرژی بدن را از چربی، 20 درصد را از پروتئین و تنها 10 درصد باقی مانده را از کربوهیدارت ها تامین می کند. البته باید نشانه کرد که نمونه های متفاوتی از رژِیم غذایی کتوژنیک وجود دارد. برخی از نمونه ها چربی بالاتری هم دارند.
کاهش قند خون با رژیم کتوژنیک
بسیاری از روشهای درمانی تفاوت های بیولوژیکی میان سلول های سرطانی و سلول های عادی را هدف قرار می دهند. در واقع تمام سلول های سرطانی نقطه مشترک خاصی با هم دارند. و این نقطه مشترک ویژه چیزی نیست جز تغذیه از کربوهیدرات برای رشد کردن و تکثیر!
زمانی رژیم غذایی کتوژنیک می گیرید برخی از پروسه های متابولیسمی استاندارد بدن تان ناخودآگاه تغییر می کنند. یکی از این تغییرات کاهش چشم گیر میزان قند خون است. به عبارت دیگر با در نزد گرفتن رژیم غذایی کتوژنیک سلول های سرطانی بدن تان را در قحطی و فشار گرسنگی قرار می دهید تا بمیرند!
سلول های سرطانی هم همانند سلول های طبیعی بدن به انرژی و غذا نیاز دارند. و زمانی انرژی کربوهیدارتی را دریافت نکنند، کوچکتر شده، رشد شان متوقف و حتی ممکن است بمیرند! بر همین پایه است که می گویم رژیم غذایی کتوژنیک می تواند با کمک کاهش میزان قند خون منجر به متوقف شدن رشد سلول های سرطانی شود.
در کنار کاهش قند خون؛ اتفاقات دیگری نیز چهره می دهند که به متوقف شدن رشد سلول های سرطانی کمک شایانی می کنند. اول اینکه کاهش میزان دریافتی کربوهیدارت موجب می شود کالری دریافتی بدن کمتر شود. بنابراین میزان انرژی مورد نیاز و در دسترس برای سلول های بدن هم کمتر می شود. در نتیجه رشد تومور و گسترشش هم کنترل می شود. علاوه بر این رژیم غذایی کتوژنیک به کاهش انسلین و افزایش کتون ها کمک می کند.
مطالب پیشنهادی: 8 روش برای شکست سرطان
با رعایت رژیم کتوژینیک میزان انسلین کاهش می یابد
انسلین هورمونی بافت ساز است. یعنی به تکثیر سلول ها کمک می کند. به عبارتی انسلین موجود در خون دلیل تکثیر زیادتر تمام سلول ها از جمله سلول های سرطانی می شوند. بنابراین کاهش قند خون یعنی کاهش انسلین و کاهش انسلین یعنی کاهش رشد سلول های سرطانی!
افزایش کتون ها
سلول های سرطانی نمی توانند از کتون ها به نام سوخت برای رشد استفاده کنند. تحقیقات انجام شده بر حیوان ها علامت داده که کتون ها خود عاملی هستند برای کاهش اندازه و توقف رشد تومور ها!
نتایج نتیجه از تحقیقات رژیم کتوژنیک بر حیوانات مبتلا به سرطان
محققان دهه هاست رژیم غذایی کتوژنیک را به نام روشی برای معالجه سرطان بررسی می کنند. اخیرا تاثیر این رژیم بر حیوان ها مورد آزمایش قرار گرفته است. جذاب این جاست که در تعداد زیادی از حیوانات با رژیم کتوژنیک رشد تومور کاهش و میزان سلامتی هم افزایش پیدا کرده است.
تحقیقاتی هم بر روی سرطان متاستاتیک موش ها انجام شده است. پس از اعمال رژیم غذایی کتوژنیک دنبال و بدون اکسیژن تراپی مشخص شد که این نوع از رژیم تاثیر بسزایی در کاهش رشد تومور دارد.
جذاب تر اینکه رژیم غذایی کتوژنیک متوسط میزان سلامتی و بقا را در میان موش های مبتلا به سرطان متاستاتیک تا 56.7 % افزایش داده است. به عبارتی موش هایی که رژیم غذایی کتوژنیک داشتند 77.9 % درصد زیادتر از موش هایی که اکسیژن تراپیِ را به نام تنها روش معالجه تجربه کرده بودند زنده ماندند.
در تحقیقاتی دیگر پابرجا شده است که رژیم غذایی کم کربوهیدرات با کاهش گلوکوز رسانی به بدن می تواند جلوی رشد سلولهای فلسی کارسینوم را در موش هایی که مبتلا به سرطان ریه یا مری هستند بگیرد. موش هایی که در این تحقیقات شرکت داشتند کمتر از 1 درصد از انرژی مورد نیاز بدن شان را از کربوهیدارت دریافت می کردند.
نکته : تاثیر این رژیم زمانی زیادتر می شود که با داروی دیابت، کاناگلیفلوزین دنبال شود. باید بفهمید که رژیم کتوژنیک به تنهایی نمی تواند از رشد تومور پیشگیری کند. شیمی درمانی با داروهای مرسومی همانند سیس پلاتین هم همین طور! اما نکته این جاست که ترکیب این روش ها با هم می تواند به کوچک شدن تومورها کمک کند.
در همین تحقیقات پابرجا شده است که زیادتر نیاز سلول های سرطانی از کربوهیدرات ها تامین می شود. در برخی موارد رژیم غذایی کتوژنیک و داروهایی ضد سرطان به نام بازدارنده فسفواینوزیتید کیناز-3 با هم دنبال شده و تاثیرشان در کوچک کردن تومور اعتقاد نکردنی بوده. دلیل چنین تاثیری تا حدود زیادی به این اصل بر می گردد که رژِیم غذایی کتوژنیک میزان انسلین را کاهش می دهد.
رژیم غذایی کتوژنیک و معالجه سرطان در انسان ها
برخلاف تحقیقات عمده ای که در مورد تاثیر رژِیم غذایی کتوژنیک بر حیوانات انجام شده، تاثیر این رژیم روی انسان ها فراوان محدود و در حد انگشت شمار است! البته تا به این جای کار و با وجود محدود بودن شان، مشخص شده که رژیم غذایی کتوژنیک رشد سرطان را محدود کرده و سایز تومورها را کاهش می دهد.
تاثیر رژیم کتوژنیک بر سرطان مغز
زیادتر تحقیقات انسانی انجام شده بر بیماری سرطان روی گلیوبلاستوماس یا همان سرطان بدخیم مغز انجام می شود. سال 2010 اولین تحقیقات موردی بر معالجه گلیوبلاستوما انجام شد. در این تحقیقات هم از روش های استاندارد تراپی استفاده شده بود و هم رژیم غذایی کتوژنیک. این تحقیقات موردی، بر خانمی 65 ساله انجام شده بود که جراحی کرده و در ادامه روند معالجه رژیم کتوژنیک را در نزد گرفته بود. در طول این دوران گسترش تومور به شکل چشم گیری کاهش پیدا کرده بود. هرچند پس از 10 هفته و بازگشت به رژیم غذایی ساده تومور مجدد به شکل فراگیری گسترش پیدا کرد.
نتایج آزمایش های بعدی هم همین طور بودند. برای چی که تقریبا همه آنها یک صدا پابرجا می کردند که رژیم غذایی کتوژنیک در نهایت منجر به کاهش گلوکز و کاهش رشد بافت های سرطانی خواهد شد.
علاوه بر این پابرجا شد که رژِیم غذایی کتوژنیک کاملا امن بوده و بر انواع متفاوت سرطان هم پاسخ می دهد.
در تحقیقات دیگری در این زمینه 5 نفر مبتلا به گلیوما مورد بررسی قرار گرفتند. 3 نفر از این 5 نفر دنبال با رادیو تراپی و شیمی درمانی ، رژیم غذایی کتوژنیک را هم دنبال کرده و کاملا بهبود پیدا کردند.
اما دو نفر دیگر پس از قطع رژیم مجدد شاهد رشد و گشترس بافت های سرطانی در مغزشان بودند. در تحقیقات مشابه دیگری که در سال 1995 بر دو دختر انجام شد همین نتایج دیده شده. هر دو با در نزد گرفتن این رژیم روند سلامتی و کاهش رشد تومور را در نزد گرفتند. در واقع دریافت گلوکوز در بدن هر دوی این دختران کمتر شده و از همین رو تومور هم کوچکتر شده بود. یکی از این دختر ها رژیم غذایی را برای 12 ماه ادامه داده و پس از این زندگی خوب و سالمی داشت. در طول زمان تاریخ رژیم بیماری اش هیچ گسترشی نداشته و پایدار بود.
مطالب پیشنهادی: رفتار صحیح با بیماران سرطانی
معایب احتمالی رژیم کتوزنیک برای مبتلایان به سرطان
نکته فراوان مهمی در میان است. واقعیت این است که برخلاف تحقیقات و نتایج فراوان دلگرم کننده ای که از تاثیرات این رژِیم دیده شده، هیچ گروه معالجه سرطانی برای بیمارانش این رژیم را توصیه نکرده است. در واقع باید اینگونه گفت که رژیم غذایی کتوژنیک مزایای زیادی دارد اما معایب ویژه خودش را هم دارد. برای مثال میزان چربی موجود در این رژیم فراوان بالاست. علاوه بر این غذاهایی در این رژیم توصیه شده که خود به خود دلیل ابتلا به سرطان می شوند؛ از جمله گوشت قرمز.
این رژیم غذایی محدودیت های غذایی دارد که با خوردن شان می توان از ابتلا به سرطان پیشگیری کرد؛ از جمله غلات، میوه ها، و برخی سبزیجات.
علاوه بر این ماندن در این رژیم برای کسانی که روش های سنتی تر معالجه همانند شیمی درمانی را هم دنبال می کنند فراوان مقاوم است. برای چی که بدن در این شرایط به کالری بالایی نیاز دارد و تامین این میزان انرژی از راه چربی کاری بس دشوار است. شاید به همین سبب است که رژیم های غذایی کم کربوهیدارت همانند کتوژنیک معمولا منجر به کاهش وزن می شوند.
بنابراین می توان به این نتیجه رسید که رژیم غذایی کتوژنیک برای همه خوب نبوده و فراوان جاها موجب جراحت رساندن به بدن هم می شود. اگر می خواهید این رژیم را دنبال کنید اول باید با پزشک متخصص صحبت کنید. متخصص این زمینه می تواند به شما مشاوره دهد که ابدا این رژیم به دردتان می خورد یا خیر!
مطالب پیشنهادی: رژیم کتوژنیک چه عوارضی دارد؟